Q
Q
q
n
fiilimsiler (Eylemsiler)
sözcÜK TÜRLERİ
FİİLİMSİLER (EYLEMSİLER)
Fiilimsiler, fiH kök ve gövdelerirden belirli ekl«le türetilen, cüm-
lede isim, sıfat ve zarf görevinde kullanılan sözcükWdir. Cüm-
g«ıelde durum ve bildirirler.
Fİİürnsİbr ş*us eki alıp çekirne yönüyle fiill«den ay-
rıhdan Ancak bir oluş, kılış ve durum bildimwl«i, olumsuz bi-
çiml«İnİn -ma, olumsuzluk ekiyle yapdrnası fi-
ilWe benzerl«.
Bazı İşim çekim ekl«ini alır, eywn yoluy-
la da yüklem olurlar.
Fiilimsilerin Özellikleri
a. FiiürnşH« bakımından işim-fiil, sıfat-fiN ve zarf-fiil olrnak
üzere aynlr. Fülfnşirün ti.hü şcxulduğtma bu '*rum
önünde bulundurulur.
Artık burada kalmak iştiycxurn. Oşim-fiN)
Çahşan insar,lar her yerde tutulur. (sıfat-fiN)
Hiç çahşn"n smava girdiler. (zarl-fiil)
b. FİHİrnsİI« ek eylem alarak yüklern olabiür:
Tek hedefi doğayla iç içe yaşam sûrrr»kti.
Hoşgörü karşı anlayışlı
c. Fiilirnsil« olumsuzluk eki ahrw•.
kaçnwmk, oturrnarna, gelmem, çalışmamak.
dikçe, gitmeyip...
d. Fiil kök ve gövdesi ile füle gelen ekin arasına -ma, -me oüm-
SuzkA getirebiliyorsak 0 fiilirnskfr:
almak - alnwnak (fiiümsi)
başlana - başlanwna (fiiümşi)
yalan - yanrnayuı (fülirnsO
tandık kimse - tanımadık kimse (fiüimşi)
açarak - açmamak (fiilknsi)
yaşlandıkça - yaşlanmadıkça (fülİrnsO
yatık - yanmaylk (fülhşi t»İI)
çallşkaı - çahşrnakan (fülİrnsİ değin
y«gım - (fiihmşi ch.-ğH)
e. en kir* cürnb kımnaktw:
Beş dakikada giyin@ (üşüt çıktı.
Görünen köy kılavuz istemez.
f. FİHİrnsİ dye farkh bir sözcük tİÂ yoktur. FilimsW
sıfat veya belirteç görevinde
Boş bir hastalıktı (Ğm)
Wen eli ğ»er. (sıfat)
Omnce biz de iyi adam oluruz. (zam
TOR K ÇE
KONU
l. İşim-fiil (Ad eylem)
Fİİhn adıdır. FİH kök ve gövdelerine „•nak, -mek, -nu
-n. -(u)ş ekl«i yapılır. İsim-fiil fülh İsim
gibi sağlar.
-mak, -mek ekiyle yapdM1 İshn fiMer
Bu akşam, artık seni anmayuı İstanbü'un
Bomboş bh c.arnİsİnth uyumak istiyorum. O. Saba)
Olmuyor seni cüşünnwnek Tannm
Unmamak şMKjen rn«jet (C. S.
Bu yapıdaki hem akışkan hâle getirebilmek ha•n de
karışımn içindeki diğer maddeleri ayırabilrnek için farklı prose-
uygulanıyor.
Bu khnİ İsim-fiiller kalplaşarak doğrudan
doğruya isim olarak kullanılır.
Şu rrwketten iki ekmek alıv«.
Kahvaltı için biraz kaymak al.
-ma, -me ekiyle yapılan isirn-füller
Mık gitme geldi.
Yanında çalışmasını isterdhm,
İzmir'e yerbşmeye vMdİk.
Bu ekb khnİ İsim-fiiller kalıplaşarak doğrudan
doğruya İsim olmak kuüMMIr•.
Duyudaki b*na üt.
Ezrne de dolma da çok güzel okmuş.
-ma, -rne olumsuzluk ekini eylem eki olM -nu, -me
kanştrnwndlytz.•
F•Aaç ywna vakti geldi. (filimsi)
K4aç yqxna dedi bana. (fil)
Bu ekk yapılan bazal sıfat görevinth kulla-
195-0'd«ı kahna silahlula savaşıyoruz.
-IŞ ekiyle yapılan isim-fiiüor
İnsanları öyle azarlayışı tW1i üzdü.
Evden ayrılışına bir anlam ver«nedim.
Bu okh khnİ isim-fiill•r kalıplaşarak doğrudan
doğruya İsim ol.Mak kunmulr•.
Bu yağş ş*li daha çok stxthahwda
Misafirl«inüz dlşvviş yapmalıyız.
ANLATIM FASİKÜLÜ
