Sosyolojide Yöntem, Araştırma Teknikleri
5. Günümüzde sosyal bilimciler "Gelir ve eğitim
I.E
11. E
7.
Bölüm 2
Toplumsal kuramların geçerliliklerini belirlemek
Bölüm 2
l. "Toplumsal olaylar bir eşya gibi ele alınmalıdır."
ifadesiyle kastedilen aşağıdakilerden hangi-
sidir?
A) Ortaya çıkışları bakımından toplumsal olay-
larla fiziksel Olaylar arasında fark yoktur.
B) Toplumsal olaylarla fiziksel olaylar, sonuçlan
itibariyle aynıdır.
C) Toplumsal olayların gözlemiyle fiziksel olay-
ların gözlemi aynıdır.
D) Toplumsal olayların fiziksel nedenlere bağlı
olduğu unutulmamalıdır.
E) Toplumsal Olayların gözlenmesinde, Ön yar-
g'lardan arınık olunmalıdır.
(1974-ÜSS)
CEVAPLAR
LYS
6.
186
düzeyi yüksek ailelerde çocuk sayısı azdır."
örneğinde olduğu gibi, "A oldu mu B de olur."
diyen kesin belirleyicilik anlayışını benimseme-
mektedirler. Bunun yerine, "Ailelerin gelir ve eği-
tim düzeyi arttıkça, çocuk sayısının azalması
beklenir." örneğinde olduğu gibi, "A olursa B nin
gerçekleşme olasılığı artar. t' diyen olasılığa daya-
II belirleyicilik anlayışını benimsemektedirler.
Aşağıdakilerden hangisi, sosyal bilimcileri
olasılığa dayalı bir yaklaşıma yönelten neden-
lerden biridir?
A) Sosyal olaylara karşı ilginin giderek artması
B) Sosyal olayların, doğa olaylarıyla açıklanmak
istenmesi
C) Sosyal olaylarda, sonucu etkileyen birçok
etken bulunabilmesi
D) Veri toplamada çeşitli araçlardan yararlanıl-
E) Farklı olaylar arasında benzer ilişkiler buluna-
bilmesi
(1992-ÖYS)
Bir araştırmacı, piyasaya yeni sürülen bir mal
hakkındaki tüketici düşüncelerini öğrenmek
amacıyla bir soru formu hazırlamış ve bu soru
formunu malı kullanan tüketicilere göndererek
okuyup cevaplamalarını istemiştir.
Bu araştırmada, hangi veri toplama tekniği
kullanılmıştır?
A) Deney
B) Sosyometri
C) Katılımlı gözlem
D) Görüşme
E) Anket
(1991 -ÖYS)
için somut olayları açıklayıp açıklayamadıklarına
bakmak gerekir.
Bu cümlede, toplumsal kuramlarla ilgili ola-
rak aşağıdakilerden hangisinin gerekli Oldu-
ğundan söz edilmektedir?
A) Yaşanan durumlara uygun düşme
B) Soyut ilişkilere dayanma
C) Belirli görüşlere uygun düşme
D) Olayları değişik yönleriyle açıklama
E) Belli varsayımlara dayanma
(1989-ÖYS)
8.
Araştırma yapan bir bilim adamının amacı, araş-
tırdlğl konunun nasıl Olması gerektiğini değil,
nasıl olduğunu ortaya koymak olmalıdır.
Aşağıdakilerden hangisi bu amacın gerçek-
leşmesİnİ engeller?
A) Diğer araştırmaların bulgularından yararlan-
B) Araştırmada etkisi incelenecek değişkenleri
belirleme
C) Araştırma yöntemiyle ilgili eleştirileri dikkate
alma
D) Araştırma bulgularını inançlarına göre yorum-
E) Araştırma konusunun sınırlarını belirleme
(1989-ÖYS)
9.
Aşağıdakilerden hangisi, bir topluluğun yaşa-
yışını araştırmak isteyen bir bilim adamının
sağllkll bilgiler elde etmesini güçleştirir?
A) Topluluğu uzunca bir süre gözlemesi
B) Kendini toplulukla özdeşleştirmesi
C) Önyargısız gözlemler yapmaya özen göster-
mesi
D) Topluluk üyeleriyle iyi ilişkiler kurması
E) Önceden hazırladığı sorulara cevap araması
(1988-ÖYS)
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
2.
2.
B
A
A
12. D
3.
A
D
A
10. c
13. c
7.
- PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Sosyolojide Yöntem, Araştırma Teknikleri
Parçada yer alan, l'oturduklan apartmandaki
ailelerin çoğunun" ifadesi ile konu evreni olan
"Alman aile yapışıma uygun örneklem seçil-
mediği açıkça belirtilmiştir. Bilimsel araştırma-
tarda örneklemin konu evrenini temsil etme
gücü öncelikle aranan bir özelliktir. Çünkü tekil
gözlemlerden ulaşılan yargıların doğru Olma
Olasılığı da yanlış olma olasılığı da vardır.
D seçeneğini doğru yanıt olarak düşünenlerin,
bu tür dağınık ve karmaşık soru köklerini ken-
dilerine soru yönelterek okumaları iyi olur.
Örneğin bu soruda 'ikonu ne" yanıt, naile yapı-
Si", "yöntem ne?" yanıt, "gözlem" biçiminde
düşünüldüğünde D seçeneği hızla elenir. Diğer
seçenekler kolay elenir niteliktedir.
Yanıt E
Parçada araştırma evreni 'Türkiye geneli” olarak
belirlendiğinden zaman ve emeği doğru kullan-
mak için araştırma evrenini temsil edebilecek
nitelikte örneklem seçilir. Bu örneklem üzerinde
anket formu ile araştırma yapılır. Diğer yöntem-
ler, bu konu için uygun değildir.
Yanıt B
ÖSS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Parçada fen bilimlerine ilişkin öndeyide bulunma
'kesine yakın bir doğrulukla söylenebilmektedir'
ifadesiyle, toplum bilimlerine ilişkin öndeyide
bulunma 'kısa bir süre öncesine kadar bile söy-
lemek imkânına sahip olmamıştır' ifadesi ile
açıkça karşılaştırılmıştır. Parçada 'toplum bili-
minde öndeyide bulunmanın üçlüğü vurgulan-
mıştır. Sonuçlan önceden kestirmek bilimlerin
temel amaçlarından biridir. Ancak toplum bilimin
konusu olan toplumsal davranışı (sosyal etki-
sosyal tepki bağı ile incelediğinden), önceden
kestirmek güçtür. Verilen parçada, toplum bilim-
lerine özgü yöntem kullanma gereğinden, top-
lumsal olayların birbirine benzediğinden, top-
lumsal olayların birbirine etkisinden ve toplum
bilimin imkânsızlığından söz edilmemektedir.
Yanıt B
187
