q
Q
(9)
Fiiller (Eylemler)
EK FİİL (EK EYLEM)
Ek fiil isim soylu sözcüklerin sonuna gelerek onlann fiil gibi kul-
lamımasmı, yüklem olmasını sağlayan ve basit çekirnli fiilleri
leşik çekimli yapmaya yarayan irnek fiilidir. Tek başna kök ola-
rak belir" bir anlanm yoktw.
Ek fiiün İki vardır: İsim yükl«n aması-
nı sağlamak ve basit çekimli fiillerden birleşik çekimli fiill« yap-
mak- Sınavlarda fülh görevi sorulduğunda dkka-
Ek Fiilin Özellikleri
a. İsim cümlelerinin yükleminde mutlaka ek fiil varth•:
Dün satmh kahvaltda yüzü
Dünyada bundan daha sahici aşk "*tur.
Bahçede bulduğumuz çanta munmuş.
unwrnız bklkte çdlşmaktr.
b. Bütün birleşik çekimli fiillerde ek fiil vardır:
İçeride yanık yağ sobası yanıyor".
Babasuyla ayakkabı ahnaya
Bir elirnde kumulda, kanal kanal
Bizim haberimiz olmamıştı.
El uzatr mıydı, bilmiycxdum ama
Taşl şimdi azabı taşyabilirsen„
c. Koş4A (—sa, -x) ek
puan çoksa kefil 01. İşin yoksa şüİt
Sınav mnsa sizinle gelemem.
Bu söyleneler doğruysa txxada kalarnayız artık.
Aşağıdaki hangishhl yüklemi, ok eylem dmlş
sıfatür7
A) amalar twıüz tatlanrnamış.
B) Eski evirniz de bu kadar genişti.
C) Şu anda Olayın gerçek ned«üni biW1 yok.
D) Söylediklerine göre bu sınfın en çalışkanı sensin.
E) Yarm hava tüm yurtta yağmurlu olacakmş.
A seç«wğinde -tatlavnamlş" yüklenti, behrsİz geçmiş zaman-
la çekirnWvniştir. C "yok" yüklemi, ek tüh düşmüş
bir isirndir. D seç«wğinde •s«vsin- yükl«ni ek eylern almış bir
zamirth. E "oW:akm1ş• yükl«ni *cek z.wr-wım
fiildir. B seçerwğind9ki •g«üş" yük-
ise evin nitelğhi bkfrrniş ve ek evlan almış bir sıfattı
SÖZCÜK TÜRLERİ
Ek mn dört kipi varthr:
l. Belirli Geçmiş Zaman
İsim soylu sözcükl« ile basit çekimli fıiu«e (-61, -di) eki ge-
tirWek y«xlır. -İdi" şeklinde söyleyebildğimiz bütün -dl, -d, -fi,
-ti... ek fildir.
1. kişi: idm
2. kişi: idh
3. kişi: idi
Bir Işıktı hcecik yüzü,
ı. kişi: idik
2. kişi: İdhİz
3. kişi: İdl«
Gözleri gibi Windi. (A. M. Dranaş)
Mesaiye kaldığım için yomunmnn.
Dün çok hasta gibiydiniz.
Geldiğinde beresi, kabMl bernbeyazdı.
O gece çırprunarnm bir nedeni de buyth.
Arna ben sıkx:ı biri değilthn ki.
Çekimi
üzgündün
üzgündül
üzgündülüz
üzgündüer
üzgü)
üzgü)
üzgün
üzgül
üzgü')
üzgün müydüm?
üzgün müydün?
üzgün müydü?
üzgün müydükl
üz@jn müydünüz?
üzgün değildiler I üzgün müydüler?
değill«di
Aşağıdaki dizeWin zamir ek eylem almak yük-
A)
B)
C)
D)
E)
İyi bir zümrüt Çİndeydİ bahu
O, beyaz kuştu, kanatlıydı
Oradayım hep t»n, orada, derinde
Bt bir gecedir bu
ÇÖZÜM SENDE
AVANTAJ YAYINLARI
67
