SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ (1947-1991)
ARİ
DERS
OT
Küba Krizi'nin zirveye çıktığı 27 Ekim 1962, "nükleer savaşın eşiğinden dönülen gün" olarak nükleer silahsızlan-
ma çabalarının başlangıcı oldu.
_c. Vietnam Savaşı
Ğ Fransa'nın sömürgesi durumundaki Vietnam, 1954 yılında imzalanan Cenevre Anlaşması ile Kuzey ve Güney
Vietnam adı altında bağımsız devletler durumuna gelmişlerdi.
b Komünist olan Kuzey Vietnam yönetimi ise 1957'de Güney Vietnam yönetimini değiştirerek birleşmeyi sağla-
mak için gerilla savaşına başladı. Buna karşılık Güney Vietnam ABD'den yardım istemek zorunda kaldı.
b Güney Vietnam Cumhuriyetine ekonomik ve askerî yardım yapması, ABD'yi Vietnam meselesine dâhil etti. 22
Kasım 1963'te Kennedy'nin öldürülmesinden sonra gelen Johnson 1964 Ağustos'unda Kuzey Vietnam donan-
maşına ait gemiler Tokin Körfezinde ABD donanmasına saldırdı. Bu gelişme üzerine ABD, 1965 Şubat'ında
Kuzey Vietnam'da askerî hedefleri bombalayarak savaş başlattı.
Vietnam'a ağlan bombalar 2. Dünya Savaşinda atılan bombaların üç katıydı. ABD, muhalefete kaçacak yer bl-
rakmamak ve onların gıda ürünlerine ulaşmalarını engellemek için Napalm, Agent Orange gibi kimyasal silahlar
kullandı.
Amerikan gençliği, Vietnam Savaşinı ve orada ölme gereğinin sebebini anlayamıyordu. Üniversitelerdeki savaş
karşıt gösteriler Amerika'nın her yerine yayıldı. Muhammet Ali Clay Henry Kissinger, Amerika'yı Vietnam çık-
mazından kurtarmak istiyordu. Bu sebeple Amerika, 1969'da iş birliği yolu ile barışı esas alan Nixon Doktrini'ni
yayımladı. Amerika, bu doktrinle bundan sonra dünyanın neresinde olursa olsun savaşlara girmeyip müttefikle-
rine sadece ekonomik ve askerî açıdan destek olacağını duyurdu.
1973'te Paris Barış Antlaşması imzalanarak Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti kuruldu.
d. Keşmir Sorun
194Tde bağımsızlıklarını kazanan Hindistan ve Pakistan arasındaki sorunlar İlerleyen yıllarda çatışmalara yol
açmıştır. Bu çatışmaların en önemli nedenini teşkil eden Keşmir meselesi, iki ülke arasında çözülememiş ve gü-
nümüze kadar gelmiş en önemli sorundur.
Pakistan İle Hindistan SSCB'nin aracılığı İle 10 Ocak 1966'da Taşkent Deklarasyonumu (Özbekistan) İmzalayarak
1965'teki savaştan önceki sınırlara çekilmeyi ve anlaşmazlıklarını barışçı yollarla çözmeyi kabul etti. Fakat Keş-
mir Meselesi Pakistan-Hindistan münasebetlerinde çözümlenemeyen bir sorun olarak günümüze kadar geldi.
e. SSCB'nin Afganistan” işgali
Afganlann İngilizlere karşı başlattıkları mücadele neticesinde 1919'da bağımsızlıklarını kazanırken krallık yöne-
timini kurdular. Krallık idaresi 1973 ythnda Curnhuriyet'in ilanı ile son buldu.
1978 yılında SSCB İle Afganistan arasında "Dostluk, İyi Komşuluk Ve İş Birliği Antlaşması” İmzalandı. SSCB yan-
lısı bir yönetim kuruldu.
b 1978 yılı sonlarına doğru Afganistan'da halkın SSCB yanlısı yönetime karş direniş hareketi başlatması üzerine
iktidarda bulunanlar SSCB'den askerî yardım istedi.
Bunun üzerine SSCB, 27 Aralık 1979'da gönderdikleri ek kuwetlerle Afganistan” işgal etti.
SSCB'nin Afganistan'ı ele geçirerek Basra Körfezi ve Orta Doğu petrolleri istikametinde önemli bir ilerleme
kaydetmesi dünyada büyük tepkiye yol açt ve birçok devlet tarafindan kınandı. Çin, daha sonra da Pakistan
meseleyi BM%ıe taşdı. ABD ise Afgan mücahitlerine yardıma başladı.
ABD Başkam Carter, tahıl ürünleri ve yüksek teknolojinin satışı hususunda ambargo uyguladı ve 1980 Moskova
Olimpiyatları'nı boykot etti.
mn.v.dizgikitap.com
FAWYALÇIN
