şiiR
YETER
TÜRK DiüVE
EDEBİYATI
NET
06
I BİLSEN YETER
Türkü
Türkü, bir müzik eşliğinde söylenen anonim halk
edebiyatının nazım biçimidir,
Türküler, iki bölümden oluşmaktadır,
•/ Türkülerde asıl sözlerin bulunduğu yer bend bölümüdür.
Bendlerİ birbirine bağlayan İse kavuştak Olarak adlandırılan
nakarat bölümüdür.
Her konuda türkü yazılabilir: aşk, ayrılık, ölüm, tabiat...
Türküler, hece ölçüsünün daha çok 7, 8 ve 11 'li kalıplarıyla
söylenmişlerdir.
Türkülerin son dizesindeki kavuştak bölümü, her dörtlük
sonunda aynen tekrar tekrar eder.
•aaab cccb dddb" ya da "aaabb cccbb dddbb" şeklinde
kafiyelenirler,
K
KILAVUZ SORU
(I) Bireysel niteliklerin yanında türkülerde sosyal yapıyı
yansıtan özelliklerde bulunur. (II) Aşk, ayrılık, ölüm,
tabiat gibi çeşitli konularda türküler yazılabilir yani konu
bakımından sınırlama yoktur. (III) Bir türkü, bent ve
kavuştak olmak üzere iki bölümden oluşur. (IV) Bent,
türkünün esas sözlerinin Olduğu bölüme verilen Ğimdir,
kavuştak İse her bendin sonunda tekrar eden nakarat
kısmıdır. (V) Divan edebiyatındaki tuyuğun halk
edebiyatındaki karşılığı türküdür.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde
türküyle İlgili bir bilgi yanlışl yapılmıştır?
C) III
M MODELİ
Yârim İstanbul'u mesken mi tuttun
Gördün güzelleri beni unuttun
Sılaya dönmeye yemin mi ettin
Gayrı dayanacak özüm kalmadı
Mektuba yazacak sözüm kalmadı
Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
A) Kafiye ve rediften faydalanılmıştır.
B) Tekrarlanan bölümüne makta denir.
C) Bent bölümüne yer verilmiştir.
D) Sözcük düzeyinde redif vardır.
E) Merkezine aşk temasını almıştın
BENZER MANTIKTA
2022 AYT'de suuldu.
GjKIlıwın-E
Aşık Tarzı Halk Edebiyatı
•/ İslamiyet öncesi "ozan, kam, baksı, şaman" adıyla anılan
şairler, bu edebiyat geleneğinde "âşık" adını almışlardır,
Bu edebiyat geleneği, tam manasıyla 16.yüzyıIda
şekillenmeye başlamıştır.
•/ Âşıkların yetişmesi usta-çırak ilişkisi şeklinde olmuştur ki bu
gelenekte aşıklığa belli bir aşamadan geçtikten sonra (bade
içme) ulaşıldığına İnanılır.
Aşklar şiirlerini "cönk" adını verdikleri defterlerde
toplamışlardır.
•/ Aşk tarzı halk şiirlerinde içten bir anlatım vardır, Şiirlerin dili
son derece sadedir.
••/ Daha çok hecenin 8'lİ II'" kalıplan âşık tarzı halk şiirinde
kullanılmıştır.
•/ Nazım birimi dörtlüktür.
Âşıklar son dörtlükte kendi mahlaslarına (tapşrma) yer
vermiştir. Bu geleneğin şairleri: Kayıkçı Kul Mustafa, Aşık
Orner, Kuloğlu, Ruhsati, Şeytani, Bayburtlu Zihni, Dertli, Aşık
Veysel, Ercişli Emrah, Gevheri.
K
III.
M
KILAVUZ SORU
Âşık" veya "ozan" denilen kişilerin saz eşliğinde
söyledikleri şiirlerden oluşur.
Şiirlerin son dörtlüğünde şairin adı veya mahlası
geçer, buna "tapşırma" denir.
Bir âşık kuluna mensup olup o yolda şiir söyleyen
şairlere "tekke âşıkları' denir.
Halk edebiyatında şair, gördüğünü ve yaşadığını
anlatır, bu nedenle âşık edebiyatı somut bir edebiyattır.
E
2
16
Bu numaralanmış cümlelerin hangisinde Âşık
edebiyatıyla İlgili hangisi bilgi yanlışı vardır?
A) Yalnız I
D) ı ve III
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) ııveıv
M AROMATMODEU
Emrah der bu günümdür
Arşa çıkan tütünümdür
Yara gidecek günümdür
Düşem yollara yollara
Bu şiirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Şiirin son dörtlüğüdür,
B) Tapşırmaya yer verilmiştir.
C) Tam kafiye kullanılmıştır.
D) Koşma biçiminde yazılmıştır.
E) Hece Ölçüşü kullanılmıştır.
2018AYT, 2019 2020 AYI, 2021
BENZER MANTIKTA
2022 2023 AYT'de soruldu.
GjKııwuz4 Model-D
