Ribonükleik asit (RNA)
Okaryot hücrelerde ribozom, mitokondri ve kloroplastta; prokaryot hüc-
relerde ise sitoplazma ve ribozomda bulunur.
Azotlu organik bazları adenin, guanin, sitozin ve urasildir.
Beş karbonlu şekeri ribozdur.
Protein sentezinde görev alır.
Tek iplikten meydana gelir. RNA'lar hidrojen bağları sayesinde kendi
üzerinde katlanan üç boyutlu yapılar oluşturabilir. DNA'daki gibi eşitlikler
yoktur.
Kendini eşleyemez. DNA tarafından sentezlenir. Sentezine ise transkrip-
Siyon denir.
Sitozin
BİRLİKTE ÇÖZELİM
Bir hücrede RNA sentezi sırasında aşağıda ve-
rİlen moleküllerden hangisinin miktarı değiş-
mez?
A) Guanin
D) Enzim
B) Fosfat
E) Urasil
C) Riboz
Guanin
Adenin
Urasil
RNA
Uç çeşit RNA vardır:
1. m RNA(Mesajcı)
DNA tarafından sentezlenip polipeptit sentezi için kalıplık yapar. Hücre-
de %5 oranında bulunup DNA'daki bilgiyi ribozoma taşır. Protein sen-
tezinde görevi bittikten sonra hidrolize uğrayabilir. Hücrelerde aktif gen
çeşidi kadar m RNA vardır. Uzerindeki üçlü şifrelere kodon denir.
2. t RNA(Taşıyıcı)
Yaklaşık 80 nükleotitten oluşur. m RNA'daki kodonlara karşılık ge-
len üçlü baz şifresine antikodon denir. Görevi sitoplazmada bulunan
aktifleşmiş amino asitleri ribozoma taşımaktır. Protein sentezi sırasın-
da tekrar tekrar kullanılabilir. m RNA gibi DNA tarafından sentezlenir.
Bir hücrede toplam RNA'ların %15'ini oluşturur. Canlılarda bulunan 20
çeşit amino asidin her birine özgü t RNA çeşidi vardır. Yapısı bozulan
t RNA'lar parçalanarak, yeni t RNA üretiminde görev alırlar.
3. r RNA (Ribozomal)
Ribozomun yapısında bulunur. Çekirdekçikte DNA üzerinden sentezlenir.
Ribozom, protein ve r RNA'dan oluşur. Hücrede %80 oranında bulunur.
mRNA (mesajcı RNA)
tRNA (taş ıcı RNA)
RNA'nın yapısında guanin, fosfat, riboz ve urasil
bulunduğundan; RNA sentezi sırasında miktarları
azalır. Ancak enzim RNA sentezinde görev alır,
ama miktarı değişmez.
Doğru cevap (D) seçeneğidir.
BÖLGE
Bir hücrede en az 20 çeşit t RNA vardır.
Aynı amino asitin taşınmasında birden
fazla t RNA çeşidi görev alır.
Protein sentezinin fazla olduğu hüc-
relerde r RNA, ribozom ve çekirdekçik
sayıca fazladır.
SIRA SENDE - 3
I. m RNA, protein sentezine kalıplık yapar.
II. t RNA, sitoplazmadaki uygun amino asitleri
ribozoma taşır.
III. r RNA, ribozomun yapısında yer alır.
RNA çeşitleri ile ilgili olarak yukarıdaki ifade-
lerden hangileri doğrudur?
rRNA (ribozomal RNA)
106
A) Yalnız I
B) ı veli
C) ıveııı
E) l, II ve III
