Şekerpancarı
Yetişme Koşullan: Ihman kuşakta sulanabilen alanlarda her türlü sıcaklık
koşularında yetiştirilir.
Üretildiği Alanlar: Üretim alanları oldukça geniştir, her bölgede üretimi
yapılır. Ancak kıyı kesimlerinde, ticari değeri daha yüksek ürünler yetişti-
riIdİğİ İçin üretimi yaygın değildir. En çok üretilen bölge İç Anadolu'dur
(Grafik-12, Harita-7).
Gramı 2: bölgelere göre şekerpancarı üretim oranlan (DİE, 2003)
üretim Miktarı: Bazı yıllar değişmekle birlikte, üretim miktarı 12 milyon ton
civarındadır.
Kullanım Alanı: Şeker endüstrisinin ham maddesidir. Küspesi (melâs) hay-
Van yemi Olarak tüketilir. Bu nedenle şeker fabrikalarının çevresinde beşi ve
ahır hayvancılığı yapılmaktadır. Hasattan hemen sonra tüketilmesi gerek-
tiğinden, şeker fabrikaları üretirn alanlarına yakın yerlerde kurulmuştur.
DIŞ Ticaret: İÇ piyasada tüketildiği İçin İhraç edilmemektedir.
o • 10.000
soml - 200.000
2011001 -
[1] 501001
1000.wı - + (tan)
İlarnn.l,' 'dg şekerpancarı ekim ve 111010
Coğrafya 7-2 Konu İ Soru Bahkâs¯l"
—478—
ORNEK SORU:
Aşağlkki harita& İllere göre
şekerpancarı üretm alanları gösterilmiştir.
Şekerpancannm kW' kesimlerinde yo.
ğun olarak üretilmemesi aşağıdakiler•
den hangisiyle açıklanabilir?
A) İsteğinin ofrnaşıyk
B) Devletin üretimi k'şthmasıyh
C) Toprak yapısının wgwy otnarnaşıyla
D) Kurak koşullan" daha verimli yeüşme-
E) KIYI kesimlerinde ticari değeri daha
yüksek yeÜşÜrİlmeşİyle
ÇÖZÜM:
Kıyı kesimlerinde ticari değeri daha fazla
olan sebze, meyve, endüstri bitkileri gibi
ürünler yetiştirilmektedir. Çok İŞÇİM İSE-
yen hzancl düşük Olan şekerpancan
üretiminden kaçınılmaktadır.
YANIT: E
çay
Çay fidesi İR olarak Kathaslardan Türkiye'ye getirderek, 1940 yılından
itibaren Rize ve çevresinde üretdmeye başlanmıştır.
Yetişme Koşullan: Her mevsfrni bol yağışlı alanlarda yetişir. Tuz ve kireç
oram düşük topraklarda verimli olarak yetişir.
HarMa•8: Türkiye Ze çay üretim alaman
Üretim Alanları: Yetişme alanı oldukça dardır. Türkiye'de üretiıninin
tamam Doğu Karadeniz'de yapılır. Doğu Karadeniz kıyı kesimlerinde 600
metreye kadar üretimi yapılmaktadır. Üretim alanı en dar Olan sanayi bitki-
sidir (Harita-8).
Üretim Miktarı: Yıllık üretim 850 bin ton civarındadır.
Dış ticaret: 1970 yılma kadar çay ithalatı yapan Türkiye, günümüzde çayı
İhraç etnwktedir.
— Kastarnorw, Sinop ve Kocaeli'de üretilir.
— Lifleri dokumacılıkta (keten kumaş) ve değerli kâğıt (banknot) yapımın-
da kullandır.
— TohurNumdan bezir elde edilir.
Kenevir
— Kastamonu, İzmir ve Balıkesir' de üretilir.
— LHIerinden urgan, halat, İp, çuval ve paspas yapthr.
— Uyuşturucu ham maddesi olarak da kullanıldığı İçin üretimi devlet kon-
trolü altmdadw.
Yazı ge«ı ve orta derecede yağış alan yerlerde yetişir.
Afyon, Denizli ve Konya'da üretimi yapılmaktadır.
— Tohum"an yağ elde edilir. Küspesinden hawan yemi, sapından ya-
kacak e".
Kapsülünden afyon adı verilen uyuşturucu madde çıkarıldığı için tıpta
İlaç endüstrishde kullandır.
— 1976 yılırü 200 bin hektarlık alanda üretimi yapılan haşhaş, uyuşturu-
cu madde kaçakçılığıyla mücadele çerçevesinde, üretim alanı devlet
tarafından ynırlandınlrnştr.
—479—
ÖRNEK SORU:
Yüzölçümleri, toplam nüfuslan ve kırsal
nüfus oranlan birbirine çok yakın olan K
ilinin tarımsal nüfus yoğunluğu 316 İken,
L'nin 184'tür.
Buna göre İki il İle ilgili Olarak aşağıda-
kilerden hangisi kesin olarak söylene-
mez?
A) K'da fi4'010İİk yoğunluk daha fazladır.
B) Tanm alanlarında elde edilen verim
L'de daha azdır.
C) İki ilin aritmetik yoğunluğu birbirine
yakındır.
D) L'de tanm alanları daha geniştir.
E) K'da yerşekilleri daha engebelidir,
ÇÖZÜM:
Tanm alanlarında verim, birim alandan
daha fazla ürün elde edilmesin/ ifade eder,
tanm ayanlarının genişliğiyle İlgili değildir.
Öncü'de birim alandan elde edilen ürün
miktarıyla İlgili bilgi verilmediğinden, L'de
tanm alanlarında elde edilen yerİrnİn daha
az olduğu söylenemez
YANIT: B
ÖRNEK SORU:
l. Tarımda makine kullanımına elverişi/
alanların fazla Olmaş',
II. Topraklanmn yıkanmış Olması
III. Kış sıcaklık ortalamasımn 00 C' nin üs-
tünde olması
IV. Bağı/ nem oranının fazla olması
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'de
çay tarımının yapıldığı alanların özellik-
lerinden değildir?
A) Yalnız I
B) yalnız 11 C) ive w
E) 1, lllvew
q ııvelll
ÇÖZÜM:
Doğu Karadeniz kıyılarında eğimli alanlar
fazla olduğu için tarımda makine kul'amrm-
na elverişli alanlar azdır.
YANIT: A
Coğrafya 1-2 Konu İ Soru Bankası
