PSİKOLOJİNİN TEMEL SÜREÇLERİ
Test - 19
l.
2.
Başkalarının ve kendimizin davranışlarını yorumlama ve
açıklama, yani davranışların nedenlerini bulma sürecine
"yükleme" denir. Yükleme Kuramına göre, yüklemeler içsel
nedenlere yani kişinin özelliklerine (yetenekler, kişilik, dürtü
ve güdüler, duygular) veya dışsal yani durumsal nedenlere
(sosyal güçler ve diğer dış koşullar) yapılır. Başkalarının
davranışlarını değerlendirirken yüklemeleri daha çok onun
kişisel özelliklerine yapanz. Bu eğilime "temel yükleme hatası"
denir.
Aşağıdakilerden hangisi bunu örneklendirmektedir?
A) Bir annenin düşen çocuğu için "dikkat etseydin düşmez-
din" demesi
B) Bir kişinin, eşinin sık sık ağlaması karşısında "kadınlar
duygusaldır" demesi
C) Bir anne çok hareketli olan çocuğu için "yaramaz çocuklar
zekidir." demesi
D) Sınavdan kötü bir not alan bir öğrencinin öğretmenin
notunun çok kıt olduğunu söylemesi
E) Sınavda başarılı olan bir öğrencinin bu başarıyı disiplinli
çalışmayla elde ettiğini söylemesi
Parlak gün ışığından karanlık bir sinema salonuna girdiğinizde
hiçbir şey göremezsiniz. Ancak karanlığa girdikten sonra
duyusal alıcılarda uyum süreci başlar. Göz, karanlığa uyum
sağlar ve ortamı görmeye başlarsınız. Koniler giderek daha
duyarsız, çubukçuklar ise giderek daha duyarlı hâle gelir.
Fakat görme duyumu daha çok çubukçuklarla yapıldığın-
dan, ortamı siyah ve beyazın farklı parlaklıktaki tonlan olarak
gorursunuz.
Organizmada meydana gelen bu uyum süreci ile ilgili
olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Duyu organları kendileri ile ilgili olan algıları yerine geti-
rirler.
B) Duyu Organları koşullardan bağımsız olarak algılamada
bulunur.
C) Her organizmanın uyum süreci birbirinden bağımsızdır.
D) Organizmanın tepkileri psikolojik niteliklerin etkisi altın-
dadın
E) Koşullar duyu organlarımızın tepkilerini etkiler.
3. Bazı deney düzenekleri, uyarıcıların, ağ tabakada sürekli
aynı duyusal alıcıların üzerine düşmesini sağlar. Bu durumda
birey bir süre sonra hiçbir Şey görmemeye başlar. Ömeğin
kolunuzda bir noktaya devamlı bastırdığınızda, oradaki basınç
ve temas hissi bir süre sonra kaybolur. Bu nedenle, sabit bir
noktaya baktığımızı düşündüğümüz zaman bile gözler çok
küçük hareketler yapar. Bu hareketler alıcılara düşen uyarıcıları
değiştirdiğinden, duyumsama süreci devam eder.
Bu bilgiye göre duyumsamanın devam etmesi aşağıdaki-
lerden hangisine dayandırılabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
4.
Uyarıcıda değişiklik meydana gelmesine
Uyarıcıların sürekli aktif olmasına
Organizmanın bilinçli halini korumasına
Mutlak eşiğin sürekli değişkenlik göstermesine
Duyu organlarındaki duyarlılığın farklı olmasına
Alışma, bir uyarıcının tekrarlanması sonucunda ortaya
çıkar. Alışma, uyarıcı etkisinin giderek azalmasını ve bu
uyarıcıya karşı ortaya çıkan davranışın giderek zayıf-
lamasını veya ortadan kalkmasını içerir. Orneğin, ders
çalışıyorsunuz, içeride de müzik çalıyor. Derse yeterince
odaklanmışsanız bir süre sonra müziği duymamaya
başlarsınız. Duyu organı o sese alışmıştır.
Duyarlılaşma da uyarıcının tekrarlanması sonucu gelişir.
Tekrarlanan uyarıcının etkisi giderek artar, bu uyarıcıya
karşı ortaya çıkan davranış giderek kuvvetlenir. Örneğin,
alnınıza düşen yağmur damlaları normalde sizi etkilemez.
Ancak bu uyarımın sürekli Olması hiç de hoş algılanmaz.
Hoş algılamanın da ötesinde, sürekli tekrar edilen uyarı-
cılar bir işkence yöntemidir.
Bu bilgilere dayanarak alışma ve duyarlılaşma ile ilgili
olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Birbirine zıt süreçler olduğu
Organizma da aynı etkiyi oluşturduğu
Tedavi amaçlı da kullanılabilecekleri
Aynı uyarıcıya bağlı olarak geliştikleri
Algılama süreçlerini olumsuz etkiledikleri
