SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ (1947-1991)
DERS
OT
ö Körfez ülkelerinden Bahreyn ve Yemen'de de Arap Baharlının etkileri görüldü. Bu iki ülkede protestolar bir süre
sonra mezhep çatışmasına dönüştü. Suudi Arabistan'ın müdahalesiyle Bahreyn'de muhalifler bastırıldı, Fakat
Yemen'de durum Libya ve Suriye'deki gibi bir iç savaşa dönüştü.
11 Eylül Saldırıları ve Küresel Terör
1991'de SSCB'nin ve Doğu Bloku'nun dağılmasıyla birlikte ABD, dünyanın en büyük küresel gücü oldu.
11 Eylül 2001 tarihinde ABD'nin New York kentinde bulunan Dünya Ticaret Merkezine, Washington'a ve
Pentagon'a sivil uçakların kullanıldığı saldırılar düzenlendi.
11 Eylül Saldırısı, ABD sınırları içine doğrudan ABD'ye yapılan ilk saldırıydı.
Dönemin ABD Başkanı George W. Bush (Corc W. Buş), saldırıyı ABD'ye yönelik bir savaş ilanı olarak niteledi.
11 Eylül Saldırısı'nı ülkesine bir savaş ilanı olarak kabul eden ABD yönetimi, saldırının arkasında olduğuna
inandığı ülkelere karş savaş başlattı. İlk olarak saldırıyı üstlenen El-Kaide adlı terör örgütünün konumlandığı
Afganistan'a karşı askerî bir operasyon başlatldl.
7 Ekim 2001'de başlayan bu harekât sonucunda Afganistan'daki Taliban yönetimi devrildi. ABD, Afganistan'ı
işgal etti.
11 Eylül Saldırısı'nı desteklediği ve kitle imha silahları bulundurduğu iddiasıyla ABD, 20 Mart 2003'te Irak'a karşı
askerî operasyon başlattı ve Irak'ı yeniden işgal etti.
ABD kendi politikası için tehlikeli gördüğü İran ve Kuzey Kore'ye karşı Çek Cumhuriyeti ve Polonya'ya 'Küresel
Füze Kalkanı' adı altında füze sistemleri yerleştirdi.
Günümüzdeki küresel sorunlar
Küresel Isınma: İklim değişimlerinin yaşanması ve yağışların dengesizleşmesi, Bazı bölgelerin çölleşmesi ve ku-
raklıkla beraber su ihtiyacının artması. Buzulların erimesi ve denizlerin su seviyelerinin artması
Kyoto Protokolü: Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesine bir ek niteliğindeki uluslararası bir
çevre antlaşmasıdır. Genel olarak endüstride gaz salınımının azaltılmasını içermektedir. 2005 'te yürürlüğe giren
protokolü Türkiye 2009'da imzalanmıştır. Kyoto Protokolü'nü ABD reddetmiş ve imzalamamıştır.
Çevre Kirliliği: Doğal kaynakların bilinçsizce tüketilmesi ve kirletilmesi, Sanayileşme sonrası oluşan kirlilik, tarım-
da kullanılan gübre ve atıklar, nükleer aükların toprağa gömülerek saklanması ve nükleer santrallerde yaşanan
kazalar (1986 -Ukrayna'da Çernobil Nükleer Santrali patlaması), Fosil yakıtların kullanılması
Nüfus Artış
Yetersiz beslenme
Salgın (pandemi) hastalıklar
Şanghay Beşlisinin kurucu devletleri
Şanghay İşbirliği Örgütü veya bilinen adlarıyla Şanghay Beşlisi ve Şanghay Paktı, Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızis-
tan ve Tacikistan'ın 1996 yılında oluşturdukları uluslararası bir örgüt. 2001 yılında Özbekistan'ın katılımıyla üye
sayısını altıya çıkarttı. 9 Haziran 2017'de Nur-şultan'da gerçekleştiren zirvede Hindistan ve Pakistan'ın örgüte
katılması ile üye sayısı sekize çıktı.
Dünya petrol üretim ve kullanım pazarının yansından fazlasını elinde bulunduran ve Hindistan, İran, Moğolistan
ve Pakistan'ın gözlemci olarak bulunduğu örgüt, ABD'ye karşı etkili bir kutup oluşturmaktadır. Dönemin Rusya
Devlet Başkam Putin, Şanghay İşbirliği Örgütü'nün Ağustos 2007 Bişkek Zirvesinde "Tek kutuplu dünya kabul
edilemez." diyerek bir anlamda birliğin misyonunu da belirtmiştir.
