SİNDİRİM SİSTEMİ - ı
Kompleks besinlerin hücre zarından geçebilecek kadar küçük parçalara
ayrılmasına sindirim denir.
Sindirim gerçekleşme şekline göre ikiye ayrılır:
Fiziksel (Mekanik) Sindirim: Besinlerin enzim kullanılmadan küçük
parçalara ayrılması, yüzeylerinin arttırılmasına fiziksel sindirim denir.
Dişlerin besinleri parçalaması, safra salgısının ince bağırsakta yağları
yağ damlacıklarına dönüştürmesi fiziksel sindirim ömekleridir.
Kimyasal Sindirim (Hidroliz): Organik besinlerin yapı taşları arasındaki
kovalent bağların enzim yardımıyla, su harcanarak parçalanması ola-
yına kimyasal sindirim denir. Kimyasal sindirimde su harcanır, enzim
kullanılır, ATP üretimi veya tüketimi gerçekleşmez. Proteinler kimyasal
sindirim sonucunda amino asitlere, polisakkaritler monosakkaritlere,
yağlar ise yağ asidi ve gliserollere parçalanır.
Kimyasal sindirim canlıda gerçekleştiği yere göre hücre içi ve hücre dışı
sindirim olmak üzere ikiye ayrılır.
Besin kofulu
Hücre İçi Sindirim: Besinler fagositoz veya pinositoz yoluyla besin ko-
fulü oluşturularak hücre içine alınır. Besin kofulu ve lizozomun birleşme-
siyle lizozomdaki enzimler sayesinde besinler yapıtaşlarına kadar par-
çalanır. İnsan vücudunda bağışıklıkta görevli olan akyuvar hücrelerinin
mikropları parçalaması hücre içi sindirime örnektir.
Hücre Dışı Sindirim: Besinlerin hücre dışına salgılanan enzimler yardı-
mıyla sindirilmesidir. İnsanda ağız, mide ve ince bağırsak organlarında
hücre dışı sindirim gerçekleşir. Ayrıca çürükçül canlılar ve böcekçil bitki-
ler de hücre dışı sindirim yaparlar.
Hücre dışı sindirimin hücre içi sindirime göre avantajı, hücre dışı sindi-
rimde hücre içine alınamayacak kadar büyük besinlerin de sindirilebil-
mesidir.
Hücre dışı sindirim
46
BİRLİKTE ÇÖZELİM
Sindirim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi
doğrudur?
A)
B)
C)
D)
E)
Fiziksel sindirim, besinlerin enzimler yardımıy-
la parçalanmasıdır.
Kimyasal sindirimde su harcanmaz ve enzim
kullanılmaz.
Hücre içi sindirim, besinlerin hücre içine alına-
rak parçalanmasıdır.
Hücre dışı sindirim, yalnızca bitkilerde gerçek-
leşir.
Kimyasal sindirim sonucunda proteinler yağ
asidi ve gliserollere dönüşür.
Fiziksel sindirim, enzim kullanılmadan gerçekleşir;
bu nedenle yanlıştır. Kimyasal sindirimde su har-
canır ve enzim kullanılır. Hücre dışı sindirim, hem
bitkilerde hem de hayvanlarda (insan dahil) ger-
çekleşir. Kimyasal sindirim sonucunda proteinler
amino asitlere dönüşür, yağ asidi ve gliserollere
değil.
Doğru cevap (C) seçeneğidir.
SIRA SENDE - ı
Aşağıdaki ifadelerden hangisi kimyasal sindi-
rim İle İlgili doğrudur?
A)
B)
C)
D)
E)
Kimyasal sindirimde enzim kullanılmaz.
Kimyasal sindirim, besinlerin fiziksel olarak
parçalanmasıdır.
Kimyasal sindirimde su harcanır ve enzimler
kullanılır.
Kimyasal sindirimde AT P tüketilir.
Kimyasal sindirim, her zaman besinlerin hücre
içine alınması ile başlar.
