Sanat Felsefesi (Estetik)
Bölüm 10
• Ressam sadece resim yapar, kendi düşün-
celerini resme yapıştırmaz.
Sanatçı eserini gerçekleştirmesindeki niye-
tiyle değil, yalnızca gerçekleştirdiği eserin
niteliğiyle övgüyü hak eder.
Bölüm 10
l.
ÖSS SORULARI
Bir resim, düşünülerek bulunmaz, bizzat ele alın-
madan kurgulanmaz. Bir insanın düşüncelerinin
değişmesi gibi, bir resim de yapılırken sürekli
değişir. Ve hatta bittiğinde bile, ona bakanlânn
bilinç durumlarıyla bağlantılı olarak değişmeye
devam eder. Günden güne ve yaşamın bize
dayattığı değişimlere katlanarak... Bir canlı gibi
resmin de kendine özgü bir yaşamı vardır. Aslın-
da bu çok doğal, resim ona bakan inşan aracılı-
ğıyla yaşar.
Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisi
çıkarılamaz?
A) Resim alımlayıcıya göre şekillenir.
B) Sanat ürünü olmuş bitmiş bir yapıda değildir.
C) Sanatçının yapmayı düşündüğüyle yaptığı
aynı değildir.
D) Sanat ürününün varlığı alımlayanın olmasına
bağlıdır.
E) Sanat yapıtı olmadan sanattan söz edilemez.
(2009-ösş
Bu İki yargıdan çıkarılabilecek ortak Sonuç
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sanatçının görevi toplumu aydınlatmaktır.
B) Sanatçı yaşadığı kültürün etkisindedir.
C) Sanatta önemli Olan, sanat eserinin kendisi-
D) Her izleyici Sanat eserini kendine göre
yorumlar.
E) Sanatçının niyeti, sanat eserlerinin niteliğini
belirler.
(2007-öss sos-1)
Sanatta, nesnelerin bildiğimiz anlamından kopabil-
memiz, anlan düşündüğümüz gibi değil, oldukları
biçimde kabul edebilmemiz gerekir. Örneğin, bir
tabloda, ekmek fırını camekânında bir dikiş maki-
nesiyle bir şemsiye bir arada olabilir, İşlevi saf ve
kesin bir biçimde saptanmış gerçek bir nesnenin
(bir şemsiye) kendinden çok uzak bir başka neş-
neyle (bir dikiş makinesi) birlikte, her ikisi için de
garip kaçan bir yerde (bir fırın camekânı) bir arada
olmalan, kendiliğinden bu nesneleri işlev ve kimlik-
lerinden ayırır. Bu nesneleri eski anlamlarıyla gör-
mek bir yanılgıdır. Artık onlar, gerçek, şiirsel, yepye-
ni bir anlama kavuşmuştur.
Bu parçada aşağıdaki görüşlerden hangisi
öne sürülmektedir?
A) Var olmanın anlamı sanatçıya göre değişir.
B) Gerçek sanatçı, yapıtlarında doğanın gizemi-
ni yansıtır.
C) Sanatçı, yapıtında kendi kişiliğinin ipuçlarım
verir.
D) Sanat, doğadaki gerçekliğe farklı bir anlam
kazandırır.
E) Sanatın amacı güzeli ortaya koymaktır.
(2005-ösş)
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
3.
4.
5.
6.
Ben elime fırçayı alıp resim yapan biri değilim.
Gene de usta ellerden çıkma görsel yapıtların
seyrine öyle kaptırırım ki kendimi... Ama neyle-
yim, benim konumumda birinin eski Çin resimle-
rine erişme olanağı pek yok. Buna karşılık elimi
uzatır uzatmaz eriştiğim Çin şiirleri var. Bunların
çoğu, o resimlerle akraba. Demek ki resim özle-
mimi şiirle giderebilecek durumdayım.
Bu parçaya dayanarak sanatla ilgili aşağıdaki
genellemelerden hangisine ulaşılabilir?
A) Farklı sanat dalları benzer duygu ve düşün-
celeri yansıtabilir.
B) Sanat yapıtının ortaya çıkışında izleyicinin de
rolü vardır.
C) Kimi sanatçılar, sanatın birkaç dalıyla ilgilenir.
D) Sanat yapıtları eskidikçe değer kazanır.
E) Sanattan anlamak uzmanlık gerektirir.
(2004-ösş)
Bizleri sanata yönelten güçlü dürtülerden biri de
gündelik hayatın acı verici kabalığından, sıkıcı
monotonluğundan ve sürekli değişen kişisel
istekler zincirinden kaçma gereksinimidir.
Bu cümlede sözü edilen gereksinim, sanatta
Özellikle hangi yolla giderilir?
A) Belirli bir üslubu sürdürme
B) Alanını sınırlama
C) Kurmaca dünya oluşturma
D) Kalıcı yapıtlar verme
E) Kullanacağı tekniği belirleme
(2004-ösş)
7.
8.
2. Doğalcılığı modern resmin karşıtı olarak görenler
Var. Şimdiye kadar doğal bir sanat eseri gören
Var mı, bilmek isterdim doğrusu. Doğa ve sanat
iki ayrı şeydir, aynı olamazlar, Doğadan ayrı bir
Şey olan düşüncemizi Sanat yoluyla dışa vuru-
ruz Doğayı olduğu gibi resimlemeye inanan
sanat bile her zaman Sanat olmuştur, doğa değil.
Bu parçadan çıkarılacak sonuç aşağıdakiler-
den hangisidir?
A) Doğa Ve sanat özdeş kavramlardır.
B) Sanat doğanın kopyasıdır.
C) Sanat doğadan üstündür.
D) Sanat ve doğa farklı varlık alanlarıdır.
E) Modern resim, resim sanatının Son aşaması-
(2008-ösş)
92
YGş - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Sanat Felsefesi (Estetik)
Kimi sanatçılar dünyayı, ona ilişkin her türlü
bayat algının; pembe, san veya kırmızı elmalara
ilişkin her türlü önyargının dışında, yepyeni gör-
memizi isterler. Basmakalıp düşüncelerden kur-
tulmak kolay değildir elbette; ama bu kalıplardan
kurtulan sanatçılar, genellikle en ilginç yapıtları
veriyorlar. Bize, doğadaki varlıkların hiç düşle-
mediğimjz, yepyeni güzelliklerini görmeyi öğre-
tenler de onlardır. Eğer onları izleyip onlardan bir
şeyler öğrenirsek, pencereden dışarı bakmak
bile heyecan verici bir serüvene dönüşecektir.
Bu parçaya göre, sözü edilen sanatçılar bize
aşağıdakilerden hangisini kazandırmaktadır?
A) Heyecanları denetleme yetisi
B) Değerleri karşılaştırma yetisi
C) Renkleri doğadaki gibi algılama gücü
D) Farklı güzellik anlayışlarını kabul etme eğilimi
E) Doğadaki güzellikleri resme yansıtma isteği
(2003-öşş)
Kitap okuyan bir çocuğun, kendisini kitabın
konusuna kaptırması, söz gelişi zavallı Rabin-
son'u adadan kurtarmak için kafa yorması, sanat
yapıtının doğası yönünden ilginç bir durumdur.
Elindeki romana dalmış bir yetişkinin, odaya
başka birinin girmesiyle birden irkilmesi, gerçek
dünyaya ancak birkaç saniye duraksadıktan
sonra uyum sağlayabilmesi de böyle bir duru-
mun sonucudur. Bu iki örnekte de romanın kur-
maca yapısı, Okuru yaşadığı dünyadan çekip
olayların salt duyularla izlenemeyeceği bir dün-
yaya itmiştir.
Bu parçaya dayanarak sanat yapıtlarıyla ilgili
aşağıdaki genellemelerden hangisine ulaşıla-
bilir?
A) Düş gücüyle keşfedilebilecek ayn bir dünyası
vardır.
B) Sanatçının dünyaya bakış açısını yansıtır.
C) Yaşamın değerinin kavranmasına yardımcı
Olur.
D) Temel amacı, gerçeğin kavranmasını sağla-
maktır.
E) Gerçek dünyayı yücelterek yeniden kurgular.
(2002-öşş)
93
