3)siSTEmRTiK FELSEFE
PLATON m.ö 427-347
Platon'un VarııK ve Bilgi Anlayışı,
Ona göre birbirinden tamamen farKLı İKİ evren vardır,
@M.G.
Nesneıer evreni, içinde yaşadığımız.
duyularımız ite Kavradığımız
evrendir. Bu evren aldatıcıdır.
görünüşten ibarettir. Y0Lnıeca bir
yansımadır, gölgedir. NesneLer
dünyası idealar dünyasının bir
Kopyasıdır. Bu dünyanın bilgisi algı
ganıLmaıarındon dolayı aldatıcıdır.
doğru değildir.
Platon bu bilgiye doxa (sanı)adını
verir.
İdeaıar evreni,
gaınıeca düşüncede var
Olan ancak aklL goLugL0 Kavradlğırnıe
evrendir RsıL gerceK oton değişmeyen
evrendir
Ona göre, içinde yaşadığımız ve duyu
organlarım12L0 Kavradığımız evren gerçek
evren değildir. Gerçek evren, OKıLL0
düşünceyle Kavranan Kavramlardır.
Gördüğümü2 ağaç. masa, Kalem sürekli
değişmektedir. FOK0t ağaç Kavramı,K0Lem
Kavram düşünceyle Kavranır ve
değişmez
Asıl bilgi, ideoıar evrenine ait oton bilgidir. PLOton, etrafımıed0Ki varııKLarın
sürekli değiştiğini ve değişenler üzerinde Kesin bilgi elde edemeyeceğimi2i
ifade eder. Ona göre Kesin ve sağlam bilgi değişmeden Kotan düşünülenlerin
bilgisi yani ideaıarın bilgisidir.
Platon'un varLıK ve bilgi görüşü ideaıor Kuramına dayanır. VarL1ğ1 idea ite
(düşünceciLiK) Kurucusu KabüL edilir. Tüm
açıkladlğl için ideaLiernin
ideaların üstünde bir iyi ideası (Tanrı) ger alır.
Platon'un RhLOK Rnıayşıı
İyinin ölçütü 'iyi ideası'dır. Erdemli
davranış ona uygun davranıştır.
Temet erdemler; öLçüLüLüK. addet,
cesaret ve bilgeliktir.
mütLULUK biLgeLiKLe elde edilir.
Platon'un Sanat Anlayışı,
Sanat doğanın t0KLididir. Doğa ise
ideaların t0KLidi 0Ldüğundan sanat
•t0KLidin taklididir.'
Bu nedenle sonat Platon'un gözünde
güKşeK bir değere sahip değildir.
6üteL otan bir şey gü22L ideasından ne
Kadar pay alırsa o Kadar güteL Olur.
Güzel ideasına utaşmanın aracı sevgidir.
53
