SİNDİRİM SİSTEMİ - II
10.
GÜN
Sindirime Yardımcı Organlar:
Tükürük bezleri:
Tükürük bezleri
Tükürük salgısını üreten üç çift bez bulunur:
Kulak altı bezleri,
Dil altı bezleri,
Çene altı bezleri
Besinlerin ağız içine alınmasıyla sinirsel uyarılar beyin sapındaki merke-
zi harekete geçirir ve tükürük salgısı başlar.
Besinlerin görüntüsü, kokusu gibi uyarılar da tükürük salgısını artıran
kazanılmış reflekslerdir.
İçerik: Amilaz (pityalin) enzimi, mukus, su, bikarbonat, potasyum, sod-
yum, klor, kalsiyum gibi iyonlar ve antimikrobiyal maddeler.
pH'1 6.0—7.0 arasında olup, amilaz enziminin optimum çalışmasını sağlar.
Tükürükteki amilaz enzimi ile nişasta ve glikojenin sindirimi ağızda başlar.
Mukus salgısı, ağız iç yüzeyini korur ve besinlerin yutulmasını kolaylaş-
tırır.
Lizozim enzimi ve antikorlar, bakterileri yok ederek ağız sağlığını korur.
BİRLİKTE ÇÖZELİM
Aşağıdaki ifadelerden hangisi tükürük bezleri
ile ilgili doğru bir bilgidir?
2.
3.
A)
B)
C)
D)
E)
Tükürük bezleri, yalnızca polipeptitlerin sindiri-
mine yardımcı olur.
Tükürükte bulunan lizozim enzimi, bakterileri
parçalar.
Tükürük, pH'ı asidik özelliktedir.
Tükürük bezleri, sadece çene altı bezlerinden
oluşur.
Tükürük bezleri endokrin bez özelliği gösterir.
Pankreas:
Duodenum
Vater kabarcığı
Koledok kanalı
Jejunum
wirsung kanalı
Yaprak şeklinde büyük bir bezdir ve onikiparmak bağırsağı ile bağlan-
tılıdır.
Karma bez özelliği gösterir:
Endokrin bez olarak: İnsülin ve glukagon hormonlarını üretir ve kana
salgılar.
Ekzokrin bez olarak: Sindirim enzimleri ve bikarbonat iyonu içeren
pankreas öz suyunu wirsung kanalı ile onikiparmak bağırsağına salgılar.
Pankreas öz suyundaki enzimler: Karbonhidratların, lipitlerin, polipep-
titlerin ve nükleik asitlerin sindiriminde görev alır.
50
Tükürük bezleri, nişasta ve glikojenin kimyasal
sindirimine yardımcı olan amilaz (pityalin) enzimi
salgılar, polipeptitlerin sindirimiyle ilgili değildir.
Tükürük, pH'l nötr veya hafif asidik (6,0-7,0) özel-
liktedir. Tükürük bezleri; kulak altı, dil altı ve çene
altı olmak üzere üç çift bezden oluşur. Tükürük
bezleri ekzokrin bezlerdir, hormon salgılamazlar.
Doğru cevap (B) seçeneğidir.
W sıcu BÖLGE
Pankreas ve safra sıvıları mideden gelen
sıvının pH'sını artırır.
SIRA SENDE - 5
Pankreastan onikiparmak bağırsağına dökülen
pankreas öz suyunda;
I. karbonhidrat,
II. yağ,
III. protein
besinlerinden hangilerini sindiren enzimler bu-
lunur?
A) Yalnız I
D) II veııı
B) I veli
C) ivelll
E) ı, II ve III
