SİNİR SİSTEMİ
Örnek Soru
Uyarılmış bir duyu siniri taşıdığı impulsu
ara nöronun dendrİtİne iletirken gerçek-
leşen şinapşta bazı Olaylar karışık olarak
verilmiştir,
l. Ara nöron depolarize olur.
II, Duyu nöronu akson ucundan nöro-
transmitter maddeler ekzositoz ile
sinaptik boşluğa salgılanır.
III. Nörotransmitterler sinaptik aralıkta
yayılarak ara nöronun dendritindeki
özgün reseptörlere bağlanır.
IV. Nörotranşmitterler şinapştan uzaklaş-
tırılır.
Numaralandırılmış olayların gerçekleş-
me sırası aşağıdakilerden hangisinde
doğru verilmiştir?
A) -II - III - IV
B) l- II - IV III
D) ıı-ııı-l-lV
E)
VI -1-11- III
Çözüm: Duyu nöronu uyarı getiren presinap-
tik nörondur, Ara nöron İse uyarı alan post-
sinaptİk nörondur. Sinir hücrelerinde İmpuls
sinaps İle diğer sinir hücresine aktarılır. Verilen
olayların gerçekleşme sırası D seçeneğindeki
Sinapslarda impuls iletimi sırasıyla;
2.
3.
4.
5.
Sinir hücresinde aksiyon potansiyeli akson ucuna (sinaptik yumru) geldiğin-
de, plazma zarını depolarize ederek Ca2+ kanallarının açılmasını ve Ca2+
iyonlarının akson ucuna geçişini sağlar,
Ca2+'nın akson ucunda ani artışı, nörotransmitter madde keseciklerinin
ekzoşitoz ile salınmasına neden Olur.
Nörotranşmitterler şinaptik aralıkta difüzyonla hızla yayılarak diğer nöronun
dendrİtİndekİ Özgün reseptörlere bağlanır.
Nörotransmitterlerin bağlanması ile nöronun dendritinin Na' kanallarının
açılması ve Na+ girişi ile depolarizaşyonu sağlanır.
Nörotranşmitterler reseptöre bağlı kaldığı sürece nöronun membran geçir-
genliğini etkileyecek ve impuls sinyallerini almaya devam edecektir. Bu
yüzden nörotransmitterlerin sinapstan uzaklaştırılması gerekir. Bunun için
ise nörotranşmitterin çeşidine göre enzimlerle yıkılması, geri alınması veya
şinapştan uzağa doğru difüzyonu sağlanarak uzaklaştırılması sağlanmalı-
presinaptik akson
Nörotranşmitter
maddelerin
ekzositozu
Postsinaptik
dendrit
caa•
Gelen impuls
Mitokondri
Sinapstik kesecik
Sinaps
boşluğu
Nörotrğsmitter
Reseptör
gibi olur.
Not al...
Cevap D
Sinapsta impuls iletimi
Sinapslar sinir sistemi için büyük öneme sahiptir. Karmaşık bilgileri işleye-
bilirler. Bir nöron diğer nöronlarla çok sayıda şinapş yapabilir. İmpulş getiren
nöronlar farklı cins ve miktarda nörotranşmitter salgılayabilir, Buna bağlı olarak
alıcı nöronda aksiyon potansiyeli oluşabilir veya oluşmayabilir. Bu sayede uya-
rılar işlenerek uygun tepkilerin çözümlemesi sağlanmış Olur.
Bİ o lus
Sinir hücrelerinde uyarıların iletilme şekli aynı olmasına rağmen uyarı-
lar ışık, koku, basınç veya sıcaklık şeklinde algılanır. Bunun sebebi uyarı-
ların beyindeki değerIendirilme merkezlerinin farklı olmasıdır.
