3.
4.
Sanat Felsefesi (Estetik)
10. c
11. E
12. E
14. c
Güzellik;
Platinus'a göre Tanrısal aklın evrendeki Işıması,
Hegel'e göre mutlak ruhun nesnede yansımasıdır.
Buna göre, bu iki filozofun güzellik anlayışı
aşağıdakilerden hangisiyle nitelenebilir?
A) Hazzı öne çıkaran estetik tavırlardır,
B) Şüpheci görüşlerdir.
C) İdealist görüşlerdir.
D) Değerlerin zamanla değiştiğini savunan
görüşlerdir.
E) Estetik nesnenin yararına önem veren yakla-
şımlardır.
(1996-ÖYS)
"Estetik" aşağıdaki kavramlardan hangisini
Bölüm 10
Sanat felsefesine ait olan bu paragrafın son
cümlesi olan "doğayı, toprağı, ağaçları, Işığı,
havayı, bulutlan ve kentleriyle insanları bir
bütün olarak düşünüyor” ifadesi D şıkkında yer
alan uyumlu bütünlük ifadesine denk düşmek-
tedir. Sanat felsefesinde uyum (harmoni), bütün
güzellikler için, parçaların uyumlu birleşmesi-
dir. Zaten uyum olmaz ise güzellik ve bütünlük
de kalmaz. B ve E şıklarında yer alan orantılı
olmak ve simetrik Olmak sanat felsefesinde
birbirinden ayrılmayan iki öğe olarak bilinir.
Orantı ve simetri, güzel, unsurların orantılı ola-
rak birleşmesidir. Orantısız şey güzel olamaz
Güzel olan bir bütün ölçüye dayalı bir düzen
veya simetri gerektirir. A şıkkında yer alan yet-
kin olmak, 0 alanda uzman olmak anlamına
gelirken; C şıkkında yer alan aslına uygunluk,
görülen her şeyin birebir aynısını aktarmak
anlamındadır.
Yanıt D
Parçada yer alan "...estetikle ilgili görüşlerimi-
ze uygun demektir." ifadesi "Alımlayıcının
değerlendirme biçimiyle” ilişkilendirilmiştir. Bu
durumda doğru yanıt C seçeneğidir, Diğer
seçenekler parçayla ilişkili değildir.
Yanıt C
Parçada yer alan "sanatçının elindeki malzemey-
le bir an önce işe koyulması gerekirdi.” vurgusu,
sanatçının işlevini E seçeneğinde yer alan "mal-
zemeyle sınırlı sanat etkinliğinde bulunmak” İfa-
desine bağlamaktadır. Parçada, sanatçının
doğayı aynen yansıtmasından, hayal gücünü
zorlamasından, yeni bir form yaratmasından Ve
sanat eserinin ideale uygun olmasından söz edil-
memektedir.
Yanıt E
Parçada, kişinin edindiği bilginin, kişinin estetik
yargısını değiştirmediği vurgulandığından doğru
yanıt B seçeneğinde yer alan "Estetik yargılar
güzelin bilgisinden çok, alınan hazza bağlıdır."
yargısıdır. Parça diğer seçenekleri destekler nite-
likte değildir.
Yanıt B
Bölüm 10
Soru kökünde, A, B, C ve D seçenekleri, sanat
ürününün sürekli değiştiği, alımlayıcısına göre
şekillendiği, alımlayıcısı İle yaşadığı ifadeleri ile
yer almaktadır. E seçeneğinde yer alan "Sanat
yapıtı olmadan sanattan söz edilemez” yargısı
parçadan çıkarılamaz.
Yanıt E
sorgularl
B) iyi
A) Güzel
D) Erdem
C) Doğru
E) Gerçek
(1994-ÖYS)
2.
3.
4.
2.
3.
4.
5.
Soru kökünde, D seçeneğinde yer alan 'sanat ve
doğa farklı varlık alanlardır' ifadesi açıkça yer
almaktadır. A seçeneği verilenlerin karşıtı, ve E
seçenekleri parçadan çıkarılamayacak görüşlerdir.
Yanıt D
Verilen iki yargıdan çıkabilecek ortak sonuç
'Sanatta önemli olan, sanat eserinin kendisidir.'
yargısıdır. A seçeneği sanat Ve sanatçının işlevi-
ne yöneliktir. B, D ve E seçenekleri sanatçının
düşünüş ve etkinliklerinin oluşum aşamasına
yönelik etken ve saptamaları içermektedir. Kök-
te verilen her iki yargı da sanatçıya değil sanat
eserine yönelik yargılardır.
Yanıt C
Paragraftaki örnekte sanat, doğadaki gerçekliğe
farklı bir anlam kazandırır yargısı öne sürülmek-
tedir. Diğer seçenekler kendi içinde doğru olup
paragrafla ilgili değildir.
Yanıt D
Resim ve şiir farklı sanat dallan. Resimde konu
edilen duygu ve düşüncenin benzeri şiirde de
yansıtılmış olabilir ifadesinden farklı sanat dallgrı
benzer duygu ve düşünceyi yansıtabilir genelle-
meşine ulaşılır.
Yanıt A
6.
7.
8.
9.
YGS
ÖSS
13.
ÖYS
96
E
CEVAPLAR
3.
3.
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Sanat Felsefesi (Estetik)
'Kaçma gereksinimi' ifadesi, sözü edilen gerek-
sinimin, sanatın kurmaca dünya oluşturma özel-
fiği ile giderildiği bağlantısını vermektedir. Sanat-
ta alanını sınırlama, belirli bir üslubu sürdürme,
kullanacağı tekniği belirleme bir önkoşul değildir.
Sanatçının amacı kalıcı yapıtlar vermek olsa da
sözü edilen kaçma gereksinimi sanatın kalıcı
yapıtlar verme özelliği ile giderilmez. Sanat yapı-
ü kalıcı olmasa da monotonluktan kaçma gerek-
sinimi giderilebilir.
Yanıt C
Paragrafta sözü edilen sanatçılar, bize, farklı
güzellik anlayışlarım kabul etme eğilimi kazandı-
rırlar. Sanatçılar kimseye heyecanlan denetleme,
değerleri karşılaştırma yetisi kazandıramazlar.
Yeti kavramının içeriğine aykırı bir ifadedir. Renk-
teri doğadaki gibi algılama gücü duyumlara
dayalıdır. Sanatçılar, bize, doğadaki güzellikleri
resme yansıtma isteği kazandırabilirler, ancak bu
yargı kökte yer almamaktadır.
Yanıt D
'Sanat yapıtı izleyeni (Okuru) yaşadığı dünyadan
çekip olayların salt duyularla izlenemeyeceği
dünyaya itmiştir' vurgusu sanat yapıtının düş
gücüyle keşfedilebilecek ayn bir dünyası vardır
genellemesine ulaştırmaktadır. Soru sanat yapı-
tıyla ilgili değil de, yaratan sanatçının etkinliğine
yönelik olsaydı, sanatçı, gerçek dünyayı yücelte-
rek yeniden kurgular yargısı doğru olabilirdi.
Yanıt A
Sanat yapıtı karşısında duyulan şaşkınlık, insanı,
önceden farkına varamadığıyla karşı karşıya
getirmesine bağlanmıştır. Paragrafta, 'sanat
yapıtında izleyene sunulan yeni bir yorum' ifade-
si C seçeneğini doğru kılmaktadır.
Yanıt C
97
