23—24. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Kuşlar farklı meyve ve çiçeklerden beslenerek tropikal ormanın
her bir köşesine polen ve tohumları dağıtır. Böylece biyoçeşitlilik
her gün, her yıl ve yüzyıllar boyunca bu şekilde devam eder. Bazı
ağaçlar yüz yıl hatta daha fazla yaşar, sonra devrilir, ölür. Devrilen
bu dev ağaçların ardında bitkilerin ve genç ağaçların çabucak
dolduracağı büyük bir boşluk kalır. Ağaçların ham maddesinde
saklı olan enerji hiçbir zaman kaybolmaz ya da ziyan edilmez.
Terliksiler çabucak işbaşı yapar ve orman toprakları bir zamanlar
verdiğini geri alır. Sistem içersinde her şey dönüştürülür. Yeni
ağaçlar çabucak boşlukları doldurur. Bir yıllık bir sürede tropikal
ormanın sık dokulu kubbesi tekrar oluşur. Beslenme ve yaşam
yeri ihtiyacı, karmaşık davranış alışkanlıklarını doldurur. Zaman
ve koşullar bir karınca türüne, mantarlara besin olması için yap-
rakları hasat etmeyi öğretir.
23, Aşağıdakilerin hangisi bu parçanın hem başına hem
sonuna getirilebilir?
A) Tropikal ormanda oldukça sıra dışı bir yaşam döngüsü
vardır.
B) Tropikal ormanın gizemli yönlerinden birçok insanın
haberi yoktur.
C) Tropikal ormanın, doğal yaşamda çok özel bir yeri vardır.
D) Bugün birçok bilim adamı tropikal ormanda araştırmalar
yapmaktadır.
E) Tropikal ormandaki yaşamın gizemi, henüz tam anlamıyla
açığa çıkarılabilmiş değil.
24. Bu parçada tropikal ormanla ilgili aşağıdakilerin hangisine
değinilmemiştir?
25—26. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Günümüzde devletler kendi geliştirdikleri stratejik teknolojileri
diğer ülkelere pazarlamıyorlar ya da kullanımını çok sıkı şartlara
bağlayarak satıyorlar. Bu davranış biçimi çağımıza özgü bir
strateji değil. İki bin yıl önce Mısırlılar başkaları, özellikle de
Bergamalılar, Mısır papirüslerini kullanarak Mısırlılarınkinden
daha büyük kütüphaneler kuramasınlar diye papirüs ihracatını
yasaklamışlardı. Ancak Bergamalılar, papirüs yokluğunda krizi
fırsata çevirip hayvan derisinden parşömen yapmayı başardılar.
Parşömen papirüsten daha dayanıklıydı, üstelik, parşömenin
iki tarafına da yazılabiliyordu. İlerleyen yüzyıllarda Akdeniz
kıyılarındaki uygarlıklar parşömenleri üst üste koyup yeni bir
kitap formatı icat ettiler. Ağaç kütüğüne benzediği için Latince
ağaç gövdesi anlamına gelen ”caudex” kelimesinden türetilerek
bu yeni formata kodex dendi. Kodex formatı bugün bildiğimiz
basılı kitap formatıdır.
25, Bu parçada aşağıdakilerin hangisine değinilmemiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Devletlerin önemli gördükleri her teknolojiyi satmadıklarına
Papirüs ihracatının bir dönem yasaklandığına
Parşömenin bir zorunluluk sonucu ortaya çıktığına
Bugün bilinen kitabın şeklinin eskilere dayandığı
Papirüsün zor bulunan bir madde olduğuna
26. Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Bazı ağaçların yaşam sürelerine
Kuşların tropikal ormana sağladığı katkıya
Bitkilerin kendini koruma yöntemlerine
Canlıların beslendikleri gıdalara
Ekolojik ortamdaki değişime
A)
B)
C)
D)
E)
Bugünkü kütüphanelerin temeli Mısırlılara dayanmaktadır.
İlk Çağ uygarlıklarında kâğıt üretimine önem verilmiştir.
Kodex kelimesini litaritüre Yunanlılar hediye etmiştir.
Kitap bugünkü şeklini alıncaya kadar farklı aşamalardan
geçmiştir.
Devletlerin birbiriyle ticaretlerinde yazısız bazı kurallar
vardır.
67
