Siyaset Felsefesi
ÖYS SORULARI
Bazı düşünürler, içinde yaşadıkları toplum düze-
nini eleştirmiş ve gerçekleşme şansı fazla olma-
yan, düşsel bir toplum düzeni tasarlamışlardır.
Bu düşünürler, insanın, dolayısıyla toplumun
kurtuluşunun ancak tasarladıkları bir ideal düze-
ne geçilmesiyle olanaklı Olduğunu savunurlar.
Yukarıda sözü edilen ideal toplumsal düzen
tasarımlarına ne ad verilir?
A) Karizmatik egemenlik
B) Sivil topum
C) Kozmos
D) Deizm
E) Ütopya
(1998-ÖYS)
4.
5.
Bölüm 9
Hobbes'a göre, doğası gereği inşan insanın kur-
dudur. Dünyanın nimetlerinden daha fazla yarar-
lanmak için herkes herkesle savaşmak zorunda-
dır. Bu durum insanlan bir düzen aramaya
yöneltmiştir, insanlar dünya nimetlerinden yarar-
lanırken zora başvurmaktan vazgeçmek üzere
birbirlerine söz vermiş, zora başvurma yetisi ve
gücünü boyun eğecekleri bir kişiye veya kuruma
aktarmışlardır. Böylece devlet oluşmuş, birbiriyle
uyuşmayan birçok iradenin yerini tek bir İrade
almıştır.
Hobbes'a göre, devlet nasıl oluşmuştur?
A) İnsanların, zor kullanma haklarını kendi üstle-
rindeki bir güce devretmek üzere sözleşme-
leriyle
B) İnsanların, diğer topluluklar karşısında güç
kazanmak amacıyla ulusal birliği oluşturma-
larıyla
C) İnsanların tüm siyasal kurumların üstünde bir
tanrısal devlet kurma ülküsünde birleşmele-
riyle
İnsanların doğuştan var Olan erdemlerini
D)
korumak amacıyla bir güç oluşturmalarıyla
İnsanların mutluluk ortak idealine sahip bir
E)
güç birliği üzerinde sözleşmeleriyle
(1995-ÖYS)
— Thomas Moore, Ütopya adlı eserinde para
ve bireysel mülkiyetin yer almadığı, mutlak
eşitliğe bağlı,
— Tommaso Campanella Güneş Devleti adlı eşe-
rinde bilim va felsefenin egemen olduğu, her
türlü eylemde bütünün iyiliğinin ölçü alındığı,
— Francis Bacon, Yeni Atlantis adlı eserinde
bilim ve onun verilerinin tek dayanak Olduğu
birer toplumsal düzen tasarlamışlardır.
Bu üç düşünürün toplumsal düzen anlayışları
için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Hoşgörü ve erdemin önemini savunmuşlardır.
B) Ulusal birliği temel alan görüşlerdir.
C) Gerçekleştirilmesi bugün İçin olanaksız, düş-
sel yaklaşımlardır.
D) Toplumsal değişmede liderliğe önem ver-
mektedirler.
E) Hukukun üstünlüğü düşüncesinin doğmasını
sağlamışlardır.
(1994-ÖYS)
Bölüm 9
ÖYS
3.
3.
5.
A
A
2.
3.
88
Aşağıdaki sorulardan hangisi "siyaset felsefe-
sinin” ilgi alanı içinde ypr-almaz?
A) Devlet nasıl bir niteliğe sahiptir?
B) Hukuk sistemlerinin dayandığı temel nedir?
C) İdeal toplumsal düzen ne demektir?
D) Egemenliğin kullanılış biçimleri nelerdir?
E) Bilginin sınırlan var mıdır?
(1997-ÖYS)
Aristoteles'e göre, insanda erdemli olmak için
doğal bir yatkınlık vardır, ama bu yatkınlığın
geliştirilmesi gerekir. İnşan her şeyden önce top-
lumsal bir varlık olduğuna göre, erdem ancak
toplum içinde, bir devlet düzeninde gerçekleşti-
rilebilir. Yönetim şekillerinin doğru ya da yanlış
olduğunu gösterecek ölçüt İse ahlaki gelişmedir.
Bu gelişmeyi başlıca amaç olarak göz önünde
bulunduran yönetim şekli de yanlıştır.
Aristoteles'e göre, devletin amacı aşa-
ğıdakilerden hangisi olmalıdır?
A) Bireylerin ahlakça olgunlaşmasını sağlamak
B) Erdem sahibi olmayan bireylerin aile kurma-
şırıl engellemek
C) En ahlaklı kişileri yönetime seçmek
D) Erdemli yaşama yatkın olmayan bireyleri
cezalandırmak
E) Ahlaklı yaşamı engelleyen hazları yasakla-
mak
(1996-ÖYS)
2.
3.
YGS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Siyaset felsefesine ait olan bu soru İlk bakışta
bir yorum sorusu gibi görünse de aslında bir
bilgi sorusudur. Sokrates'le ilgili verilen bu
paragraf, Sokrates'i iyi özümsemiş olmayı
gerektirmektedir. Sokrates denilince akla ilk
gelen "idea” kavramıdır. İdealar evreni; ancak
akıl yoluyla kavradığımız öncesiz ve sonrasız
Olan nesnelerin, asıl özlerinin bulunduğu evren-
dir. Asıl bilgi, değişmez varlıkların bulunduğu
idealar evrenine ait Olan bilgidir. İdeaların bilgi-
si kesin, zorunlu, mutlak, genel geçer, herkes-
te var olan bir bilgidir, Paragrafta geçen "ada-
let sözcüğü her bireyde ortak olarak bulunur"
ifadesi bizleri E şıkkında yer alan adalet ideası-
na götürmektedir.
Yanıt E
İbn-i Haldun'un görüşlerini yansıtan bu parça-
dan "Devletin varlığı doğal ve zorunduludur."
yargısına ulaşılabilir. Parçada, devletin, sınırsız
yetkisinden, toplumsal irade ürünü olduğun-
dan, varlığını nasıl sürdüreceğinden, mutlak bir
güç Olduğundan söz edilmemektedir.
Yanıt B
Parçada, farklı filozofların farklı gereksinimlerine
göre, ütopyalarını oluşturdukları vurgulandığrn-
dan doğru yanıt D seçeneğinde yer almaktadır.
Parça, diğer seçenekleri desteklememektedir.
Yanıt D
2.
3.
4.
5.
Siyaset Felsefesi
Parçaya göre meşruluğun dayanağı 'norm(kural)
ların benimsenmesi'dir. Parçada yer alan 'düze-
nin yasal olması yeterli değildir' ifadesinden A
seçeneğinin dayanak olmadığı aşikardır. B, D ve
E seçenekleri verilenlere içerik olarak uzaktır.
Normların içselleştirilmesi benimseme anlamın-
da kullanılmaktadır,
Yanıt C
Toplumun saygın ve demokratik olarak gördüğü
kurumlardaki (en İyisi) bozulmalar, diğerlerinden
daha çok rahatsız eder (en kötüsüdür). Bu duru-
mun temelinde yatan düşünce C'de en İyinin
bozulması en kötüdür' biçiminde ifade edilmiştir.
yanıt C
Hukuk kurumunun varlığını sürdürmesi tek tek
her bireyin kurumun gereğine inanıp onu koru-
malanna bağlıdır. Kurala bir kişi uymazsa bir şey
olmaz anlayışına eleştiri düşüncesinden oluştu-
rulmuş bir sorudur. A, B ve E seçenekleri hukuk
kurumunun varlığını sürdürmekle ilişkili olup veri-
lenlerle İlişkili değildir. D seçeneği yanlış bir yar-
gıdın
Yanıt C
Devlete itaat ediyorum çünkü, varlığım devletin
varlığına bağlıdır. Devlete itaat ediyorum çünkü,
devlet tanrının iradesidir, Devlete itaat ediyorum
çünkü, devlet ve ben bir anlaşma yaptık. Devlete
itaat ediyorum çünkü, devlet ahlaki düşüncenin
gerçekleşmesidir. Diğer seçeneklerin örnek Oku-
ma tarzı kullanılarak uygun olmadığı görülebilir. E
seçeneği bireyin devlet için gerekliliğini anlattığı
için bu okumanın dışında tutupalldır. (Kararsız
kalınan sorularda bu okuma tekniği kullanılabilir.)
yanıt C
Hukuk kurallarının belirli kavramları temel aldı-
ğından, devlet için gerekli olduğundan, devlet
düzeni üzerinde etkili olduğundan ve yapısının
dayandığı temel kavramlarâ göre değiştiğinden
söz edilmiştir. Hukuk kurallarının bilimsel kural-
larla uyumlu olması gerektiği vurgulanmamıştır.
Yanıt E
89
