5.
6.
7.
Şiirlerinden ve Öğretici nesirlerinden kültürlü bir şair ol-
düğü anlaşılan 15. yy. Alevi-Bektaşi şairlerindendir.
Menkıbelere göre Alanya Beyi'nin oğludur. Elmalı kasa
basında Abdal Musa'nın tekkesinde kırk yıl hizmet ettikten
sonra Bektaşi ulularından olmuştur. Hem hece hem aruz
Ölçüsünü kullanan şair, Alevi—Bektaşİ şiir geleneğinin ku-
rucusu sayılmıştır, Divan, Gülistan, Gevhername, Minber-
name gibi şiir; Budalaname, Vücudname, Kitab-l Miglate
gibi nesir; Sarayname, Dilgüşe gibi nazım-nesir karışık
eserleri vardır, Asıl adının GaybÎ olduğu sanılmaktadır,
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerin
hangisi getirilmelidir?
A) Kaygusuz Abdal
B) Mevlana
C) Yunus Emre
D) Eşrefoğlu Rumi
E) Hacı Bayram Veli
Tasawuf düşüncesine göre bilim, amaç değil araçtır, Mut-
lak varlıktan başka varlık yoktur. Bütün var olanlar mutlak
varlığın çeşitli görüntüleridir. inşan da Tanrı'ya ulaşmak
için kendinden kurtulmalı, yoklukta var olmalıdır.
Yukarıda tasavvuf görüşü ile ilgili verilen açıklamada
tasavvuf terimlerinden hangisine ulaşılamaz?
8.
9.
10.
Aşağıdaki dörtlüklerden hangisi bir şathiyeden alın—
mıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Vahdet-i Vücut
Fenafillah
Tecelli
Mâşivâ
Vücud-u Mutlak
A)
B)
C)
D)
E)
III.
Gel benim sarı tanburam
Dizler üstüne yatıram
Yine kırıldı hâtıram
Ben anınççün inilerim
Yemeyenler kalır naçar
Gözlerinden kanlar saçar
Bu bir demdir gelir geçer
Duyamazsın demedim mi?
Kıldan köprü yaratmışsın
Gelsin kulum geçsün deyü
Hele biz şöyle duralım
Yiğitsen geç a Tanrı
Haber aldık mahkemâttan
Geçmeyiz zattan sıfattan
Balım nihan söyler Hak'tan
İrşâdımız sırdır bizim
Biz erenler gerçeğiyiz
Has bahçenin çiçeğiyiz
Hacı Bektaş köçeğiyiz
Edep erkan yol bizdedir.
Kişinin nefsini dünya nimetlerinden arındırarak ken-
dini Allah'a adamasıdır.
Tasavvuf inancına göre doğru yolu gösteren şeyhtir.
Allah aşkını sunan kâmil inşandır.
Yukarıdaki numaralanmış yerlerin açıklaması sıra-
sıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Biz Urum abda larıyız
Maksadımız yârdir bizim
Geçtik ziynet kabâsından
Gencinemiz erdir bizim
İstivâyı gözler gözüm
Seb'al mesanidir yüzüm
Ene'l Hakk'ı söyler sözüm
Mi'râcımız dârdır bizim
Yukarıdaki dörtlüklerle İlgili olarak aşağıdakilerden
hangisi söylenemez?
A) İlk dizeye bakıldığında şiirin bir nefes olduğu söylene-
bilir.
B) Ek ve sözcük hâlinde redife yer verilmiştir,
C) Dörtlükler bir tasavvuf şiirinden alınmıştır.
D) İslamiyetin etkisiyle kaleme alınmıştır.
E) Yabancı sözcüklere yer verilmesi eserin aruz ölçü-
şüyle yazıldığını göstermektedir.
141
A)
B)
C)
D)
E)
III.
IV.
V.
Ene'l hak — pir — kadeh
Çile - abdal - mey
İnsan-ı kamil - mürit - zahit
Fenafillah - mürşit - saki
Zahit — pir-i mugan — âşık
Hacı Bektaş Veli 13. yy. Türk edebiyatının tasavvuf
şairlerinin en önemlileri arasında yer almaktadır.
Şeriat, tarikat, hakikat ve marifet şeklinde dört kapı
ve kırk makam üzerinden öğretilerini anlattığı Maka-
lat adlı eseri Arapça yazmıştır.
Ahmet Yeşevi'nin görüşlerini Anadolu'ya en fazla
yayan kişi olan Hacı Bektaş'ın Makalat'ı defalarca
Türkçeye çevrilmiştir.
Çengname adlı eseri, sembolik-alegorik bir mesnevi
örneğidir.
Anlatımda hadislere ve Kur'an ayetlerine yer verile-
rek düşünceler açıklanmıştır.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde Hacı Bektaş ve
eserleriyle ilgili bilgi yanlışı yapılmıştır?
C) III
