SİKLOALKANLAR (HALKALI ALKANLAR)
• Halkalı yapıdaki alkanlara sikloalkanlar denir.
Sikloalkanların genel formülleri CnH2n'dİr.
Halkayı oluşturan toplam karbon sayısına karşılık gelen al-
kanın adının Önüne -siklo Ön eki getirilerek adlandırılır.
• Halkada birden fazla grup varsa, sübstitüentlerin bağlı ol-
düğü karbonların numaralarının toplamı en küçük olacak
şekilde numaralandırılır.
CH3
CH2CH3
CH3
CH2CH3
Yanlış
numaralandırma
Siklopropan
(C3H6)
Siklobütan
(C4H8)
Siklopentan
Sikloheksan
(C6H12)
• Halka üzerinde tekbir grup bağlı ise, sübsitüentin yerini be-
lirtmeye gerek yoktur. Aynı halkada iki grup varsa bu grup-
ların yerini belirtmek gerekir.
Bromosikloheksan
CH3
CH3
1,1-DimetiIsiklopentan
4- Bromo-2-etiI•1-metiIsİkIoheksan
• Sübstitüentlerin numaralarının toplamı aynı oluyorsa, alfa-
betik olarak daha öncelikli grubun bağlı olduğu karbona 1
(bir) rakamı verilir.
CH3
1-Bromo-2•metilsikIopentan
ALKANLARIN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
• Molekülleri arasında yalnızca Van der Waalş etkileşimleri bu-
lunmaktadır. Molekülleri arasında hidrojen bağl bulunmaz.
• Erime ve kaynama noktaları düşüktür.
• Alkanlarda karbon sayısı (mol kütlesi) arttıkça erime ve kay-
nama noktası artar, buhar basıncı azalır.
• Aynı karbon sayılı alkanlarda dallanma arttıkça, temas yü-
zeyi azalacağı için erime ve kaynama noktası azalır, buhar
basıncı artar.
Erime Kaynama
Molekül
Noktası (DC) Noktası (oc)
Adı
Metal
Eta n
Propan
Bütan
Pentan
Heksan
Formülü
CH4
CH3CH3
CH3CH2CH3
Kaynama Noktası (oc)
-164
-88
-42
-0,5
36
69
CH3CH2CH2CH2CH2CH3
n-Heksan
CH3
CH3 —CH — CH2 — CE--12 —CH3
2-MetiIpentan
CH3
— C— CH2 —CH
CH3
2,3-DimetiIbütan
-95
-154
-129
60
58
ORBİTAL YAYINLARI
KİMYA SORU BANKASI
AYT - ORGANİK
