1896)
Recaizade Mahmut Ekrem
• Sanat için sanat görüşünü benimsemiştir.
• Döneminde "Üstat" olarak bilinir.
• Şiir, hikâye, roman, tiyatro, eleştiri türlerinde eserler vermiştir.
• "Her güzel şey şiirin konusu olabilir." görüşüyle Türk şiirinin konusunu
genişletmiştir.
• İlk realist roman olan Araba Sevdası'nda "Bihruz Bey" karakterinden
hareketle yanlış Batılılaşmayı eleştirmiştir.
• Muallim Naci'yle eski-yeni edebiyat tartışmalarına girmiş, yeni edebiyatı
ve "kulak için kafiye" anlayışını savunmuştur.
• Tartışmalar sırasında etrafında toplanan gençler üzerinde etkili olan yazar.
SeNetifünun'un hazırlayıcısı olmuştur.
• Romanlarında realizmin etkisindedir.
• Talim-i Edebiyat adlı edebiyat bilgilerini içeren bir ders kitabi yazmıştır.
ESERLERİ
Şiir: Nağme-i Seher, Yadigâr-' Şebab, Pejmürde, Nijad Ekrem, Zemzeme
Tiyatro: Afife Anjelik, Vuslat yahut Süreksiz Sevinç, Çok Bilen Çok Yanılır,
Atala
Roman: Araba Sevdası
• Hikâye: Şemsa, Muhsin Bey
Şleştiri: Takdir-i Fihan
Muallim Naci
• • Tanzimat edebiyatında divan edebiyatı alışkanlıklarını
TÜRK mü VE EDEBİYATI
Abdülhak
II. Dönem
Tanzimat Edebiyatı
Sanat için sanat anlayışı hâkimdir.
• Bireysel konular işlenmiştir.
• Divan edebiyatı nazım biçimleri terk edilmeye baş-
lanmıştır.
• Dilde sadeleşme çabaları bırakılmıştır.
• Şiirin konusu genişletilmiş;«; ölü
şiirlerde işlenmiştir.
• "Güzel olan her şey şiirin konusu olabilir.' anlayışı
vardır.
• Romantizmden realizme geçişin etkileri eserlerde
görülür.
• Gazetecilik baskı nedeniyle gelişme göstermemiştir.
• Tiyatro eserleri oynanmak için değil, Okunmak için
yazılmıştır.
Temsilcileri:
Recaizade Mahmut Ekrem
Abdülhak Hamit Tarhan, Sami Paşazade Sezai
Muallim Naci, Nabizade Nazım
Nabizade Nazım
27
savunan ve sürdüren bir yazardır.
"Kafiye, göz içindir." anlayışını savunmuş ve
• Recajzade Mahmut Ekrem'le tartışmıştır
" • Köylü Kızların Şarkısı adli eseri ilk köy şiiri olarak
kabul edilir.
ESERLERİ
Şiir: Ateşpare, Füruzan, şerare, Sünbüle
Eleştiri: Dememe
Am: Ömer'in Çocukluğu
Sözlük: Lügat-i Naci
Makale: Istılahat-ı Edebiye
- • Natüralist özellikler taşıyan bir yazardır.
• İlk köy romanı Olan Karabibik'i yazmıştır.
• Zehra adlı realist-natüralist romanı edebiyatımızda
ilk psikolojik roman denemesidir.
ESERLERİ
Şiir: Heves Ettim
Roman: Karabibik, Zehra
- : • Öykü: Yadigârlarım, Haspa, Sevda, Zavallı Kız, Bir Hatıra
” • Sanat için sanat görüşünü benimsemiştir.
• Şairiazam olarak tanınmıştır.
• Ölümü ve metafizik konuları ele alan felsefi şiirler
• yazmıştır.
• Hem hece kem aruzu kullanmıştır.
• Şiirlerinde tezata yer vermiştir.
• İlk pastoral şiirimiz Olan Sahra'yı yazmıştır.
• Romantizmin etkisindedir.
Tiyatro eserleri sahne tekniğine uygun değildir,
'v' D f 'okunmak için yazılmıştır.
• Hece veya aruzu kullanarak manzum Olarak kaleme
aldığı tiyatroları vardır. Bazılan mensur olarak kaleme
alınmıştır.
• Tiyatrolarında tarihsel ve hayalî konulan işlemiştir.
ESERLER!
Şiir: Sahra, Divaneliklerim yahut Belde, Makber, Ölü
Bunlar Odur, Hacle, Baladan Bir Ses
Tiyatro: Macera-yı Aşk, Sabr-ü Sebat, içli Kız
Duhter-i Hindu, Neşteren, Eşber, Tezer, Finten, İlhan
Sami
Paşazade Sezai
• Eşir Kız Dilber'in maceralarını anlattığı Sergüzeşt
romanıyla tanınır, bu romanda kölelik düzenini eleştirmiştir.
• Batılı anlamda ilk öykü olan Küçük Şeyler eserini
yazmıştır.
• Sergüzeşt romantizmden realizme geçiş özdlikleri taşır.
Gerçekçi yazarlardandır.
ESERLERİ
Roman: Sergüzeşt
Hikâye: Küçük Şeyler
Gezi-Sohbet: Rumuzü'l-Edep
Tiyatro: Şir