Ritim Denemeleri
- 14
16.
3)
II.
III.
IV.
V.
Don Kişot'la ilgili en çok edilen laflardan biri bu kitabın an-
latım özellikleriyle dış dünyanın verili gerçekliğine uymayan
edebiyat türlerini değiştirmeye zorlayarak en sonunda he-
nüz yeterince toplumsal olmasa da bir tür gerçekliği roman-
ların içine yerleştirme yolunu açmasıdır.
Verili bir gerçekliğin varlığına inanan bu görüş edebî gerçek-
çiliği o belirsiz, uzak dış dünyayla ilişkili görmeye fazlasıyla
yatkındır.
Gittikçe genişleyen evrenin fazla karmaşk ve zorunlu olarak
anlamsız gerçekliğini bir romanın tek başına temsil edebile-
ceğini düşünmek edebiyat hakkında kurulan yanlış hayalle-
rin bir sonucudur.
Don Kişot gibi önemli romanlar bize kendi gerçeklerini gös-
terirler; evet ama bu gerçeklikler kitabın yazıldığı dönemi
değil, kitabın sadece kendisini yansıtan gerçeklerdir.
Don Kişot romanında olup bitenlerin gerçekliğinden şüphe
edemeyiz ama bunun sebebi kaşları çatık okuyucunun san-
dığının aksine romanın dış dünyanın gerçekliğini yansıtan
büyülü bir ayna olması değil, Cervantes'in kitabında bir ger-
q
çekçilik yanılsaması oluşturmasıdır.
C ARI
7 ve 18. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Görünüşlerin gerisindeki gerçekliğin bilinemeyeceğini savunan
septikler, görünüşlerin ve gözle görünür olguların kılavuzluğu-
nu benimsemişlerdir. İnsanların yalnızca gördüklerinin kendile-
rine nasıl göründüğünü bilebileceklerini iddia etmişlerdir. Aynı
nesnelerin farklı insanlara farklı göründüğünü ve bizim bu görü-
nüşlerden hangisinin doğru olduğunu, hangi insanın haklı oldu-
ğunu söyleyemeyeceğimizi savunan septiklere göre her iddia
için birbiriyle çelişik olan iki kanıt ya da düşünce ileri sürülebi-
lir. Platon'un felsefesi, duyum açısından septik değil akılcıdır. Bil-
ginin kaynağının yalnızca duyum algılamasından değil aynı za-
manda mantıkta yattığını söylemektedir. Deneyim, bilgide zo-
runlu bir rol oynamaktadır; bizim apriori (önsel) idealarımız, de-
neyim ile ortaya konmaktadır. Platon'un felsefesi gerçekçidir ve
zihinsel gerçekliklerin varlığını ortaya koyar.
Bu parçadan hareketle septiklerle ilgili aşağıdakilerden hangi-
si söylenemez?
Yukarıda verilen numaralanmış aşamalarla ilgili olarak aşağı-
dakilerden hangisi söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
290
I. aşamada, saptama yapılmıştır.
II. aşamada, öznel anlatım söz konusudur.
III. aşamada, aşamalı bir durumdan bahsedilmiştir.
IV. aşamada, kişisel görüş gizlenmiştir.
V. aşamada, neden cümlesine yer verilmiştir.
17.
18.
A)
B)
C)
D)
E)
Her savın tezat içeren birden çok delille ilgili olduğu görü-
şünde oldukları
Varlıkların insanlarda farklı izlenimler uyandırdığı düşünce-
si taşıdıkları
İnsanların somut ve soyut olguları algılama sınırsızlığını bir-
çok defa irdeledikleri
Bireylerin görüntüye göre yaptıkları yorumlara "doğru" de-
nilemeyeceği saptaması yaptıkları
Somut olguların, görünen nesnelerin yol göstericilik yapma-
sını kabul ettikleri
q
Bu parçadan hareketle Platon'la ilgili aşağıdakilerden hangisi
söylenebilir?
A) Duyuları rasyonel mantaliteden uzak biçimde değerIendir-
diği
B) Akıl ve duyuyu, bağımsız iki farklı olgu olarak tanımladığı
C) Birikimlerin idealarla birlikte anlamlandırılmasını benimse-
mediği
D) Tecrübeyi bilgi için gerekli bir aşama olarak gördüğü
E) Bellekteki realitede çelişki olduğu ifadesine karşı çıktığı
