Ses dalgaları hava ortamından su ortamına geçer-
ken,
Frekansı değişmez.
Yayılma hızı artar.
Şiddeti azalır.
Hava
su
Bir telden çıkan sesin frekansı, telin yapıldığı
madddenin cinsine, teli geren kuvvete, telin bo-
yuna ve kesit alanına bağlıdır.
Aynı maddeden yapılmış uzunlukları ve gerginlik-
leri aym Olan tellerden ince olandan çıkan sesin
frekansı daha büyüktür.
İnce tel
finca 'kalın
Kalın tel
38
Aynı maddeden yapılmış kalınlıkları ve gerginlik-
teri aynı olan tellerden kısa olandan üretilen sesin
frekansı daha büyüktür.
Kısa tol
Ikısa fuzun
Uzun tol
su
su
Şekillerde su ve hava miktarları farklı Olan özdeş
şişelerin ağız kısmına, vurulduğunda su miktarı
fazla Olan şişede birim zamandaki titreşim sayısı
daha az olur. Bu durumda frekans, az Su bulunan
şişede üretilen sesin frekansına göre küçüktür,
Dalgalar
Şişelere üflendiğinde şişe içinde hava molekülleri
titreşerek ses çıkarır. Hava tabakasının az olduğu
şişede titreşim lazla olacağından frekans artar.
X ve Y diyapazonlarına, özdeş tokmaklarla vu-
rulduğunda küçük olan X diyapazonunun sesinin
daha inco olduğu duyulur.
Ses şiddetinin birimi desibel (dB) olup sos şiddeti de-
sibelmetre ile ölçülür.
İşitebilen en hafif şiddetli ses O dB'dir.
Normal konuşma sesi 40 - 60 dB civarıdır.
60 dB üzeri seslere
Gürültü sübjektif, desibelmetre objektiftir.
Ses, gürültülü, kalın boğuk ve anlaşılmaz olursa
uğultu denir.
Gürültü ve uğultulu sesler ses kirliliği yaptığı i•şn
sinir sistemine konsantrasyon üzerine Olumsuz
etki yapar.
Evlerimizdeki buzdolabı, elektrik süpürgeleri vs.
gibi gürültü çalışan araçlar, son yıllarda teknolo-
jinin ilerlemesi ile daha az şiddete sahip sos ÇI-
karmaktadırlar.
Sağlıklı bir inşan 20 Hz ile 20,000 Hz arasındaki
sesleri işitir.
İşitebilir sınırın altındaki sos dalgalarına
. denir. Örneğin deprem dalgala-
tının çıkardığı ses ınlrasoniktir.
İşitilebilir sınırın üzerinde frekansı olan ses dalga-
tarına
örnek -5
. denir.
• "Ahmet'in sesi çok gürdür.” cümlesindeki "gür",
: l. Sesin şiddeti
Sesin yüksekliği
III, Sesin hızı
niceliklerinden hangileri ifade etmektedir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) yaınjz III
E) l, liva III
1YT FİZİK VİDEO ANLATIM FASİKÜLLERİ
