5.
6.
Sabahattin Ali'nin İlk romanı Olan kasaba romanı
ömeği olarak da ilk olma özelliğini taşır. Yazar, bu ro-
manında bir kasabanın toplumsal yapısını, aşk öyküsüyle
süsleyerek verir, Yayımlanan İkinci romanı olan adlı
yapıtında ise II. Dünya Savaşl öncesi İstanbul'da aydınlar
arasındaki değişik yönlerde yapılan tartışmaları ele alır,
Yazar, adlı üçüncü romanında da bir aydının çevresi
ve ailesiyle olan uyuşmazlığını, bu uyuşmazlığın neden-
lerini aşk tonuyla sunar,
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdaki yapıtlar-
dan hangileri sırasıyla getirilmelidir?
A) Kuyucaklı Yusuf — Kürk Mantolu Madonna - İçimiz-
deki Şeytan
B) İçimizdeki Şeytan — Kürk Mantolu Madonna — Kuyu-
caklı Yusuf
C) Kuyucaklı Yusuf — İçimizdeki Şeytan — Kürk Mantolu
Madonna
D) Kürk Mantolu Madonna — Kuyucaklı Yusuf - İçimiz-
deki Şeytan
E) İçimizdeki Şeytan — Kuyucaklı Yusuf — Kürk Mantolu
Madonna
Otuz yıl Önce yazdığım bu romanı, üçüncü baskıya ver-
mek üzere gözden geçirirken bir düş görüyor gibi oldum
ve bana öyle geldi ki burada hikâye ettiğim devri bir som-
nambül (uyurgezer) hâli Çinde geçip gitmiştim, Fakat bu
hâlim çok sürmüyor, uyanıyorum ve kendimi toparlayarak
etrafıma bakıyorum, o devirden bu yana ne kalmış diye.
Kitabın birinci bölümünde belirtmeye çalıştığım Millî Mü-
cadele ruhundan hemen hiçbir İz bulamıyorum, Ya son
bölümde hayalini kurduğum Türkiye'nin gerçekleşmesine
doğru bir gelişme olmuş mudur? Ben o zamanlar, bir gün
gelip Öleceğini aklımdan bile geçirmediğim Atatürk'ün Ön-
cülüğü ve rehberliğiyle bu ideal Türkiye'ye yirmi yıl içinde
varacağımızı umuyordum. Şimdi o yirmi yılın üstünden bir
yirmi yıl daha geçmiş bulunuyor. Fakat biz sosyal, kültü-
rei ve ekonomik devrim şartları bakımından hâlâ romanı-
mın İkinci bölümünde verdiğim ve karikatürünü yaptığım
Ankara'nın içinde tepinip durmaktayız.
Yakup Kadri'nin "Ankara" romanının Ön sözünden alı-
nan bu parçadan hareketle romanla İlgili aşağıdaki-
lerden hangisi çıkarılamaz?
İlk modern roman Don Kişot'tur, 16 — 17, yüzyıl İspan-
ya'sında moda olan şövalye romanlarıyla (romance) alay
etmek için yazılır. O romanlardaki abartılı olaylardan ve
diyaloglardan alıntılara ve göndermelere iğneleme amaçlı
başvurulan romanın kahramanı aşıl adı Alonşo Olan ve
kendine Don Kişot adını seçen, aklını şövalye romanla-
rıyla bozmuş bir delidir, Uşağı Sancho Panza ise çağını
anlamış, pratik zekâlı bir insandır. Bu ikili arasındaki tezat,
yazarın yapmak istediği ironiyi ortaya çıkarır. Çağının ve
gerçeklerin dışına düşen ve gücünün çok üstündeki so-
runlara başkaldıran İnsanı simgeleyen Don Kişot, bizim
dilimizdeki deyimle sürekli "don kişotluk yapmak"tadır.
Tanrı'nın ve insanlığın düşmanı olarak gördüğü yel de-
ğirmenlerine kılıçla, mızrakla saldırmaktadır. Tam bir
şövalye karikatürüdür. Bu arada yazarımız Cervantes,
şövalye romanlarının bazı diyaloglarını kullanarak ve on-
lan taklit ederek gülmeceler oluşturur. Romanın yazıldığı
dönemin romana sinen özelliklerini bilenler için çok kat-
manil okumalara elverişli ve Ölümsüz bir romandır Don
Kişot, Aynı zamanda her çağın ve her mekânın yazarı
için anaç bir topraktır o. Mesela Rıfat llgaz'ın "Don Kişot
İstanbul'da" naziresi benzersiz güzelliktedir.
Bu parçada sözü edilen eserlerle ilgili yapılan değer-
lendirmeler arasında aşağıdakilerden hangisinin bu-
lunduğu söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Don Kişot'un evrenselliği ve kalıcılığı yakalayan klasik
bir eser olduğu
Metinler arasılık yöntemlerinden pastiş ve parodiye
başvurulduğu
Eserde gözlemci bakış açısının egemen olduğu
Don Kişot'un temel kahramanlarının 'TP" olarak çizil-
diği
Don Kişot romanının farklı okumalara elverişli ve yo-
ruma açık bir roman Olduğu
v/ HATIRLA
Boğaziçi medeniyeti üzerinden bir zamanların İstanbul'u-
nu "mazi cenneti" şeklinde anlatan Abdülhak Şinasi Hisar
(1887-1963) anı-roman tekniğiyle bireyin İçi dünyasını
yansıtan romanlar yazmış ve hisarları, yalıları, köşkleri
ve hayalperest zengin çocuklarının düş kırıklıklarını an-
latmıştır, Uzun ve sanatlı cümlelerle ve şiirsel bir üslupla
yazdığı eserlerinin önemlileri şunlardır: Fahim Bey ve Biz
(1941), Çamlıcadaki Eniştemiz (1944), Ali Nizami Bey'in
Alafrangalığı ve Şeyhliği (roman); Boğaziçi Mektupları
(1942), Boğaziçi Yaman, Geçmiş Zaman Köşkleri (anı);
İstanbul ve Pierre Loti, Yahya Kemal'e Veda, Ahmet Ha—
şim Şiiri ve Hayatı (biyografi)
o
A)
B)
C)
D)
E)
Tezli ve ütopik bir roman Olduğu
Toplumsal yergi içerdiği
Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet'le ilgili Olduğu
Yazarının hayal kırıklığı yaşadığı
Kahramanlarının tip değil karakter Olduğu
337
