SARMAL JESTİ
Aşağıdakilerden hangisi destan türüyle İlgili
bilgi içermektedir?
A) Ait Olduğu toplumun millî ve dini özelliklerini yansıt-
maz yani evrenseldir.
B) Genellikle manzum olup olay anlatımına dayalı en
eski metinlerdir.
C) Yaratıldığı dönemin topluma özgü mitlerini ve motifle-
rinİ yansıtır.
D) Olağan durumlarla olağanüstülükler iç içe girer.
E) Olay (çekirdek), yayılma ve derlenme aşamalarından
geçerek Oluşur.
4.
Bittiler yazdı çevre şehlere ol
Ki cümle cem Olup ısmarlaya yol
Kamu halkı kıgırıp kıldı da'vet
Ki kıla her birine lütf u mürvet
Ki İran pâdişâhı şeh Siyâvuş
Düğün eyler saladur kurd ile kuş
II.
Oğuz bir gün yaylaya göçtü. Aruz'un bir çobanı var idi.
Adına Konur Koca Sar Çoban derlerdi. Oğuz'un önünce
bundan evvel kimse göçmezdi. Uzun Pınar denmekle
meşhur bir pınar var idi. O pınara periler konmuştu. An-
sızın koyun ürktü. Çoban, ileri vardı. Gördü ki peri kızları
kanat kanada bağlamışlar, uçuyorlar. Çoban, keçesini
üzerine attı, peri kızının birini tuttu.
Bu İki metnin karşılaştırmasıyla İlgili aşağıdakilerden
hangisinde yanlışlık yapılmıştır?
2.
3.
o
Masallar
. Zhniyet
III.
Destan
IV.
Manzum hikâye
V.
Tip
Evrensellik
Sosyal, siyasi,
ekonomik gerçekler
Mitolojiler ve motifler
Sanatsal anlatım
Geneli temsil etme
Yukarıdaki numaralanmış terimlerden hangisi karşı-
sındaki belirlemeye uygun
A)
B)
C)
D)
E)
C) III
D) IV
Her iki metin de Olay çevresinde Oluşan metin türlerine
ömektir.
Her İkisi de anlatmaya bağlı metin geleneğiyle Oluştu-
rulmuştur.
Birinci metin İran edebiyatı geleneğine, ikinci metin
Arap edebiyatı geleneğine aittir.
Birinci metin düz uyakla oluşturulduğu için mesnevi-
den alınmıştır.
Her ikisinde de olay örgüsü ve kişiler vardır, bu nedenle
günümüz edebiyatındaki romanın yerini tutmuştur,
Mustafa Kutlu, modem Türk hikâyeciliğinin önemli temsil-
tilerindendir. Hikâyelerinde gerek kullandığı sade, samimi
dil ve üslubu gerekse kullandığı anlatım teknikleriyle Türk
edebiyatında önemli bir yer edinmiştir, O, eserlerini karşıt-
lıklar üzerine kurmuş, yaşadığı toplumun İnşan ilişkilerini
eserlerinde konu edinmiştir. Hikâyelerinde bilinç akışı, iç
monolog, geriye dönüş, özetleme gibi anlatım tekniklerini
kullanarak bireyin İç dünyasına eğilmiştir, Tüm bu yönle-
Tiyle Türk edebiyatının yaşayan önemli hikâye yazarların-
dan birisi olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kutlu'nun farklı
türde yazdığı bir eşerdir?
A)
B)
C)
D)
E)
Akasya ve Mandolin
Mavi Kuş
Ya Tahammül Ya Sefer
Rüzgârlı Pazar
Dürbünlü Çiçek
v/ iyi Bil
Roman ve hikâyeciliğimizde deniz çığırını başlatan Ce-
vat Şakir Kabaağaçlı / Halikarnas Balıkçısı (1890-1973)
sürgün gittiği yer alan Bodrum'a âşık Olmuş ve oraya yer-
leşmiş, orada yaşayıp yazmış ve oranın Antik Dönem'de-
ki adı olan Halikarnas'ı kendine isim yapmıştır, Ege ve
Akdeniz'in doğasını, balıkçılarını, ünlü denizcilerini ve
mitolojilerini hikâye ve romanlarında şiirsel bir üslupla
anlatır. Bazı yönleriyle bireyin iç dünyasını anlatanla-
ra, bazı yönleriyle toplumculara yakındır. En ünlü eseri,
Mahmut adlı bir gencin önlemeyen deniz tutkusunu an-
lattığı "Aganta Burina Burinata" romanıdır, Mahmut'un
babası Süleyman Kaptan, ustası Kirpi Halil, çocukluk
arkadaşı Erkek Fatma, karısı Ayşe gibi kahramanlar da
var ise de asıl kahraman denizdir ve romanda anı tekniği
kullanılmıştır. Anadoluculuk / Mavi Anadoluculuk denen
bir anlayışı Azra Erhat, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Sabahat-
tin Eyüboğlu gibi sanatçılarla birlikte temsil eder. Önemli
eserleri şunlardır: Aganta Burina Burinata (1945), Ötelerin
Çocuğu (1956), Uluç Reis, Turgut Reis, Deniz Gurbetçi-
leri (roman); Ege Kıyılarından, Merhaba Akdeniz, Ege'nin
Dibi, Yaşasın Deniz, Gülen Ada (hikâye); Mavi Sürgün
(anı-otobiyografi)...
100
