SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ (1947-1991)
NOT..
ARİ
DERS
OT
TMTTürkiye Kıbrıs Büyükelçiliği görevlisi Mustafa Kemal Tanrısevdi'nin evinde, Rauf Denktaş, Burhan Nalban- I
toğlu ve Mustafa Kemal Tanrısevdi tarafindan kuruldu.
ö 1958'de İngiltere tarafindan Mac Millan Planı ortaya atıldı. Bu plana göre Ada'da İngiltere, Türkiye ve Yunanis-
tan iş birliğine dayalı üçlü bir yönetim kurulacaktı.
1959'da Türkiye ve Yunanistan arasında Zürih'te başlayan görüşmelerde Kıbrıs Adası'nın bağımsız bir devlet
olması fikri kabul edildi. 11 Şubat 1959'da imzalanan Zürih Antlaşması'yla Kıbrıs'ın bağımsızlığı resmileşti. Zürih
Antlaşmasıyla Ada'nın bağımsızlığının kabul edilmesi Ada'yı elinde tutan İngiltere'ye sunuldu.
ö 1960'ta İngiltere, Türkiye ve Yunanistan'ın imzaladığı Londra Antlaşması'yla Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kuruluş sü-
reci resmen başladı. Böylece ne Yunanistan'ın Enosis fikri ne de Türkiye'nin taksim fikri benimsenmiş oldu.
Durum her iki taraf için de başarı olarak gösterildi.
13 Aralık 1959'da yapılan seçimlerde Başpiskopos Makarios cumhurbaşkanı, Dr. Fazıl Küçük de cumhurbaşkanı
yardımcısı seçilerek Kıbrıs Cumhuriyeti 1960'ta kuruldu.
Kanlı Noel
b Makarios'un Kıbrıs Anayasasında yapılmasını istediği değişikliklerin reddinden sonra Rumlar, 24 Aralık 1963'te
24 Türk'ü şehit ederken 40'ını da yaraladı. Kıbrıs Türk tarihine Kanlı Noel adıyla geçen bu olaylar, önceden ha-
zırlanmış olan Akritas Plam'na dayandırılmıştır. Türklerin imhası veya adadan atılmasını öngören Akritas Planı,
basit bir örgütün eylem planı olmayıp Rum yetkililer tarafindan hazırlanan bir etnik temizlik girişimiydi.
Kanil Noel karşısında Türkiye'nin tepkisi
Kanlı Noel olaylarının yaşanması ve Ada'daki Türklerin katledilmesine Türkiye sert tepki gösterdi. Türk savaş
uçakları Rumları ihtar etmek için Kıbrıs üzerinde uçmaya başladı. Bu hava harekâtı sırasında Ada üzerinde uçuş
görevinin komutanı Yüzbaşı Cengiz Topel'in uçağı, Rumlar tarafindan düşürüldü. Esir düşen Yüzbaşı Cengiz To-
pel daha sonra Rumların işkencesi sonucu şehit oldu.
Yeşil Hat
b Kıbrıs'taki Türk alayı garnizondan çıkarak Türkleri korumak için Lefkoşa'nın Türk mahallelerine yerleşti. Olayları
sakinleştirmek amacıyla Le&oşa'nın Rum ve Türk tarafinı birbirinden ayırmak için İngiltere tarafından Yeşil Hat
adı verilen bir sınır çizildi.
ABD Başkanı Johnsonn Mektubu
ö Türkiye, dünya kamuoyuna Ada'daki olayların devam etmesi hâlinde garantör olarak müdahale edeceğini du-
yurdu. Türkiye'nin bu tutumu Yunanistan ile olan ilişkileri gerginleştirdi. Durumun ciddileştiğini gören ABD Baş-
kam Johnson, Başbakan İsmet İnönü'ye bir mektup yazarak Türkiye'nin müdahale fikrinden vazgeçmesini ve bu
durumun endişe verici olduğunu söyledi.
Başbakan İsmet İnönü de diplomatik bir mektupla Başkan Johnsonn'a Türkiye'nin kararlılığını dile getirdi.
www.dizgikitapmm
SMNLYALÇIN
