RUH SAĞLIĞININ TEMELLERİ
2. psigo SOSYAL KURAM
Temsilcisi: Erik Erikson'dun
» Hem Freud'dan etkilenmiş hem de Freud'u eleştirmiştir.
» Erikson'a göre davranışlar biyolojik kökenli dürtülerle birlikte, içinde bulunulan kültürün
etkisi altındadır
» Davranışların şekillenmesinde içinde yaşanılan kültürde önemlidir,
» Erikson'a göre gelişim dönemseldin Gelişim yaşa bağlı olarak sekiz ayrı dönemde
gerçekleşir. Bir dönem kendinden sonrakileri etkiler. Her dönemde atlatılması gereken
bir psikosoşyal yaşanır, Aşılamayan krizler geriletebilir,
» Freud'dan farklı olarak yetişkinlik ve yaşlılık dönemlerini de ele almıştır, İnşan gelişimindekül•
türel, Ve etkenlerin Önemini
ER(ESONUN PSİgosoşYRL gişiL(g KURAMI
TEMEL
GOVENE
KARŞI
GOVENSİZLIK
(0.1 YAŞ)
KİMLİK
KAZANMAYA
KARŞI ROL
KARMAŞASI
(12-18 YAŞ)
ÖZERKLİĞE
KARŞI UTANÇ
VE KARARSIZLIK
(1-3 YAŞ)
YAKINLIĞA
KARŞI
UZAKLIK
(18-30 YAŞ)
GİRİŞİMCİLİĞE
KARŞI
SUÇLULUK
(3-6 YAŞ)
ORETKENLİĞE
KARŞI
DURGUNLUK
(30-60 YAŞ)
BAŞARIYA
KARŞI AŞAĞILIK
DUYGUSU
(6-12 YAŞ)
BÜTÜNLÜĞE
KARŞI
UMUTSUZLUK
(60* YAŞ)
1. TEMEL GÜVENE ZRRşl GÜVENSİZL(E (0-1 YAŞ)
Çocuk, yaşamının ilk yıllarında annesine bağımlıdır,
Anne, bebeğini yeterince besler. onu korur, sevgi ve ilgi gösterirse bebekte güven duygulan (umut duyguları) gelişir, Acık-
tığında, altını 'Slattlğın-da ve ağladığında bebeğin rahatsızlığı hemen giderilirse etrafına (annesine) güvenecnğini anlar.
Torsi durumda güvensizlik duygusu galişir. Anna baba bu dönemde «x:uğun bağımlılık ihtiyacına uygun sevgi ve ilgi gös-
termelidir.
Çocuk, ihtiyaç duyduğunda yanımda birilerinin olduğunu ve ona yardımcı olduklarını hissettiğinde güven duygulan gelişir.
güven yoksun Olan çocuklar İlerideki yaşamlarında sosyal İlişki kurmaktan kaçınma, çekingen, kay-
gergin, kararsız. karamsar vo kondino güvensiz Olma gibi kişisel özellikler taşıyabilirler,
2. ÖZEREL(ĞE ZRRŞI zuŞzu VE üTRNÇ (1-3 YRŞ)
» Bu dönemde çocuk kendi başına yapt'ğ' etkinliklerden büyük zevk alır,
Çocuk "da kendi kendine yürümek ister, kucaklanmaktan veya elinin tutulmasından hoşlanmaz. Kendi işini yapmaya ça-
Ilşan çocuğa bu dönemde kendi eylemini kontrol etme olanağı verilirse özerklik duyguları gelişir.
Çocuklara bir işi heyecanı yaşatılmalıdır, Bu duyguyu İleriki yaşlarda kapasitesinden
kuşku duyma, utanma. çekingen olma, kemdi başına karar verememe, saldırganlık ve başkaldırma davranışları gösterir.
Özerkliği engelleyen durumlar lörneğin döker, kirletir diye kendi kemdine yemek yemesine, beceremez diye kıyafetini giy-
düşer bir kırar diye kendi başına çıkmasına İzin çocuğun kendi kapasitesinden
kuşku ve utanç duymasına sebep olur.
PSİKOLOJİ
