ü71
SINAVI
Türkçe
15. (I) İslam dünyasında bilimsel geleneğin
doğuşunun ve gelişmesinin başlangıçta
beklenenden çok hızlı olmasının neden-
lerinden biri, bilimsel zihniyetin toplum-
da yaygınlaşmasının ve bilime büyük bir
güven ve bağlanma duygusunun yerleş-
meşinin koşullarını hazırlayan, ileri görüş-
lü yöneticileridir. (II) Bu anlamda
bilimin koruyucusu ve bilim İnsanlarının
destekleyicisi Olan İlk yönetici Abbasi Hali-
fesi Memun'dur. (III) Memun'un yarattığı
bilim ikliminden yararlanarak önemli çalış-
malar gerçekleştiren öncü bilim insanların-
dan biri de astronomi üzerine kapsamlı İlk
yapıtı hazırlayan Fergani'dir, (IV) Batı'da
bilinen adıyla Astronominin Unsurları adlı
yapıtını kaleme alan Fergani, bu çalışma-
sıyla İslam ve Batı astronomisinin gelişi-
mine büyük etki yapmıştır. (V) Fergani'nin
yapıtında ise gezegenlerin görünen çap-
larına, sabit yıldızların uzaklıklarına ve
hacimlerine İlişkin değerler verilmiş, bu
değerler diğer İslam ve Batı astronomları
tarafından çok küçük farklarla kabul edil-
miştir. (VI) Batı dünyasına olan etkisi daha
kapsamlı olan kitap, 12, yüzyılın ilk yarı-
sından 15. yüzyılın sonuna kadar Avru-
Pa'da astronominin gelişimini ciddi biçim-
de etkilemiş ve detalarca Latinceye çevril-
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin
hangisinden sonra "Örneğin astronomi-
nin önemli problemlerinden biri olan evre-
tün ve gezegenlerin büyüklükleri konusun-
da yazılan yapıtların hiçbiri Ferganİ'nİnkİ
kadar yaygınlık kazanmamıştır." cümlesi
getirilirse parçanın anlam akışı bozul:
A) II B) III C) IV D) v E) VI
16.
DENEME
"Kiralık Konak", yazarın kafasında aşağı
yukarı on yıllık bir Oluş evresi geçirmiş;
1920'de yazılmıştır. Romanda Batı'nın
çeşitli etkileriyle kuşaklar arasında dünya
görüşü, düşünce ve duygu bakımından
oluşan farklılıklar ve bunun sonucu ola-
rak bir ailenin çözülüşü işlenmiştir. Yakup
Kadri, kişileri çizerken güçlü gözlem gücü-
nü ustalıkla kullanır. Çizdiği tiplerde o
dönemin özelliklerini en belirgin ayrıntıla-
rıyla verir, Romanda bir konağı olayla-
rın geçtiği yer olarak seçmesi bir rastlantı
değildir.
Bu parçada sözü edilen yapıtla ilgili
aşağıdakilerin hangisine değinilmemiş-
tır?
A)
B)
C)
D)
E)
Batı edebiyatından izler taşıdığına
Konuşuyla İlgili ayrıntılara
Uzun bir yazılma sürecinden sonra
yazıldığına
Yazarının kim olduğuna
Kişi ve mekân unsurlarının geçekler-
den yola çıkılarak oluşturulduğuna
367
