SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ (1947-1991)
DERS
OT
Bugün dünyanın en borçlu kıtası olan Afrika'da dünyanın en fakir ülkeleri yer almaktadır. Dış ülkelerden gön-
derilen yardımların çoğu verimli kullanılmamıştır. Ülkelerin dış ticaret hacmi son derece zayıftır. İnsan ve hay-
van hastalıklarındaki artış, kötü yönetim, tarım arazilerinin azalması gibi sebepler üretilen gıda miktarının düş-
meşine neden olmaktadır. Sağlık sorunları, altyapı ve finansman eksikliği yüzünden en üst noktaya ulaşmıştır.
1970'ten beri Afrika'nın dünya pazarındaki payı yarıya inerken dış borcu 20 kattan fazla artmıştır.
Bağımsızlıklarını kazanan devletler, Doğu-Baü mücadelesinde her iki blokun dışında kalarak öncelikle ekonomik
kalkınmayı hedeflemişlerdir. Bu amaçla 25 Mayıs 1963'te Afrika Birliği Teşkilatı (OAU), 32 bağımsız Afrika ülkesi
tarafindan kurulmuştur.
ORTA DOĞU'DA BAAS REJİMİ
Arap Sosyalizmi- Baas rejimi
Suriye ve Irak'ta 1950'li yıllardan itibaren kendini hissettiren fakat iktidarı 1960'11 yıllarda ele geçiren Arap Baas
Sosyalist Partisi, Arap milliyetçisi ve Marksist olan Salah Bitar ve Mişel Eflak tarafından 1943'te Suriye'de ku-
ruldu.
Baas, Suriye milliyetçiliğinden ziyade Arap milliyetçiliğini esas aldı. Programında Suriye, Irak, Filistin ve Ürdün'ü
bir araya getirmeyi hedefleyen Büyük Suriye projesi vardı.
Parti programında; partinin millî, sosyalist, halkçı ve devrimci olduğu, tek bir Arap devletini hedeflediği ve dış
politikada Arap milliyetçiliğini esas aldığı vurgulandı.
Baas ideolojisinin sosyalizme yakınlığı, bu ülkelerdeki tarihî yaşanmışlıkların bir sonucudur. Emperyalist Batı'ya
olan karşıtlık, Suriye ve Irak'ı Sovyetler Birliği'ne yakınlaştırmıştır. Parti, enerjisini Panarabizmden almıştır,
1958'de Suriye ile Nasır liderliğindeki Mısır arasında Panarap idealinin ilk somut adımı atılarak Birleşik Arap
Cumhuriyeti (BAC) kuruldu. Irak, bu duruma Ürdün ile Arap Federal Birliğini kurduğunu duyurarak karşılık verdi.
Baas, ilk kez 1963'te Irak'ta yapılan askerî darbeyle iktidar oldu fakat bu ilk deneyim uzun sürmedi ve dokuz ay
sonra karşı darbe yaşandı. Beş yıllık bir mücadelenin sonunda Irak'ta 35 yıl sürecek Baas rejimi, 1968'de iktidara
geldi.
Suriye'de ise Irak darbesinin verdiği cesaretle yapılan darbe günümüze kadar devam eden Baas rejiminin te-
mellerini attı. 1970'teki darbe sonrası Hafiz Esad, 1971'deki halk oylamasıyla ülkenin ilk Nusayri devlet başkanı
Oldu.
SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNDE TÜRKİYE
ö Soğuk Savaş kavramını ilk kez ABD'li devlet adamı Bernard Baruch 17 Nisan 1947'de yaptığı bir konuşmada
kullanmıştır.
Soğuk Savaş döneminde Türk dış politikasında gerçekleşen işler
ABD, Soğuk Savaş Dönemi'nde SSCB yayılmacılığına karşı jeostratejik konumundan dolayı Türkiye'yi yanında
görmek istiyordu. Türkiye ise SSCB'nin baskılarına karşı ABD ve Batıl' devletlerle iş birliği yaparak kendi güvenlik
alanını genişletmeye yönelik siyaset izlemeye yönelmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti'nin yeni bir güç olarak ortaya
çıkması ve Kore Savaşı, Türkiye'nin izlediği politikanın haklılığını ortaya koymuştur. Bu doğrultuda Türkiye, Av-
rupa Konseyine ve NATO'ya girmiş, Balkan ve Bağdat paktlarının kurulmasında etkili rol oynamıştır.
www.dizgikitap.com
403
SMMLYALÇIN
