Q
50
Tamlamalar
sözcÜK TÜRLERİ
İsim Tamlamaları
İki veya daha çok isrnin Maya oluşturthlğu sözcük
grubudur. İsim tarnlamalan bir ismin iyelik eki sistemi içerisinde
başka bir isirnle tanwnlanması esasma dayanır.
İsim tamlamaları; bir nesnenin veya kavramın diğer bir nesne
veya kavrmıa ait olduğunu, onun parçası olduğunu bildir-
mek İçin kuruh_r.
İsim tan•üamalannth İki Öge Twnhyan ve tanı-
Tamlayan: Belirten, türnleyen tüye de Birhci İşim-
Tanımanı anlanca tarnarnlar. -m, -İn, -un, -ün,
-nn, -nin, -mm, -nün, -im al'.
Tamlanan: Belirtilen, türnlenen diye de adlandırılır. İkinci isim-
dir. Asıl *lir. İyelik eklerini ahr. -İ, -U, -ü, -Si, -si, -şu, -SÜ,
-Orn, -Omiz, -(i)niz, -leh, -lan)
l. Belirtili İşim Tamlaması
tamlayanı tamlatanj ahn İşirn tunlarnaşldır.
Tan-üananm tunlaymıa ait okluğunu tWirtmek amacıyla kurulur.
Belirtili ism tanılamalarında tamlayan ile tamlanan arasında be
lirli. kesin bir anlam ilişkisi vardır. Ancak, bu ilişki sühekli değil,
X h y'si
okul-ım
söz-ün
Ayça'nm
çahşrna-rwt
okuma-nm
kapınm
kapı kilidi-nh
kilid-i
kilid-i
fiyat-ı
zevk-'
koku -W
evi-in kedisi-nin reng-İ
oldlğu gbİ kini İskn tanWmdMmda han
tanılayan twn de tarnlanan ek alr, khnü«inde sa:jece tunlarwı
ek ahr. kimilerinde ise tmjen fazla isim tanılaması bökine bağ-
Bu özellikler "e Ğim tanlamalan üçe ayrılır: Belk•tili İşim tam-
laması, t*rtişiz tamlaması, zincirWne tanWnaş1.
İki ismin eksiz olarak yul yana oluşan ve bir
İsimin yapıldığı maddeyi göster«ı altm kolye, demf kap,
tahta köprü, yün kazak gibi veya benzediği varlığı göst«en
altın çocuk, parnuk eller, taş kap, ipek saç gibi şekiller bir
kısım gramer kitaplannda sıfat tamlaması. bk kısım qranw
kitaplannda ise takısız isim tamlarnası olarak qöswilm*-
tedir. Bu farklı c»erwtdirmel« işt« işt«nez bir kW'şkh-
ğa yol açmaktadır. Ancak 2017 TYT soru
da yer alan bir soruda "benzerlik' ilişkisiyle bir araya
getirilen"kadife yanak" sıfat tamlaması olarak kMuI
edilrniştir. Ayrıca TDK Güncel Sözlük'te tamlmamn ya-
pıldlğl rnMdeyi veya benzediği varlığı göst«en tamlayM1
görevindeki isimler -tahta çanta, pamuk baz, altm künye,
altm ses gibi- sıfat olarak kabul
TOR K ÇE KONU
Belirtili işim tamlamdwuwı kişi zamirleriyle kunAan şekil-
leri
biz-İm
siz-in
m lar-m
BdhüIİ İşhn tamlamalxmda yer yu tunlarımı eki
tüm ev, çocuk, Kadarm Mehmet
B-dirtjli tamlam ekiyh birime külh-
Man -lar çoğa eki tanımanın çokluğu üstüdük, en
AnneWİn anmşi, aslanlarm aşkm
İsim tamlamalarında tamlayan eki yerine kimi za-
man -c*n aynhna höl eki de kidlanllr:
Çocuklardan bh İfraz etti.
Yurml"tahrthn bansa çürük çıktı.
birkaçım alsak İyi olur.
Yöneticilerthn bh anlayışla karşdadl.
ANLATIM FASİKÜLÜ
