ŞİİR BİLGİSİ ı
NAZIM BiçiMi (NAZIM ŞEKLİ)
Şiirin nazım birimi, ölçüsü ve uyak örgüsüne göre kazandığı biçimsel özelliklerin genel adıdır.
HALK şiiiRi
Anonim Halk Şiiri
Mâni, Türkü
Âşık Tarzı Halk Şiiri
Koşma, Semai,
Varsağı, Destan
Aruz Olçüsüyle
Yazılan Halk Şiiri
Divan, Kalenderi,
Semai, Selis, Santraç,
Vezniahar
NAZIM TÜRÜ
• Bir şiirin işlediği konuya göre aldığı addır.
İSLAMİYET ÖNCESİ
TÜRK şiiiRi
Sagu,
Koşuk,
Destan
NAZIM TÜRÜ
AHENK UNSURLARI
ı. ÖLÇÜ (VEZİN)
DİVAN şiiiRi
Beyitlerle Kurulanlar
Gazel, Kaside,
Mesnevi, Kıt'a,
Müstezat
Bentlerle Kurulanlar
Tuyuğ, Rubai,
Murabba, Şarkı,
Muhammes,
Terkibibent, Terciibent
HALK şiiiRi
Âşık Tarzı Halk Şiiri
Güzelleme, Koçaklama,
Taşlama, Ağıt,
Anonim Halk Şiiri
Ninni, Ağıt
Dinî-Tasavvufi Halk
şiiri
İlahi, Nefes, Derne,
Nutuk, Şathiye, Devriye
BATI ETKİSİNDEKİ
TÜRK şiiiRi
Sone,
Terzarima,
Triyole,
Balat,
Serbest Nazım
DİVAN şiiiRi
Tevhit,
Münacaat,
Naat,
Mersiye,
Methiye,
Hicviye,
Fahriye
Şiirde hecelerin sayısı ve niteliği bakımından birbirine denk olmasıdır.
• Türk şiirinde üç tür ölçü kullanılmıştır:
Hece Ölçüsü
Aruz Ölçüsü
Serbest Ölçü
a. Hece Ölçüsü:
• Dizelerdeki hece sayılarının eşitliğine dayanan ölçüdür.
• Türk şiirinin millî ölçüsüdür.
• İslamiyet Oncesi Dönem'de, halk şiirinde, Millî Edebiyat Dönemi'nde kullanılmış; Cumhuriyet Dönemi'nde de bazı sanat-
çılar tarafından tercih edilmiştir.
• Edebiyatımızda en çok 7, 8, 11, 12, ve 14'Iü hece ölçüsü kullanılmıştır.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
12
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT