ŞANAJlARLAiLiŞKlŞll (9
Sanatın bilim İle karşılaştırılmasına İlişkin aşağıdaki
yargılardan hangisi yanlıştır?
Daha önce ölçülü söylenmiş olan sözlere nazım ya da
şiir denmiş, Ölçülü olmayan sözlere ise neşir ya da inşa
denmiş iken dil denilen araçla oluşturulan ve estetik değer
taşıyan sözlü ya da yazılı eserleri, Fransızcadaki "litera-
tür" kelimesinin karşılığı olmak üzere "edebiyat' kelime-
siyle adlandıran ilk kişi Tanzimat Edebiyatı Dönemi'nde
Şinasi olmuştur. Zaman içerisinde dilimize iyice yerleşen
bu Arapça kelime, edebiyat sanatını da edebiyat bilimini
de kapsayıcı biçimde kullanılmıştır. Evet gerçekten de
edebiyat, güzel sanatların bir dalıdır çünkü estetik haz
vermeyi amaçlayan şiir, roman, hikâye, tiyatro gibi edebî
türleri kapsar. Evet edebiyat, bilim dalının da adıdır çünkü
belli birtakım kurallara göre oluşturulur ve belli birtakım
yöntemlerle incelenir.
Bu parçada edebiyatla İlgili aşağıdakilerden hangi-
sine değinilmemiştir?
3.
4.
A)
B)
C)
D)
E)
Bilim; iyiyi, doğruyu ve yararlıyı arar; sanat İse güzellik
yaratmayı amaçlar.
Sanatın değişmez yasaları yoktur, sanat özneldir;
bilim ise nesnel ve değişmez yasalar ortaya koyar.
Sanat; yaratıcılığa, duyguya ve hayale; bilim ise akla,
İlkelere ve olgulara dayanır,
Bilim, bilgiye ulaşıp onu aktarmayı; sanat, zevk ver-
meyi ve estetik haz oluşturmayı amaçlar.
Bilim insanları, aynı malzemeleri aynı yöntemlerle kul-
lanıp farklı sonuçlara varır; sanatçılar ise aynı malze-
melerle aynı sonuçlara ulaşır.
A)
B)
C)
D)
E)
Edebî eserlerin hangi konuları işlediğine
Edebiyat kelimesinin İlk kez kim tarafından kullanıldı-
ğına
Edebiyatın neden güzel sanatların bir dall sayıldığına
Edebiyatın neden bir bilim dall sayıldığına
Edebiyatın hangi malzemeyle oluşturulduğuna
Aşağıdakilerin hangisinde sanatın işleviyle ilgili açık-
lama, ayraç içinde verilen belirlemeye uygun değildir?
2.
o
Aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A)
B)
C)
E)
Edebiyat; insanı konu alan tarih, sosyoloji, psikoloji,
felsefe gibi sosyal bilimlerle ilişki içindedir.
Edebi eserlerde yazar, bir gerçeği açıklayıp ortaya
koyma amacına yöneldiği İçin bilimsel yöntemlere ve
araçlara başvurur.
Duygu, düşünce ve hayallerin güzel ve etkili biçimde
dil aracılığıyla anlatılması sanatına edebiyat denir.
A)
B)
C)
D)
E)
D) "Edebiyat" sözcüğünün karşılığı olarak "yazın", "edebi
eser" sözünün karşılığı olarak da "yazınsal yaratı"
sözleri kullanılmaktadır.
Edebiyatın temel amacı bir iletiyi okuyucuya doğrudan
vermek değil onu estetize ederek, güzellik duygusu
uyandırarak vermektir.
18
Sanatçı; duygu, düşünce ve hayallerini diğer İnşan-
larla paylaşmak için resim, heykel, müzik gibi sanat-
lara yönelir. (sanatın iletişimsel işlevi)
Sanat, bir milletin maddi ve manevi değerlerinin hem
bir yansımasıdır hem de o değerlere katkıda bulunan
bir yapıya sahiptir. (sanatın kültürel şlevi)
Güzelliğe düşkün bir yanı vardır inşanın, dolayışıyla
sanat, insanları kendine çeken bir gizeme hatta bü-
yüye sahiptir ve insanın güzele düşkün olan yanını
beşler. (sanatın estetik haz verme işlevi)
Bir Okuyucu, roman kahramanıyla Özdeşim kurar;
onun yerine sevinir, üzülür, yaşar ve bilgilerini yaşan-
tıya dönüştürür. (sanatın aydınlatıcı işlevi)
Sanat, insana yaşantı kazandırma görevi üstlenir. Sa-
natsever, kendi sınırlı yaşamında yaşayamayacağı
duyguları ve düşünceleri sanat sayesinde içselleştirir.
(sanatın eğitse işlevi)
