Serbest müstezat. sone, terzanma gibi nazım biçimleri kulla-
nılmıştr.
"Sulat, sanat içindir." anlayışına bağlı kalınmış, sanatlı bir dil
kullanılmıştır.
Lj Paul Verlaine'm Şiir Sanatı adlı şiiri, sembolizm akımının İlke-
lerini açıklar niteliktedir.
TEMSİLCİLERİ
Dünya Edebyaü
Baudelaire, Mallarme. Arthur Rimbaud, Paul Verlaine, Paul
Valery (Fransız) , Edgar Ailen Poe (Amerikan)
Türk Edebiyatl
Cenap Şahabettin, Ahmet Haşm Ahmet Harndi Tanpınar, Cahit
Sltkl Tarancı, Ahmet Muhip Dıranas .
EMPRESYONİZM (İZLENİMCİLİK)
.lj Doğrudan doğruya gerçeği ve nesneyi değil Onun sanatçıda
uyandırdığı izlenimleri esas alan sanat akımıdır.
19. yüzyılda Fransa'da pozitif bilimlerin katılığına ve realizme
tepki olarak doğmuştur.
—j Resim sanatında ortaya çıkan bu akım, edebiyatta şiir ve
tiyatroda etkili olmuştur.
.lj Empresyonistlere göre, "Dış dünya sürekli bir değişim ve
dönüşüm içindedir. Bizim de dış dünyaya bakışımız, sürekli
değişmekte ve yenilenmektedir. Dış dünyanın Işık ve renk
ortamları, bu sürekh değişim ve dönüşürnün hazırlayıcıları veya
oluşturucularıdır. Bunlar, iç dünyamız tarafından farklı farklı
agıluımaktadır. Bu yüzden dış dünyaya ait bu varlıkların kene I
görünümleri değil kişinin iç dünyasındaki karşılığı esastır.
Önemli Olan, tizim onları nasıl gördüğümüz ve algıladığımızdır. "
—J Duygulanm şiirine yansıtan sanatçının eserinde kişiliğine dair
çok sayıda İpucu bulunur.
•Suıat, sanat içindir,' anlayışı benimsenmiştir.
Bu *Ima göre, • Sanatçının tüm eserleri gerçeği yansıtır ancak
bu gerçek, sanatçınm gerçeğidir."
-ü Empresyonizmin, sembolizme yakın bir söyleminin oluşu,
çoğu kez sanatçılarda bu iki akımın izinin birlikte takip
edilmesini mümkün kılar.
TEMSİLCİLERİ
Dünya Edebiyatı
Maria Rilke (Alman); Arthur Rimbaud, Paul Verlaine (Fransız);
James Joyce (İngiliz)
Türk Edebiyatı
Ahmet Haşim
EKSPRESYONİZM (DIŞAVURUMCULUK)
20. yüzyılda ortaya çıkan dışavurumculuk akımı, doğayı ve
toplumu nesnel bir bakış açısıyla betimlemeye karşı çıkmış;
öznel ya da içsel gerçekliğin dşa vurulması gerektiğini savun-
muştur.
Bu akım, yeni bir 'gerçek" anlayışını gündeme getirmiştir. Bu
gerçek, ne realist ve natüralistlerin inandıkları maddi ve
görünenle sınırlı bir gerçek ne sembolistlerin inandıkları
maddenin ardındaki gizli gerçektir. Hatta dış gerçek, aşa gerçeğe
ulaşmada bir engeldir. Gerçek, başka bir yerde değil sanatçının
içinde veya ruhunda gizlidir. Bu sebeple ekspresyonizm, dış
dünyanın gerçeğini değil sanatçının gerçeğini esas alır.
Sanatçının amacı, zaman ve mekân sınırlarını aşıp "iç gerçeklik" ı
ifade etmektir.
Gerçekliğin sanatçı tarafından oluşturulması gerektiği
düşüncesi, sanatçıları duygu ve düşüncelerini simgeler ve
soyutlama yoluyla anlatmaya yöneltmiştir.
Sanat ve toplumda kabul edilmiş biçim ve geleneklere karşı
çıkılmış, yeni biçim ve anlatım yollan aranmış, bireyin en gizli
yönlerini açığa çıkaran bir anlatım yolu kullanılmıştır.
m TEMSİLCİLERİ
Dünya Edebiyatı
Franz Kafka (Avusturya), James Joyce (İngiliz),
O' Neil (Amerikan).
KÜBİZM
Önce resim alanında, daha sonra edebiyatta etkili olmuş bir
akımdır.
Geleneksel akıl ve mantık çerçevesi reddedilmiş, sanatçının
hayal gücü Öne çıkarılarak varlık bir bütün hâlinde kavranmaya
çalışılmıştır.
Şiir görselleştirilmiş; dilin doğal söz dizimi, yapı ve anlam man-
tığı bozulmuştur,
Şekilde her türlü yeniliğe açık olan bu akımda düzenli mısra
yapısı terk edilmiş, noktalama İşaretleri Önemsenmemiştir.
Şiirde sözcükler, sayfa üzerinde değişik geometrik şekiller
içinde dizilmiştir.
Metinler soyut bir düzlem içerisinde, hor hayal gücünün ista-
diğİ gibi yorumlayacağı bir biçimde oluşturulmuştur.
TEMSİLCİLERİ
Dünya Edebiyatı
Paul Cezanne, Georges Seurat, Picasso, Braque, Lhİte, Leger
(resim); Guillaume Apollinaire, Max Jacob, Blaise Cendrars,
Jean Cocteau (edebiyat)
47
