Q
Q
q
Q
112
Bi İM BiLGisi
6. Birıeşik Fiiller
Bir bir yardınx:ı fiiün veya İki ayn fiiün kaynaşması yahut
işim soylu bir sözcükle fiNİn b-meşmeşinde•) duşan ve tek
kavram karşılayan fiiledir.
Bir İsim ve Bir Yardımcı Fiilden Oluşan Birleşik Fiiller
İsim + yudırncı fil (et-, kd-, eyle-, buyur-) yoluyla oluşur.
Askerirnizi sabaha dc*u yolcu ettik.
Yasa Cumhurbaşkanı tarafından
Çocuk her rw yapama onu affeyüycxcm.
Yaptıklanndan dolayı pişrnan olmuş.
Lütfen, İkramımızı kabul buyurun!
hafta aşl dKaklar.
Hava şartlan böyle giyinrrwyi zorunki kılyor.
fiill«den bazıları yardınw fiil Styn-
larak esas fiil "evinde klMarMlabiür.
Bu sÖzWİ onu İşinden
ettim, şen etrne.
Bu takım ancak bin lira e-cw.
Akşama doğru köyth olrnahyız.
Kızılcıklar Oldu mu, mu?
Köyün girişinde ağır bir kaza ofrnuş.
Fahrettin Bey'in bk kızı Olmuş.
AyakkM1 ayağına tam oynuş.
ı Kirni kaynaklarda şu füW de birleşik fiH olarak kabul edil-
mwktedir: "müş 01-, aynhuş 01-, —İş ara Ol-,
uyuyor 01-, görimnwz 01-
Kıranı Birleşik Fiiller
q
İki fiilin anlam ve biçirnce kaynaşrnasryla oluşur. Bitişk yazılır.
Fiil + zwf-fil + fin şeklinde oluşur. K«tdi İçinde d&de aynhr:
a. Yeterlik Birleşik FM
Esas "İl -a N- fiilinden Oluşur. Yapabilrne gücü- Q
nü ya wçekleşme olasthğmı bdirfr.
Bizi yalnız tek bir menfaat birleştirebilir. (gücü yetrne)
Bu böümü herkes gibi bal okuyülirirn. yetnw)
Hava kapalı, yağm.r ya—Iİr. (olasılık)
Kapıyı çalan, dayınız "bilir. (olasılık)
TOR K ÇE KONU
Yeterlik fiil olumuz yapdırkwı - ifadesindeki
sözcüğü düş«.
rnecburun-t, bibnwzşin.
Bu saatte artık dönenen.
hterük fiİhİn olumsuzu yapılwken "bil-' fili dü*nez.
Bu filin Olursuzu g«üş zamanın oh-mmızu He külşürdma-
Geniş zanwt: / kamu
YeterM I kalmaz
olumsunnuj bınurken şöyW "e, a"
—Mine kMşnwMn "-me, -ma, -nwz, -maz- Olumsuzluk
eki yerirw "-bilrn«• fiil getirilir, mantıklı oluyorsa yeterük fi-
Hi varchr ve sözcük yapıca bdeşiktir.
Alamam: -ma yerine -bilmek getirdiğimizde "alabilmek"
oluycx, ki yeterük fiiüdİr.
Kaçamaz: -maz yerine -bilrnek getirdiğinizde "kaçabil-
nwk" oluycx, ki yeterük filidir.
BRmez: -bilnwk koyam "bitbiln-* Olmuyor,
demek ki yet«lk TİNİ
b. Tezi* Birleşik Füü
-4 -u zarf fİM 'ki 4 şeklindedir. FİHe tezlik, kolay-
ansızın gerçekhşmo Miami katar:
Şradan İki ekmek alıver.
Şimdi çıkn•wecek karşrna Ukadaşm.
Mkkâna bigün de uğrarnaywer.
-Çıkagelmek" fim tozW tavr. Beklen-
mod* bir zananda gohn•k, gohv«nwk anlamında kid-
olunsuz biçknİ yokür:
hafta sonra oğul, garip hayvanla çıkageldi.
ANLATIM FASİKÜLÜ
