Örnek Soruyu Değiştir

SOLUNUM SİSTEMİ Oksijen molekülleri Hem Globülin molekülü 2 80 60 40 Hemoglobin molekülü Alyuvar hücresi • Hemoglobinin yapısı ve hemoglobine oksijen bağlanması Örnek Soru Bir fizyolog, insan kanındaki hemoglobinin oksijen doygunluğunu etkileyen faktörler üzerine bir çalışma yapmış ve çalışma sonunda çizmiş Olduğu grafiklerden birini aşağıdaki gibi göstermiştir. CI 00 Kana geçen oksijen büyük oranda hemoglobin ile taşınır. Hemoglobin, de- mir elementi ve Özel bir protein Olan globinden oluşmuştur, Memelilerde he- moglobinin içinde bulunduğu alyuvarlar çekirdeksizdir, Alyuvarların çekirdeksiz Oluşu kapsayabileceği Hb miktarını arttırmıştır, Bir alyuvar hücresinde yaklaşık olarak 280 milyon hemoglobin molekülü bulunur. Bu da kanın oksijen taşıma kapasitesini arttırır. Eğer hemoglobin alyuvar yerine kan plazmasında bulun- saydı; hem kanın oksijen taşıma kapasitesi düşecek hem de kanın akışkanlığı azalacaktı. Kan akışkanlığının azalması dokulara istenilen sürede oksijen taşı- namaması ve kalbin kanı pompalamakta zorlanmasına neden olacaktı. Kaş hücrelerinde bulunan ve 02 depolayan miyoglobin proteinden oluşmuş- tur. Hücreye giren oksijen miyoglobine bağlanarak hücrenin mitokondrisine ta- Şınır, Toplam Oksijenimizin % 36 kadarı akciğerde, % 51 kadarı kanımızdadır. Miyoglobin sayesinde % 13'de kaşta depo edilir, c. Kanda Oksijen ve Karbondioksitin Taşınması 1. Oksijenin taşınması Kana geçen oksijenin % 98'i hemoglobin (Hb) ile, % 2'si de plazmada çö- zünerek taşınır. Hb İle birleşen 02, oksihemoglobini oluşturur. Oksihemoglobinli kanın rengi açıktır, pH: 7,2 Hb + 02 Hb02 (Akciğer kılcal damarında) (Oksihemoglobin) 20 0 20 40 60 80 100 POZ (rntTIHg) Grafikteki I numaralı eğrinin, II numara- 11 eğri şeklinde değişikliğe uğramasına aşağıdaki olaylardan hangisi neden Ol- muş olabilir? (OSYM 2022) A) Egzersiz yapan bir kişinin dinlenme durumuna geçmiş olması B) Spor yapmak isteyen bir kişinin yürü- yüş bandında bir süre koşu yapması C) Deniz seviyesinde yaşayan bir kişinin 1500 metre yüksekliğe çıkması D) Yaşamını yüksek kesimlerde sürdüren bir kişinin deniz seviyesine inmesi E) Normal solunumunu sürdüren bir kişi- nin oksijen tüpüne bağlanarak ilave Oksijen alması Spor yapan bireyde kandaki karbon- Çözüm: dioksit yükselir, kan pH'Sl düşer, hemoglobinin oksijene doygunluğu azalır. Cevap B 178 Dokulara gelen 02 bakımından zengin kan kendinden daha az 02'li ortamla karşılaşınca 02, Hb'den ayrılarak doku sıvısına, oradan da doku hücrelerine geçer. Hb02 Hb + 02 (Doku kılcal damarında) Hemoglobinin oksijeni bırakmasındaki önemli faktörlerden biri de doku kıl- cal damarlarındaki düşük pH'dir (yüksek asitlik). Doku kılcalındaki kanda kar- bondioksitin kısmi basıncının artması neticesinde PH düşer ve bu da hemoglo- binin oksijeni serbest bırakmasını sağlar. Buna bohr etkisi denir. Dokular bu sayede Oksijen elde eder, 100 5 80 60 40 20 0 20 Egzersiz sırasında dokular Kandaki C02 pH: Bohr sapması PH azalmasında hemoglobinden ayrılan 02 artar, p 02 (mmHg) 40 60 80 100 Dinlenme Akciğerler sırasında dokular : Normal metabo izma sırasında hemoglobinden ayrılalan depo 02 , Hızlı metabolizma sırasında hemoglobinden ayrılabilecek depo 02 artarsa, Hb'nin oksijene olan ilgisi azalır ve onu serbest bırakır,