Âşık
Maşuk
Rakip
Nazire
Mısrayıazade
Bir şiire bağlı olmayan, tek sa-
(bağımsız mısra)
Mısrayıberceste /
şah mısra
Mazmun
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
DİVAN şiiRi ı
DİVAN ŞİİRİNDE BAZI KAVRAMLAR
Seven. Şair daima âşıktır. Derdi zevk edinir ve bu dertten kurtulma yoluna gitmez. Dünyada
gözü yoktur. Kavuşma (vuslat) zevkini bilmez.
Sevilen. Divan şiirinde asıl olan kişidir. Acı ve ıstırap vericidir. Gönlü taştır ve merhametsiz-
dir. Sanem (put), peri, saki, canan gibi pek çok ismi vardır.
Âşık ile maşuk arasında âşık ile yarışan ve ona ortak olan kişidir.
Divan edebiyatında bir şairin bir şiirine, başka bir şair tarafından aynı ölçü, uyak ve redifle
yazdığı benzer şiirlere nazire denir.
*Nazire şaka veya alay amacıyla yazıldıysa buna tehzil denir.
tırlık şiirlere denir.
Vecize düzeyine
mısralara denir.
yükselmiş
Mazmun; belli bir kavramı dü-
şündürüp çağrıştıran, genellikle
açık istiare ve telmih sanatla-
rindan yararlanılarak oluşturu-
lan klişeleşmiş (kalıplaşmış)
kelimedir.
Mazmun, modern şiirdeki im-
genin divan şiirindeki karşılığı
olarak da düşünülebilir.
Hâlini bilmez perişanın perişan olmayan
(Ahmet Paşa)
O mâhiler ki derya içredir deryayı bilmezler
(Hayali)
yay, keman sevgilinin kaşları
kılıç sevgilinin gamzesi, yan bakışı
ok sevgilinin kirpikleri
gonca sevgilinin ağzı
lâl ya da şeker sevgilinin dudağı
inci sevgilinin dişleri
servi sevgilinin boyu
gül sevgilinin yüzü
sümbül, yılan ya da halka sevgilinin saçı
nergis sevgilinin gözü
mum maşuk (âşık olunan, sevgili)
MEBİ KONU ÖZETLERİ
