Sosyolojide Yöntem, Araştırma Teknikleri
6. Hazırlanan bir soru formu ile tüketicilerin eğilimi
Bölüm 2
Üss SORUSUNUN ÇÖZÜMÜ
Toplumsal olayların gözlenmesinde bilim adamı
önyargılarından arınmalıdır ancak bu yolla nes-
nel bilgi üretebilir. Bilimin temel özelliklerinden
biri Olan nesnellik, 'eşya (nesne) gibi ele alınma-
Ildır' benzetmesi ile vurgulanmıştır. Nesnelliğin
ifadesinde eşya gibi ele almak kullanımı yaygın
bir deyimdin Bu kullanımı bilmeyenler için diğer
seçeneklerde fiziksel sözcüğü yanıltma amaçlı
kullanılmıştır.
Yanıt E
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Bölüm: 3
Fiziki Yapı-TopIumsaI Yaşam, Nüfus, Köy-Kent
7.
ölçülmüştür. Anket tekniğinin posta yolu ile
uygulaması örneklenmiştir. Bağımsız değişkenin
etkisi ölçülmediğinden deney olamaz. Toplumsal
gruptaki bireyler arası ilişkilerin itme ve çekme
düzeni ölçülmediğinden sosyometri olamaz.
Katılımlı gözlemde araştırmacı, incelediği grubün
üyesi gibi davrandığından C seçeneği olamaz.
Görüşme yönteminde iki kişi söz konusudur.
Yanıt E
Toplumsal kuramlar (teoriler), belli varsayımlara
dayalı, olayları değişik yönleri İle açıklayan
bütüncü açıklamalardır. Toplumsal bir kuramın
geçerliliği, bilim adamlarınca sürekli test edilir,
Bir kuram gerçeklikle örtüşüyorsa doğru değer
taşır Ve geçerlidir, gerçeklikle örtüşmüyorsa yan-
llş değer alır ve geçersizdir. Kökte verilen 'somut
olayları açıklayıp açıklamadıklarına bakmak
gerekir' ifadesi, A Seçeneğinde yer alan 'yaşa-
nan durumlara uygun düşme'nin gerekliliğinden
söz etmektedir
Yanıt A
LYS SORULARI
Biz çocukken okul biter bitmez eve gelir, önlüğü
çıkarır, çantayı atar, hemen sokağa koşardık.
Hava kararıncaya kadar da eve girmezdik. Oysa
şimdi güvenli bir ortam oluşturamadığımız için
çocuklan evlere hapsettik. İşin tuhaf yanı çocuk-
lanmızın geleceği için çok çalıştığımızdan, evde
onlara ayıracak vaktimiz de kalmıyor. Hem bilgi-
sayar ve televizyondan başka seçenek bırakmı-
yoruz hem de çocukların bunlarla çok vakit
geçirmelerinden şikâyet ediyoruz. Hatta üstüne
üstlük İnternet sitelerinin güvensizliğinden, tele-
vizyon programlarının olumsuz örnek oluşturdu-
ğundan yakınıyoruz. Sonunda da çocukları oya-
lamak İçin açtığımız televizyona, Onları eğitme
görevimizi de yüklemeye çalışıyoruz.
Bu parçada aşağıdakilerin hangisine vurgu
yapılmaktadır?
2.
3.
Bir yönetmen köyden kente göç eden bir ailenin
başından geçenleri konu alan film çekmek ister.
Onunla röportaj yapan gazeteci, "Bu konu defa-
larca işlendi, siz neden bir kez daha çekmek
istiyorsunuz?" diye sorduğunda yönetmen şu
açıklamayı yapar: Hemen herkes göç etmiş veya
göç hâlinde bu ülkede. Kendisi değilse babası, o
da değilse dedesi göç etmiştir bir yerlerden.
"Adın ne?” sorusundan sonra sorulan ilk soru
"Nerelisin?" dir. Buna verilen örneğin "İstanbul"
cevabı yeterli gelmez. "Aslen nerelisin?” "Doğma
büyüme İstanbulluyum.” O zaman da "Baban
nereden gelmiş, şen onu söyle." Bu nedenle
daha çok filmi çekilir göçün.
Bu parçada ülkemizde yoğun olarak gerçek-
leştİğİ vurgulanan köyden kente göçe, aşağı-
dakilerden hangisinin neden olduğu şöylene:
mez?
A)
B)
C)
D)
E)
Toplumsal kurumlar, insanların temel ihtiyaç-
larını karşılamasına yardım eder,
Bireyin ilk sosyalleştiği toplumsal kurum aile-
İnşan ihtiyaçları değiştikçe toplumsal kurum-
lar da değişir.
Bireylerin sağlıklı toplumsal ilişkiler kurabil-
mesi, toplumun devamlılığı için önemlidir.
Toplumsal kurumlar bireylere, hazır İlişki
formları sunar.
(2012-LYS)
A)
B)
C)
D)
E)
Kent yaşamının çekiciliğinin
Bazı mesleklerin geçerliliğini yitirmesinin
Tarımda makine kullanımının artmasının
Kentlerin heterojen bir yapıda olmasının
Eğitim ve sağlık gibi ihtiyaçların
(2012-LYS)
8. Araştırma bulgularının inançlara göre yorumlan-
9.
190
ması 'Olanı Olduğu gibi inceleme' amacına ulaş-
mayı engeller. Diğer seçenekler bilimsel araştır-
ma ilkelerine uygundur.
Yanıt D
Bir topluluğun yaşayışını araştırmak isteyen bilim
adamı, topluluk üyeleri ile iyi ilişkiler kurar, soru-
lanm Önceden hazırlar, gözlemlerinde önyargısız
olur ve topluluğu uzunca bir süre gözlemlerse
sağlıklı bilgiler elde eder. Bilim adamı kendini o
topluluğun bir üyesi sayarak onların değerlerini
benimserse elde ettiği bilgilerin nesnel Olma ola-
Siliği azalır. Bu durum sağlıklı bilgi elde etmesini
güçleştirir. (Örneğin, maden işçilerinin yaşayışını
katılımlı gözlemle incelemek isteyen bir bilim
adamının işçilerle özdeşim kurması sağlıklı bilgi
elde etmesine engel olur.)
Yanıt B
• Ağır doğum sancılan içindeki kansını en yakın
hastaneye arabasıyla götürmekte olan bir adam,
trafik kurallarını ihlal ederek birkaç değerli dakika
kazanır.
• Fransız düşünür J. P. Sartre, Cezayir'de sava-
şan Fransız birliklerini ziyaret ederek onları "daha
büyük bir adalet” adına Cezayir'in bağımsızlığı
İçin silahlarını bırakmaya ikna etmeye çalışır.
• Victor Hugo'nun Sefiller adlı Fanındaki kah-
raman Jean Val Jean, açlıktan ölmek üzere olan
ailesini doyurmak için bir şomun ekmek çalar.
Bunların tümü aşağıdakilerden hangisine
örnek oluşturur?
A)
B)
C)
D)
E)
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Olumlu toplumsal sapma
Toplumsal yapı
Yatay toplumsal hareketlilik
Toplumsal olgu
Normların yaptırım gücü
(2012-LYS)
191
