RUH SAĞLIĞININ TEMELLERİ
a) Fobi
Herhangi bir Şeye duyulan mantık dişi Ve yoğun kor-
kudur. Araştırmalar birçok fobinin koşullanma yoluş"
la öğrenme veya korku tepkisi gösteren diğer imsanla•
n ortaya çıktığını gösterir. İnşanlar
fobilerinin başlama nedenlerini çoğu zaman hatırlaya-
mazlan En sık karşılaşılan lobiler kapalı yer, yüksek-
lİk, karanlık, evcil hayvan, açık alan. Örİİnxek. yılan,
uçak korkusudur. Bazen bireyde birden çok fobi bir ara-
da Olabilir, Oldukları Ve günlük
kilemedikleri sürece fobilerin zararı yoktur. Kalp çarpım-
tısı, ürperme, tansiyon değişiklikleri, bayılma hissi veya
bayılma, ataş ve korku hissi Veya İr-
kilme en çok rastlanan fobi belirtileridir,
b) Panik Atak
Panik atak bastıran atağı Ve Panik atak
nöbeti geçiren insanlar, bir süre Sonra tekrar panik atak geçir-
me endişesi vaşartar_ Bu duruma beklenti kaygısı denir Beklenti
kaygısı bazı hastalarda agorafobi denilen açık alan korkuşunun
gelişmesine sebep olabilir. Panik atağa tam olarak neyin sebep
olduğu bilinmemekle birlikte genetik faktörler, yoğun stres, trav-
ma vb. panik atağın nedenleri arasında sayılabilir,
Panik atağın belirtileri çarpıntı, qdğüste sıkıntı hissi. bulantı ya
da karın ağrısı. bayılacak gibi olma, kontrolünü kaybetme ya da
Ölüm kOthuSudur, Bunlardan herhangi birinin veya birkaçının Za-
man zaman ortaya cıkması panik atak olarak yorumlanmamalb•
dl', panik atak tanısı için en az dört belirtinin aynı anda ve yoğun
bir şekilde görülrnesi gerekir,
3) Mizaç Duyudurum
A) Depresyon (Ruhsal Çöküntü)
İlgi kaybı başla Olmak bir dizi
densel belirtinin eşlik atbği ruhsal bozukluktur.
Chpresyon kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkiler, Yoğun sıkıntı,
toksizlik, iştahta doğişrno, vololSizIik, çaresizlik, Sinirlilik. hayattan
zevk alamama, hayatı yaşamaya değer bulmama ve ağlan-ıa isteği,
doprosyoma Oşlik Odan bolirIiIOldif, Doprosyom anında bireyin duygu
durunuınu dongoloyen serotonin gibi bazı kimyasalların daha az sal-
gıland'ğl bilinmektedir. Bu durum Orkom dömomdo yaşanan vo bayin
kimyasını etkileyen stres deneyimlerinden kaynaklanabilir. Çoğu dep•
rosvonun tomelindo qoçmişto yaşanan vo zamanında çözülonwyon
ekonomik sorunlar, aile veya [ş ortamındaki çatışmalar, sağlık prob•
Iornlori gibi Stras kaynaklan vardır. Bazen timid hormonu gibi bazı
hormonlardaki düzensizliklo' yani biyolojik laktörtor de depresyona
nodan Olabilir. Bu durumda psikolojik tedavi yanında bu hormonlan
düzenleyen ilaçların da tedaviye eklenmesi gerekir. Kişinin hayata kö-
tümsor bakması, mükemmeliyetçi ya da rekabetçi olması gibi Strese
daha yatkın bazı kişilik özellikleri do depresyon riskini artırır,
q) Kişilik Bozuklukları
Kişilik bozukluklarının belirtişi, çeşitli derecelerde her İnşanda Zaman
zaman görülebilir, Bu belirtilerin kişilik bozukluğu olarak kabul edilmesi için
kişinin yaşadığı loplumun beklentilerinden belirgin olarak sapan ve sürekli
olan davranış örüntülerine dönüşmüş olması gerekir, Kişilik bozuklukların-
da genetik yatkınlıkla birlikte anne baba tutumlarının, çocukluk çağında ya-
Şaman Ve kültürel çevrenin etkili Olduğu düşünülmekte-
dir, Kişilik bozuklukları geniş bir yelpazeye sahipbr, Araştırmalar ilerledikçe
yeni tanımlaman kişilik bozuklukları ortaya çıkmaktadır En bilinen kişilik bo-
Züklüklanndan bazıları aşağbda verilmiştir:
PSİKOLOJİ
B) Bipolar Bozukluk
Bİpdar bozuklukta durumu,
maniden (taşkınlık) dapıosyona (çökkün-
lük) aşın 'iki uç" arasında değişir Manik du-
rumda kişi aşın mutlu, konuşkan, umursa-
rnaz, enerjik ve hareketlidir. Kişi birdenbire
Çöküntü, üzüntü umutsuzluk dönemi Olan
depreşil dönomo goçor. Depreşil dönomdo
düşük öz saygı, yalnızlık, suçluluk duygu-
su, yavaş kMuşma. yorgunluk, uykusuzluk
veya uyuma, intihar düşüncesi gibi be-
lirliler ortaya çıkar, Bireyde manik ve depre•
sif ataklar dönüşümlü olarak tekrar 0dor.
Bipdar bozukluğun nedenleri tam olarak bi•
kimyasındaki
sizliklor, gonotik yatkınlık, çevrosol faklöllor,
stres, madde bağımlılığı hastalığın
nedenleri arasında sayılabilir.
