SORDUK/SORDULAR
AYT Edebiyat
Ay Kağan'ın bir oğlu oldu. Bir defa süt Çti, konuşmaya
başladı, güçlü bir yiğit oldu, Bir ormanın içinde bir canavar
var idi. Oğuz Kağan halkını canavardan kurtardı. Bir gün
gökten bir ışık düştü. Işığın arasında bir kız vardı. Oğuz
Kağan kızla evlendi; Gün, Ay ve Yıldız adında üç oğlu
Oldu. Oğuz Kağan bir gün ava gitti. Göl ortasında bir ağaç
gördü. Ağacın kovuğunda bir kız vardı. Oğuz Kağan kızla
evlendi, Gök, Dağ ve Deniz adında üç oğlu oldu, Ondan
sonra Oğuz Kağan, beyleri çağırıp kendisine boyun
eğenleri dost, eğmeyenleri düşman ilan etti. Oğuz Kağan,
baş eğmeyenlerle savaştı. Savaşlar sırasında bir bozkurt
yol gösterdi. Oğuz Kağan'ın Uluğ Türk adında bir danış-
mani vardı. Bu kişi "bilge" tipidir ve "alp" olan Oğuz'a yol
gösterir. Rüyasında bir altın yay ve üç gümüş ok gördü.
Rüyasını Oğuz Kağan'a bildirdi, Oğuz Kağan, Gün, Ay ve
Yıldız'ı doğuya; Gök, Dağ ve Deniz'i batıya gönderdi.
Yukarıdaki parçadan hareketle "Oğuz Kağan Destanı'yla
İlgili olarak,
I. Olağanüstülüklere yer verilmiştir.
II. Kahramanlık konuşu işlenmiştir.
III. Işık, ağaç gibi motiflere yer verilmiştir.
IV. Olaylar Oluş sırasına göre verilmiştir.
V. İslami gelenekten izler taşımaktadır.
hangisi söylenemez?
C) III
D) ıv
AYT Edebiyat
SARMAL
126 beyitlik küçük bir mesnevi olan eserde ömrü boyunca
yük taşıyan eşekle semiz öküzlerin hikâyesi karşılaştır-
malı olarak anlatılır. Eşer, dil ve üslup olarak 15, yy. Türk-
çesini en iyi şekilde temsil eder.
Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangi—
sidir?
A)
Hamâme
B) Garibnâme
C)
Mantı ku 't- Tayr
D)
Iskendernâme
E)
Çarhnâme
Yine günlerden bir gün Ay Kağan'ın gözü parladı. Doğum
şancıları başladı ve bir erkek çocuğu oldu. Bu çocuğun
yüzü gök, ağzı ateş gibi kızıl, gözleri ela, saçları ve kaş-
lan kara idi. Perilerden daha güzeldi, Bu çocuk anasının
göğsünden ilk sütü emdi ve bir daha emmedi. Çiğ et ve
çorba istedi. Dile gelmeye başladı. Kırk gün sonra bü-
yüdü, yürüdü ve oynadı. Ayağı öküz ayağı gibi, beli kurt
beli gibi...
Oğuz Kağan Destanı'ndan alınan bu metinle İlgili
aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Kahramanı ruhsal derinlikleriyle tasvir edilmiştir.
B) Gerçek ve hayalî unsurlar bir arada verilmiştir.
C) Tasvirlerde tabiat unsurlarına başvurulmuştur,
D) Zamanla İlgili unsurlar gerçeküstüdür.
E) Kahramanı olağanüstü özellikler taşımaktadır.
Bâtıl 'steyü hakdan ayrıldum
Boynuz umdum kulakdan ayrıldum
Ne yüküm bir nefes giderici var
Ne biraz çekmeğine yarıcı var
Ger tonuzlara olmaya buyruk
Ah gitti kulağ ile kuyruk
Bu beyitler aşağıdaki eserlerin hangisinden alın—
mıştır?
A) Hamâme
C) ıwantlkü't-rayr
B) Şikâyetnâme
D) İskendernârne
E) Sihâm—l Kaza