SERVETİFÜNUN DÖNEMİ ÖĞRETİCİ METİNLERİ
Bu dönemde, sanatçıların öğretici metin türlerinden özellikle
edebi eleştiri ve anı türünde yoğunlaştıkları görülür. Bunların
dışında gezi yazısı, mizah, hiciv, fıkra ve makale türünde de
eşerler verilmiştir.
—j Öğretici metinlerin dili, diğer edebî türlere oranla sade Olsa
da Tanzimat metinlerine kıyasla daha ağırdır.
Öğretici metin türünün Servetjtünun Dönemi'ndeki en is-
mi Hüseyin Cam Yalçın'dır, Cenap Şahabettin, Halit Zya Uşak.
lıgil, Ahmet Şuayb, Hüseyin Suat Yalçın öğretici metin türle-
rinde eser veren diğer sanatçılardır.
-j Dönemin siyasi orlammın da etkisiyle sanatçılar, halkın sorun •
lamdan uzak, bireysel ve edebi konulara yönelmiştir.
ELEŞTİRİ
.lj Sormt-i Fünûn dergisi, bu dönemde edebi eleştiri yazılarının
yayımlanmasına büyük katkı sağlamıştır.
.lj Bu tünde kaleme alınan eserler, genellikle Servetifünun sanat-
çılanna yapılan eleştirilere cevap niteliğindedir.
...j Hüseyin Cahit Yalçın'ın en ünlü polemiği Ahmet Mithat Efendi
yaşadği 'Dekadanlık" tartışmasıdır. Ahmet Mithat Efendi'nin
Servetitünun sanatçılarını. özellikle de Cenap Şahabettin'i, dill
ağırlaştırmak ve geriye götürmekle suçladığı Dekadanlar
makalesindeki eleştirilerine karş Hüseyin Cahit, Biraz Daha
Hakikat başlıklı bir cevap yaymlamıştır. İki yıl süren tartışmalar,
Ahmet Mithat Efendi'nin Teslim-i Hakikat adlı yazısı ile son
bulmuştur. Hüseyin Cahit Yalçın, Kavgalarım adlı eserinde bu
dönemde yaşanan tanışmalara geniş yer vermiştir.
-j Servetifünun Dönemi'nde çalışmalarını tenkit alanında yoğun.
laştran tek isim Ahmet Şuayb olrnuştur. Sanatçı, Fransız eleş
tirmen Hippolyte Tane'den etkilenmiş ve nesnel bir anlayışla
kaleme aldığı eleştirilerini Servet-i Fünûn dergisinde Hayat Ve
Kitaplar başlığı altında yayımlamıştır.
114
ANI (HATIRA)
Bu dönemde anı türünde çok sayıda eser kaleme alınmıştır.
Halit Ziya Uşaklıgil'in Kırk Hl, Saray ve Ötesi, Bir Acı Hikâye adlı
eserleri yazarın hayatını ve Servetifünun Dönemi'ni yansıtır.
Hüseyin Cahit Yalçın, sanat hatıralarını Edebî Hatıralar adıyla
yayımlamıştır. Sanatçının gazete ve dergilerde bölüm bölüm
yer alan siyasi anıları, ölümünden bir süre sonra Siyasi Hatıralar
adıyla kitaplaştırılmıştır.
Dönemin önemli romancılarından Mehmet Rauf da anılarını
Edebî Hatıralar başlığı altında bir araya getirmiştir.
Servetifünun Dönemi'nde yaşamasına rağmen bu gruba dâhil
olrnayan Ahmet Rasim'in Gecelerim, Muharrir-Şair-Edip, Falaka
gibi eserleri, dönemin sosyal yaşamı İle İlgili Önemli bilgiler
barındırır.
GEZİ YAZISI
Servetilünun sanatçıları kimi eserlerde görevli ya da sürgün
olarak gittikleri Doğu'yu, kimi eserlerde de merak İçin, Okur-
larına tanıtmak için gittikleri Batı'yı anlatmışlardın
Gezi yazısı türümün dönemdeki önemli ismi Cenap Şahabettin'dir.
Sanatçı, görevli olarak gittiği Hicaz bölgesiyle ilgili izlenimlerini
Hac Yolunda adlı kitapta toplamıştır. Bu eşer, gezi yazışı türünün
edebiyatımızda gelişme göstermesinde önemli katkılarda
bulunmuştur. Âfâk-ı Irak, Suriye Mektupları, Avrupa Mektuplan;
sanatçının bu türde kaleme aldığı diğer eserleridir.
