şiiR
YETER
TÜRK DiüVE
EDEBİYATI
NET
03
I BİLSEN YETER
Gazel
Aşk, güzellik üzerine yazılmış belirli biçimdeki nazım
biçimidir, beyit sayısı genellikle 5-15 arasında değişir.
Gazelin ilk beyti mutlaka kendi aras nda uyaklı olur.
İlk beyte "matla", son beyte İse "makta" adı verilir,
Bir gazelin en güzel beyline "beyt-ül gazel", şaırın
mahlasının bulunduğu beyte de "mahlas beyti" denir.
Kaside
Din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla belirli kurallar
içinde yazılan uzun şiirlerdir.
En az 33, en çok 99 beyitten oluşur.
Kasidenin en güzel beytine "beyt-ül kasid" , şairin
mahlasının bulunduğu beyle de "taç-beyit" adı verilir.
Kasidenin bölümleri: Nasip (Teşbib), Girizgâh, Methiye,
Tegazzül, Fahriye, Dua.
Tevhid, münacaat, naat, medhiye, fahriye, hicviye, mersiye
gibi konularda kasideler yazılmaktadır.
K
KILAVUZ SORU
(I) Kasideler, genellikle din veya devlet büyüklerinin
yüceltilmesi veya yerilmesi adına yazılan şiirlerdir.
(II) Her beyitin kendi arasında uyaklanmaşl uzun şiirler
yazılmasını kolaylaştırır. (III) En fazla doksan dokuz,
en az on beş beyitten meydana gelir, genellikle bu sayı
otuz üç İle doksan dokuz arasında farklılık gösterir,
(IV) Kaside içerisinde bulunan beytü'l kasid bölümü
en güzel beyiti vurgulamaktadır, (V) Nesib bölümünde
bahardan, bayramdan, kıştan vb. bahsedip bunları tasvir
edebilir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde
kasideyle ilgili bilgi ygnJ!ş! yapılmıştır?
Mesnevi
K
Her beyti kendi İçinde uyaklı beyit sayışı sınırsız nazım
biçimidir.
Bir anlamda divan edebiyatında manzum hikâyelerin
yazıldığı bir biçim olarak da tanımlanabilir,
Mesneviler, aşk, din ve tasavvuf, ahlaki, savaş ve
kahramanlık, bir şehri ve şehrin güzelliklerini anlatma,
mizah gibi türlü konularda yazılmıştır,
Aynı şair tarafından yazılmış beş mesneviye "hamse" adı
verilir,
Hamse sahibi olarak tanınmış önemli divan şairleri;
Hamdullah Hamdi, Ali Şir Nevâİ, Taşlıcalı Yahya,
Nev'i-zâde Atâl'dir.
KILAVUZ SORU
() Her beyti kendi içinde uyaklı uzun nazım biçimidir.
(II) Bir anlamda divan edebiyatında manzum hikâyelerin
yazıldığı bir biçim olarak da bilinmektedir. (III) Mesneviler;
aşk, din, savaş ve kahramanlık, mizah gibi türlü
konularda yazılmıştır. (IV) Divan edebiyatında şaz
eşliğinde söylenen mesneviler bir bakıma destanların
yerini tutmuşlardır, (V) Aynı şair taralından yazılmış beş
mesneviye "hamse” adı verilir ve hamse sahibi Olarak
tanınmış önemli divan şairleri; Ali Şir Nevâi, Taşlıcalı
Yahya, Nev'i-zâde Atâİ, Fuzuli, Nabi, Şeyh Galip,
Şeyhi'dir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde
mesnevi ile ilgili bilgi yapılmıştır?
E
2
8
B) II
M AROMATMODE1i
C) III
C) III
D) ıv
M MODELİ
Sakın ey Yahya sakın yâra vefâsuzdur dime
Âşık itdügi büyük ihsân degül midür sana
Bu beyitle ilgili aşağıdakilerin hangisi söylenebilir?
A) Gazelin İlk beyti matlayı örneklemektedir.
B) Sevgilinin tavrıyla ilgili yorum yapılmıştır.
C) Kasidenin methiye bölümünden alınmıştır.
D) Beytül gazel olduğu anlaşılamamaktadır.
E) Şairin isminin geçmesi "taç beyt" özellinde olduğunu
göstermektedir.
2018 2019 2020 2021 AYI,
BENZER MANTIKTA
2022 2023
GjKILıwın-B Model-E
Sana çün saltana't Hakdan atâdur
Ferîdûn u Cem okursam hatâdur
Ki Cem'den cân aluptur mâr-ı Dahhâk
Sana cân virür ejderhâ-yı eflâk
Bu dizelerde İlgili olarak aşağıdakilerin hangisi
söylenemez?
A) Dinî-tasawufi bir şiirdir,
B) Olağanüstü kavram kullanılmıştır.
C) Tarihî kişilikler zikredilmiştir.
D) Olay manzum biçimde dile getirilmiştin
E) Mesnevi biçimini örneklemektedir.
2018 AYL 2021 2022 AYI, 2023 AYT'de
BENZER MANTIKTA
soıuldu.
@Kılavuz-D hbdel-A
