23—24. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Yapılan bir araştırma, beynimizdeki özel bir bölümün bizi iz-
lediğini ve hata yaptığımızda "İşleri batırdın!" şeklinde uyarı
verdiğini belirtiyor. Bu sayede yaptığımız hatanın farkına varıyor
ve doğru olanı yapmaya yöneliyoruz. Ancak bu izleme sistemi
bazen şaşırıyor ve dikkatimizi dağıtarak başka yanlışlar yap-
mamıza neden oluyor. Çalışma kapsamında 23 katılımcıya bir
görev verilmiş ve bu görevi yerine getirdikleri sıradaki beyin
aktiviteleri izlenmiş. Katılımcıların, ekranda beliren eş merkezli
dairelerin tamamen aynı renkte mi yoksa farklı tonlarda mı
olduğunu belirtmesi istenmiş. Test sırasında hata yapan katı-
lımcıların -arada yeterli süre olduğu sürece- bir sonraki soruya
doğru cevap verdiği, 0,2 saniye gibi çok kısa bir zaman içinde
yanıt vermeleri gerektiğinde ise doğru yanıt verme oranları-
nın %10 düştüğü tespit edilmiş. Buna göre, görsel kortekste
kaydedilen elektriksel aktiviteye bakılarak katılımcıların hata
yaptıktan hemen sonra gelen soruya daha az dikkat gösterdiği
ortaya çıkmış.
23, Bu parçada söz edilen araştırmadan aşağıdaki sonuçların
hangisine ulaşılabilir?
A) Zamanla yarıştığımız hâllerde, dikkatimiz dağılarak daha
fazla yanlış yapma durumunda kalabiliriz.
B) Sürekli hata kapan kişilerde, psikolojik sorunlar baş
göstermeye başlar.
C) Bir işi zamanında yetiştirememe korkusu, kimi durumlarda
kişiyi hata yapmaya zorlar.
D) Dar zaman aralıklarında doğru karar verme oranı, oldukça
düşük bir seviyededir.
E) Dikkat sorunu olan insanların çoğu, zor durumda daha
çok hata yapar.
24. Bu parçanın genelinde aşağıdakilerin hangisinden
söz edilmektedir?
A) Beynin fiziksel işleyişle ilgili yapılan bir deneyin ayrıntılı
sonuçlarından
B) Hata yaptığımızda ortaya çıkan bilişsel durumların tespit
edildiği bir araştırmadan
C) Doğru karar vermemizi sağlayacak durumların
niteliklerinden
D) Dikkat sorunu olan bireylerin bu sorunu aşarken neler
yaptıklarından
E) Hata üzerine yapılan bir araştırmanın uzman bir ekip
tarafından yürütüldüğünden
358
25—26. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Dil devriminin amacı, eski bir sözcüğü onunla anlamca bire
bir örtüşen yenisiyle değiştirmekti. Dolayısıyla sözlük karşılığı
açısından yeni türetilen sözcüklerin neredeyse hepsi, yabancı
dilden alınma bir sözcüğün eş anlamlısıydı. Değiştirilen söz-
cüğün eskisinin dilden atılması hedeflendiği için dilin şişeceği
hesaba katılmamıştı. Oysa eski sözcükler dolaşımda kaldığı için
dilimizde kaçınılmaz bir sözcük enflasyonu oluştu. Kullanışsız
bir çokluk içine girildi. 'Talimat" yerine artık "yönerge” denme-
liydi, "tedbir” yerine "önlem" ya da "seviye" yerine "düzey"...
Dil devrimini benimseyen yazarlar, gazeteciler, bilim insanları
hatta siyasetçiler; bu konuda kararlı bir çalışkanlık gösterdikleri
için önerdikleri sözcüklerin kayda değer bir bölümünü kabul
ettirdiler. Ancak dil devrimi, özellikle sık kullanılan sözcüklerin
eskilerini unutturmakta umulan kadar başarılı olmadı. Dolayısıy-
la bugünün okurunun dağarcığında "talimat" da var "yönerge"
de. "Tedbir” de var "önlem” de. "Seviye” deyince de anlıyor,
"düzey” deyince de.
25, Bu parçaya göre dilimizde sözcük enflasyonunun
oluşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A)
B)
C)
D)
E)
Dilin, işlevsiz olan yeni sözcükleri doğrudan bünyesine
kabul etmemesi
Yeni türetilen sözcüklerin, eskileri tam olarak ortadan
kaldıramaması
Eski sözcüklerin anlamsal olarak daha ileri düzeyde olması
Yeni türetilen sözcüklerle eski sözcüklerin bir arada kulla-
nılmasının anlam karmaşasına yol açması
Yeni türetilen sözcüklerin dilin yapısal özelliklerine uyum
sağlayamaması
26. Bu parçada dil devrimiyle ilgili aşağıdakilerin hangisine
değinilmemiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Amacının eski sözcüklerin yerine aynı anlama gelen yenisini
türetmek olduğuna
Dilden atılmak istenen sözcüklerle yeni sözcüklerin bir
arada kullanılmaya başlandığına
Önerilen kimi yeni sözcüklerin kullanımının
benimsenmediğine
Yeni sözcük çalışmalarının aydın bir sınıf aracılığıyla
yürütüldüğüne
Dilden atılmak istenen sözcükler unutturulamadığı için,
hedeflenenin tam olarak gerçekleştirilemediğine
