Sanatçı
Sanat eserini
ortaya
koyan kişi
z
o
Sanat Felsefesi
Duyusal alana ilişkin bilgiyi kendine konu edinen sanat bir
İnsan etkinliğidir. Yaratıcılığa, yeteneğe ve hayal gücüne dayanır.
Sanat felsefesi, sanatı tüm yönleriyle ele alan felsefe disiplinidir.
Sanatın ne olduğunu, kaynağı, sanat eseri, güzellik, güzelliğin
evrenselliği, sanat-toplum İlişkisi konularını ele alır,
A. Güzellik
Güzel; insana haz veren, beğeni duygusu olarak tanımla-
nabilir. Güzellik hem doğada hem de insan yapıtlarında ortaya
çıkar. Güzelliği inşan yapıtlarında ele alan ve inceleyen sanat
felsefesidir. Buna karşılık doğadaki güzellikleri ele alan ve güzeli
her alanda İnceleyen estetiktir. Estetik sanatı kapsar.
Estetik
Güneşin güzelliği
Ağaçların güzelliği
Sanat Felsefesi
Güneşin resminin güzelliği
Güzellik anlayışının herkeste Ortak Olup olmamasına yönelik
iki görüş ortaya çıkmıştır.
I. Öznelci görüş: Ortak güzellik yargısından söz edilemez.
Güzellik kişilere, zamana, toplumlara göre değişir. Bu görüşte
sanatın belirleyicisi öznedir. Sanat eserinin anlamı da alımlayı-
Cıya göre değişir.
II. Nesnelci görüş:
Güzellik alımlayıcıdan bağımsız Sanat
eserinin kendisinde bulunur. Dolayısıyla herkes için geçerli bir
güzellik anlayışı vardır.
B. Sanat
Sanat; bir duygunun o duyguyu yaşayan insan tarafından
dışa vurulması ve aktarılmasıdır. Sanatta asıl olan yaratıcılık ve
hayal gücüdür, Sanat, salt duyguların doyumuna yönelik olma-
sıyla zanaattan ayrılır. Zanaat, günlük yaşama yönelik bir ihtiyacı
karşılamaya yönelik olandır. Örneğin, bir saat zamanı gösterme-
si için vardır. Dolayısıyla zanaat eseridir. Oysa bir tablo izleyen
kişinin günlük yaşamına değil, salt duygularına yönelik bir doyum
sağlar,
94
Sanatın Bileşenleri
Sanatsal ürün
Sanat
esen
Alımlayıcı
İzleyen
Okuyan
Dinleyen
Sanat Kuramları
Yansıtmacı kuram: Sanat doğada var olanları aynen taklit
Dışavurumcu kuram: Sanat, duygu ve düşüncelerin aktarıl-
dığı etkinliktir.
Biçimci kuram: Sanat, renk ve şekillerin kullanıldığı soyut
anlatımdır.
İşlevselci kuram:
Sanat toplumsal sorunları dile getiren
araçtır.
C. Sanat Eseri
Sanatçı tarafından estetik bir tavırla oluşturulan üründür. Sa-
nat eseri bazı özellikleri taşır.
Bunlar:
• Özgün ve biricik Olması
• İnsan tarafından oluşturulması
• Öznel olması
• Kalıcı olması
• Estetik kaygılar sonucu oluşması
• Evrensel Olması
Güzel Sanatların Sınıflandırılması
Yüzey sanatlan
• Resim
• Grafik
• Fotoğraf
. Hat
Ses sanatları
• Halk müziği
Hacim sanatları
• Heykel
• Seramik
Mimari sanatlar
• iç mimari
• Dış mimari
Dramatik sanatlar
• Tiyatro
• Sinema
• Opera
Dil sanatlar
• Roman
• Hikâye