SOLUNUM SİSTEMİ
Örnek Soru
İnsanda solunum gazları olan oksijen
ve karbondioksitin kanda taşınmasıyla
ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yan-
(ÖSYM)
Karbondioksitin taşınma yollarının özeti aşağıdaki gibidir.
Doku hücreleri
Doku hücresinde oluşan
CO önce doku sıvısına
oradan da doku kılcal
A)
B)
C)
D)
E)
Akciğer alveollerinden kana geçen
oksijenin büyük bir kısmı, alyuvarlar-
da oksihemoglobin hâlinde taşınır,
Karbondioksitin bir kısmı alyuvarlar-
da hemoglobine bağlanarak taşınır.
Kan PH seviyesinin düşmesi sonu-
cu hemoglobinin oksijeni bağlamaya
olan ilgisi artar.
Karbondioksitin büyük bir kısmı plaz-
mada bikarbonat iyonları şeklinde
taşınır,
Alyuvarlarda karbondioksitin şu ile
birleşmesine karbonik anhidraz ara-
cılık eder.
damarına geçer _
HC03
6
HC03
HC0y-
coş
H 20
Kılcal damar
duvarı
Doku sıvısı
coz
Cözüm:
Kan pH'sİ düşerse hemoglobinin
02'ye Olan İlgisi azalır.
Cevap C
Dekompresyon (Vurgun)
Denizlerde derinliklere inildikçe basınç ar-
tar. Artan başınca bağlı olarak azot gazı SIVI
hâle geçer, Eğer kişi denizin derinliklerinde
bir süre kalırsa ve hızla yüzeye çıkarsa sıvı
haldeki azot, birden gaz hâline döner ve da-
marların içinde kabarcıklara dönüşür. Bu ka-
barcıklar damarların tıkanmasına neden olur
ve Ölüm, felç gibi ciddi sonuçlar doğurabilir, Bu
süreç vurgun olarak adlandırılır,
Karbonmonoksit zehirlenmesi
Yanma olaylarıyla oluşan CO (Karbonmo-
noksit) Hb ile kolayca birleşebilir ancak kolay-
ca ayrılmaz, Bu durumda CO İle yüklü Olan
hemoglobin 02 taşıyamaz, dokular 02'siz kalır.
Dolayısıyla hücresel solunum gerçekleşmedi-
ği için yeterli A TP üretilemez. Bu komplikasyo-
karbonmonoksit zehirlenmesi denir,
180
JIIDL•
C02 Kl damar
duvarı
Doku kılcalları
COzakcİğere taşınır
Alveol kılcalı
H-
Hac 03
8
cq
C02
Alveol boşluğu
1. Doku hücreleri tarafından üretilen
C02 difüzyonla doku sıvısına,
oradan da kılcal damarlara geçer,
2. Alyuvara giren CO;nin % 23'ü
hemoglobine bağlanarak
karbominohemoglobin (HbC02)
oluşturur, (Hb+C02 HbC02)
3. Alyuvarlara giren CV,
alyuvardaki karbonikanhidraz
enzimi katalizörlİğİnde H20 İle
birleşerek karbonik asiti
(HaC03) Oluşturur,
4, Kararsız Olan H2COg, HC03
(bikarbonat) ve Fl• iyonunlarına
ayrılır. (H2coy -+HC03++)
5, HCO; iyonları kan plazmasına
geçerek akciğere kadar taşınır,
6. Hemoglobin, karbonik asitten gelen
H' İyonlarının çoğunu bağlayarak
kanın pH'sinin düşmesini engeller.
7. Akciğer kılcallarında HCO;
plazmadan alyuvarlara geçer
ve hemoglobinden ayrılan H'
iyonu ile birleşerek H CO
Oluşur,
8. H2C03, ve C02'ye parçalanır.
Bunu karbonikanhidraz enzimi
katalizler.
9. Serbest kalan COP önce kan
plazmasına oradan da alveol
boşluğuna difüzyonla geçer.
10. Alveol boşluğundaki C02
soluk verme havası ile Vücut
dışına atılır,
