5.
6.
Sakaların İran İle yaptığı savaşları anlatır.
Ulu Türk hükümdarı Mete'yi anlatan destan yazıya
kısmen de olsa geçirilen ender Türk destanlarından-
İskender'in ordularını durdurmayı başaran büyük
Türk hükümdarını anlatır.
Türklerin dar vadiyi yarıp ana yurtlarına dönüşlerini
anlatan destan "Bahar Bayramı" ile de ilişkilendirilir.
Aşağıdaki Türk destanlarından hangisinin yukarıda
8.
bir özelliği verilmemiştir?
A) Alp Er Tunga
C) Oğuz Kağan
E) Ergenekon
B) şu
D) Bozkurt
III.
V.
12, yy, da Oluşup 13, yy, da yazıya geçirilen destanın
kahramanı Battal Gazi'nin torunu olarak zikredilir. Bilgi-
li, dindar, usta bir kumandandır.
Batı Türkistan'dan Rumeli'ye kadar Türk coğrafya-
sında kabul gören Ortak destan kahramanıdır. Kah-
ramanın babası Bolu Beyi'nin seyisidir.
Orta Asya'da yaşayan Türk boyları arasında 13. yy.
da doğup gelişen destan, Moğol hükümdarının ha-
yatını anlatır.
Türkleştirilmiş bir Arap savaşçısının İslamiyet'i yay-
mak için verdiği mücadelenin anlatıldığı destanda
kahramanın "Aşkar Devzâde" isimli atı da anlatılır.
Kırgız Türklerine ait olan destan halen dünyanın en
uzun destanı kabul edilir,
(l) Danişmentname, Danişment Melik Gazi'nin Ana-
dolu'da, özellikle Malatya civarında Hristiyanlarla yaptığı
mücadeleyi anlatır. (II) Eserin kahramanı Melik Danişment
Gazi(Melik Ahmet Gazi / Gümüştekin Ahmet Gaz') bilgili,
dindar ve usta bir komutandır. (III) 13. yüzyılda yazıya
geçirilen Danişmentname, Islami Türk destanlarındandır.
(IV) Halk arasındaki rivayetleri derleyip eseri yazıya geçi-
ren kişi İbn-i Alâ'dır. (V) II. Murat'ın emriyle Türkçe olarak
17 bölüm hâlinde yazılmıştır ve tarihî gerçeklere çok uy-
gundur.
Yukarıda Danişmentname İle ilgili verilen özelliklerin
hangisinde bilgi yanlışlığı vardır?
C) III
D) ıv
(l) Dünyanın en uzun destanı sayılan Manas Destanı'nın
MÖ 4 ve 3. yüzyıllar arasında meydana geldiği düşü-
nülmektedir. (II) Bu destanın ana kahramanı Manas,
İslamiyet'i yaymak için mücadele eden bir Kırgız yiğididir.
(III) Manas Destanı'nda İslamiyet öncesi Türk kültür, inanç
ve kabullerinin çoğu sergilenmektedir. (IV) Bazı varyant-
ları dört yüz bin mısra Olan Manas Destanı Türk - Bozkır
medeniyetinin Kazak - Kırgız dairesine ait kültür abidesi
niteliğindedir. (V) Mâni dinini benimseyen Karahitaylılar
ile Müslüman Karahanlıların mücadelesini ve Kırgızların
İslam'a yönelişini anlatır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde
bir bilgi yanlışl vardır?
Numaralanmış yerlerde aşağıdaki destanlardan han-
gişine ait bilgiye yer verilmemiştir?
A) Satuk Buğra Han Destam
B) Köroğlu Destam
C) SeyyidBattaı Gam Destanı
D) Cengizhan Destam
E) Danişment Gazi Destanı
MUTLAKA ÖĞREN
İslamlık öncesi doğal Türk destanlarının sırası şöyledir:
1. Altay — Yakut — Yaratılış
2. Saka — İskit — Alper Tunga ve Şu
3. Hun — Oğuz — Oğuz Kağan ve Atilla
4, Göktürkler — Bozkurt ve Ergenekon
5. Uygur Türeyiş ve Göç
İslam'ın kabulünden sonraki Türk destanları şunlardır:
Kırgızların Manas, Karahanllların Satuk Buğra Han, Ana-
dolu'daki Battal Gazi, Danişment Gazi, Köroğlu, Altınor-
duluların Edige destanı,
DİKKAT
Saka hükümdarı Alp Er Tunga'ya İranlılar Efrasyap de-
mİştİr.
Alper Tunga, İran — Turan; Şu ise İskender — Şu arasın-
daki savaşl anlatır.
o
C) III
D) ıv
63
