Q
Q
9)
(9)
66
sözcÜK TÜRLERİ
FİİLDE ZAMAN / ANLAM KAYMASI
Bir fiil kipinin kendi anlanm dışında başka tür fiil kipinin anlarnı-
m v«ecek şekilde kullanılmasına d". Anlarm anlatım
olarak değelerdirilnwz.
başlı anlam kaymaları aşağıda verilnüşth.
1. Şhndkİ zammım *cek zaman anlarnmda kLMnthnası:
Film yanm saat içinde başlıyor. @aşlayacak)
İki gün soma İzrnir'e gidiyorun. @deceğim)
Yarm da üniversitedeki sempozyuma kanhyor. (katılacak)
2. Şirndİkİ zamamn geniş zaman yerim kullanthnası:
He sabah bu kikük kahveye (uğrum)
Pazar akşamlan eve geliyor. (gelir)
şabnı_m yanındaki küçük kahyorum. (karım)
3. Şimdiki zamamn geçmiş zaman yerine kullanılması:
Kdoğlu-ı bu wurıun altmdan da rahatlıkla çıkıyor. (çıkmış)
t»-dern bunun (Hine adm Ahnwt koyum. (koymuş)
Yıllar önce bir trafk kazasırda ağr yarahmyor. (yardammış)
4. Geniş zannanm gelecek zammı y«he kunanılması:
Programımız birazdan başlar. (başlayacak)
Akşama doğru burula dur. (olacak)
Bu hafta içinde çay toplamaya giderü (gidec«iz)
2014
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-yor" eki,
farklı bir zammı Müamı katmıştır?
A) Astrmonw, evr«ıirnizi artan hızla genişleten gi-
zunli hızlandırıcıyı -karanlık enerj" olarak adandınyor.
B) Ph Re&'in Dünya hwitasını yıllxca araştıran ve bu konuda
kitap yazan, ürüü erken dönem tMihi umwm,
derginin konuğu olarak İstanbura gdiyor.
C) Genetik ve çevresd taktMer etkibş«ek otizmin ortaya çık-
maşında rol oynuyor.
D) Bataklık yakınlanrda yapyan süün boyutundd•d ku-
Şu. yiyecekBini fernwtte
E) Her defasnda ne bulacağırnı hiç suya dalıyor ve
defasmda gördüklerün kaşsında büyül«ırnŞ duak su-
dan çıkıyorum.
A, C. D ve E seçeneklerinde -yor geniş zaman Müarnında,
B İse gelec* zaman kullandmştır
5. Geniş zamanın emir yerine kullwtdması:
Küçük odayı da tenizl«sin. (t«nizle)
Odm da kem toplarsm. (topla)
Bugün kardeşini sen okuldan alırsın. (al)
6. Geniş zamanın geçmiş zaman yerine kullanılması:
thha beş yaşrxlaykgl büarn yurt dlşma çıkw. (çıkmış)
Bu olay Bağdat seferine çıkılır. (çıkılmış)
%rettin Hoca "İnann•uyorşaruz " (deniş)
7. Gelecek zamanm emir yerine ktdlamlması:
Bahçeyi de sen sulayacaksm. (şuh)
Bir dMa kalmayacaksın. (kalma)
Birası gidfrneyecek. (gidilmesin)
8. Gelecek zamanm gereklilik yerine kullanılması:
Yediği yemek cmurv-nuş olac* (olmalı) ki karnı birden ağrırm-
ya başladı.
İtiraf etrnek lazım gdİrse, biraz da yatüğrndm ohcak,
(olrnah) müthiş uykum geldi.
9. Emir kipi, İstek kipi yerine kunamlabüir:
Allah yardımcınız olsun! (da)
Allah akli fikir versh!
Allah tut141_muz altın etsin! («le)
36
SIRA 5 EN OE
mdmakta
A)
B)
C)
D)
HM bu cü_hyaya uyuöğında
O otdde g«ıelde dışarıdan gelip bu yoksul şehrin hayatma
üst perdeden giren tuzu kurular kalıyor.
Ne zaman biri otelden şikâyet etse ya duymazdan geliyor
ya da wnursa•nazca konuşuyor.
çr*. uykuhJ txn tutmuş k*ünycx.
garajlar; karşılanndaki dağm kar altmda kal-
tümsekl« hâlirxje uzanıycx.
ç ö z OM SENDE
TOR K ÇE KONU ANLATIM
FASİKÜLÜ
