SOLUNUM SİS
Hücrelerde organik besinlerin yıkılarak yapılarındaki kimyasal bağ enerji-
siyle ATP üretilmesine hücresel solunum denir. Hücrelerin canlılık faaliyetlerini
sürdürebilmesi ATP üretmelerine bağlı olduğundan solunum, canlılarda ge-
ce-gündüz kesintisiz devam eden bir süreçtir.
İnşanda oksijenin vücuda alınması ve hücresel solunum sonucu oluşan kar-
bondiokşitin vücuttan uzaklaştırılması İçin görev yapan organların Oluşturduğu
Alveol
fazla
az
Akciğer kılcalı
o
EMŞ
02 fazla
COP az
2
sisteme
solunum sistemi denir.
Solunum sistemi ve dolaşım sistemi birlikte çalışarak solunum görevini ger-
çekleştirirler.
Solunum;
DIŞ solunum
İç solunum
olarak İkiye ayrılır.
1. Dış solunum
Akciğerler yoluyla havadan alınan oksijenin kana verilmesi ve kandaki kar-
bondiokşitin yine akciğerler aracılığıyla dışarı atılması şeklinde gerçekleşen so-
C02
02
3
02 fazla
C02 az
Doku kılcalı
Doku hücreleri
4
C02 fazla
02 az
Dış solunum (1 ve 2) İle iç solunum (3 ve 4)
lunuma dış solunum denir, (Şekildeki 1 ve 2 numaralı olaylar,)
şematik gösterimi
2. İç solunum
Vücuttaki doku hücreleri ve kan arasında gerçekleşen gaz alışverişine iç
solunum denir. İç solunumda kandan hücrelere oksijen, hücrelerden kana ise
karbondioksit ve şu taşınır. (Şekildeki 3 ve 4 numaralı olaylar.) Hücrelerde tüm
yaşamsal olayların sürmesi için gerekli enerjiyi sağlayan iç solunumdur.
Hem dış solunumda hem de iç solunumda gaz alışverişi difüzyonla gerçek-
leşir, Bu nedenle gaz alışverişi pasif bir olay olup ATP gerektirmez
insanda solunum sistemi; burun, yutak, gırtlak, soluk borusu ve akciğerler-
den meydana gelir.
173
