S Eğrisi
Doğal ortamlarda bulunan popülasyonlarda popülasyonun birey sayısı
taşıma kapasitesine yaklaştıkça büyüme yavaşlar, doğum ve ölüm oranı
birbirine yaklaşır ve popülasyon denge hâline ulaşır. Bu şekildeki büyü-
meye lojistik büyüme denir. Bu şekilde büyüyen popülasyonlarda "S"
şeklinde bir büyüme eğrisi görülür.
Birey sayısı
ÇÖZELİM
Kaynakların sınırlı olduğu bir ortamda popü-
laşyonların büyümesi İle İlgili aşağıdakilerden
hangisi doğrudur?
11
III
A)
B)
C)
D)
E)
Büyüme hızı, sürekli artarak popülasyon kont-
rolsüz bir şekilde büyür.
Popülasyon büyüme hızında bir artış gösterir,
ancak taşıma kapasitesine yaklaşıldıkça büyü-
me hızı yavaşlar.
Popülasyon hızla küçülür ve sonunda tükenir.
Popülasyon sürekli sabit kalır ve hiçbir büyüme
olmaz.
Popülasyon sabit bir hızla büyür ve taşıma ka-
pasitesine ulaşmaz.
II.
Zaman
Kuruluş fazında popülasyona ait bireyler ortama uyum sağlar ve birey
sayısı artışı azdır.
Logaritmik artış evresinde şartlar uygun olduğundan birey sayısı artışı
çoktur.
III. Negatif artış evresinde şartlar iyi olmadığından (besin sıkıntısı gibi) bi-
rey sayısı artışı azalır.
IV. Denge fazında popülasyon taşıma kapasitesine ulaşır.
Popülasyondaki Yaş Dağılımı
Yaş
Kenya 1970
10 8 6 1 2 0 2 4 6 8 10
Büyüyen popülasyon yaş piramidi
Yaş grubu
20
Yaş grubu
40
Yaklaşık dengeli popülasyonda
yaş piramidi
Kadın
10 m
Kaynakların sınırlı olduğu bir ortamda, popülas-
yon büyümesi genellikle lojistik büyüme modeline
uyar. Bu modelde popülasyon başlangıçta hızla
büyür, ancak çevreel sınırlamalar (besin, alan, su
gibi kaynakların sınırlılığı) nedeniyle büyüme hızı
yavaşlar ve popülasyon taşıma kapasitesi (bir or-
tamın destekleyebileceği maksimum birey sayısı)
etrafında dengelenir.
Doğru cevap (B) seçeneğidir.
Aşağıdaki tabloda, üç farklı ülkede yaşayan inşan-
ların yaş gruplarına göre dağılış yüzdeleri verilmiş-
ülke
III
0-15
%10
%40
%25
15- 40
%20
%25
%25
40 - 60 60ve üzeri
%30
%20
%25
%15
%25
Bu üç ülkedeki büyüme hızı, büyükten küçüğe
doğru hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) ı -II -III
B) II -ı- III
C) III -ı II
Küçülen Popülasyon yaş piramidi
101
