SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ (1947-1991)
ARİ
DERS
Çekoslovakya gelişmeleri ise biraz daha farklı oldu. Savaştan sonra, cumhurbaşkanlığına Çekoslovakya'nın eski
devlet adamlarından Dr. Beneş ve başbakanlığa da Komünist Partisi lideri Klement Gottwald getirilmişti. Dr.
Beneş'in direnmesi fayda etmedi. Bu kriz sırasında Dışişleri Bakanı Masaryk 10 Mart 1948 günü Bakanlık binası-
nın dördüncü katından kendisini atarak inöhar etti.
"Çekoslovak Darbesi" adı verilen bu olay Batı'da büyük yankılar ve tepkiler uyandırdı. Bu olay üzerine Batıklar,
Sovyet emperyalizminin yayılmasına karşı tedbirler almak üzere 1948 Mart'ından itibaren harekete geçtiler. Batı
Avrupa Birliği böyle kuruldu.
Bu ülkeler komünist partilerinin tam kontrolü altına girdikten sonra, yapılan anayasalarla ekonomik, sosyal ve
siyasal düzen Sovyet modeline göre kuruldu.
Bu ülkelerin milli ve tarihi özellikleri göz önüne almadan kurulan bu Sovyet düzenine karşı, 1953 Mart'ında
Stalin'in ölümünden sonra bu ülkelerde tepkiler ve başkaldırmalar ortaya çıktı.
Komünist ülkelerden Yugoslavya ile Arnavutluk'ta komünist rejimlerin kurulması ise çok daha başka şekilde
olmuştur. Her iki ülke de savaş sırasında Alman işgaline uğrayınca, bunların komünist partileri hemen direnme
kuvvetlerini oluşturmuş ve savaş boyunca Almanlara karşı savaşarak, savaşın sonunda ülkelerinin kontrolünü
ellerine almışlardı.
Bu gelişmelerde Sovyet Rusya'nın hiç bir yardımı ve etkisi olmamıştır. Bundan dolayı, Yugoslavya ve Arnavut-
lük Moskova'ya karşı bundan sonra daha bağımsız tutum aldı ve hatta bir süre sonra Moskova'dan koptu.
Çin'de Komünizm
Sovyet Rusya 1946-47 yıllarındaki faaliyetleri ile Avrupa'daki durumlarım iyice sağlamlaştırmışlardı. O kadar ki,
bir Sovyet tehdidi Avrupa'nın üzerine iyice çökmüş bulunmaktaydı. Her ne kadar, Amerika 1947'den itibaren bu
Sovyet tehlikesine karşı bir tepki göstermeye ve harekete geçmeye başlayacak ise de, bunun neticesini ancak
1949 yılında alabilecektir.
Fakat Amerika'nın tepkilerinin başladığı 1947 yılından itibaren de Asya'nın kaderi çizilmeye başlamıştı. Zira
Çin'de Milliyetçilerle Komünistler arasındaki mücadele 1948'den itibaren Milliyetçilerin aleyhine ve komünist-
'erin lehine dönmeye başlayacak ve Avrupa'da NATO ittifakının kurulduğu 1949 yılının sonbaharından itibaren
Çin Komünist Partisi'nin kontrolü altına girecektir. Bu ise, Uzak Doğu kuvvet dengesinin gayet ağırlıklı bir biçim-
de Sovyetler tarafina eğilmesi demekti.
1 Ekim 1949'da Mao Tse-tung Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunu resmen ilan etti ve aynı gün Sovyet Rusya
tarafindan tanındı. Bağlı devletlerden ilk tanıyan İngiltere oldu ve İngiltere Çin Halk Cumhuriyetini 1950 Ocak
ayında tanıdı. Böylece 1912'de Çin'de Mançu sülalesinin ve imparatorluğun yıkılması ile başlayan çalkantılar,
Çin'de komünist bir rejimin kurulması ile sonuçlanmış olmaktaydı.
Sowet Rusya ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında 14 Şubat 1950 de bir dizi anlaşmalar imzalandı.
Sovyet Rusya Avrupa'da açık bir üstünlüğe sahip iken, şimdi Uzak Doğu ve Asya'da Çin gibi komünist devi ortaya
çıkıyordu. 1949 yılında NATO'nun kurulması ile Avrupa belki dengelenmişti, fakat Asya'da kuvvetler dengesinin
durumu gayet açık bir şekilde komünist blokun lehine idi.
b Kore, 1945'te Yalta Konferansında alınan kararla iki işgal bölgesine ayrılmıştı. Rusya Kuzey Kore'yi; Amerika da
Güney Kore'yi işgal edecekti. Potsdam Konferansında 38. enlem, iki bölgeyi ayıran sınır olarak kabul edildi.
ABD, 10 Mayıs 1948'de Güney Kore'de seçimler düzenledi ve bunun sonucunda Güney Kore Cumhuriyeti ku-
ruldu.
SSCB de Kuzey Kore'de 1948 Ağustos'unda bir seçim düzenledi ve onlar da kuzeyde, 9 Eylül 1948'de Kore Halk
Cumhuriyeti'ni kurdular. Böylece SSCB kontrolünde Kuzey Kore'de komünist yönetim kurulmuş oldu.
Ö Küba uzun yıllar diktatörler tarafindan yönetilmişti. Batışta diktatörlüğüne karşı başlattığı mücadeleyi 1959'da
başarıyla sonlandıran Fidel Castro Sovyet Rusya'dan aldığı yardımlar sonucunda sosyalist rejim kurdu.
3 S"LYALÇIN
www.dizgikitap.com
