Psikolojide Araştırma Yöntemleri
6.
7.
8.
9.
Birinci grup sessiz, ikinci grup müzikli bir odada
çalıştırılıyor. Her iki grubun başarısı ölçülüyor.
Öğrenmeye (başarıya) etkisi araştırılan etken
çevre koşullan (sessiz oda — müzik yayını yapılan
oda) dır.
Yanıt C
Verilen deneysel kontrol örneğinde bağımsız
değişken ortamdaki sesin niteliğidir (ortamdaki
gürültü). Her iki gruba okudukları parça ile soru
sorulması bağımsız değişkenin "okuduğunu
anlama" olduğunu gösterir. Okuma parçasının
uzunluğu, okuma süresi, okul başarısı, okuma
hızı değişkenler arasında olmadığından diğer
seçenekler doğru olamaz.
Yanıt D
Deneme sayışı İle hata sayısı arasındaki ilişkinin
ters orantılı olduğunu ifade eden grafikten öğren-
menin tamamlanmış Olduğu bilgisi çıkarılama-
maktadır. İlişki eğrisi deneme sayışı çizgisi ile
kesişmemektedir. Eğrinin yorumu hata az da
olsa devam edeceğinden doğru yanıt A seçene-
ğidir. 10. ve 14, denemelerde hata sayısında
düşme olmadığından öğrenme miktarı öncekiler-
den daha azdır yargısına ulaşılabilir. 10. deneme-
den sonra hata miktarı değişmediğinden C'deki
yargıya ulaşılabilir. 6. denemeye kadar hata mik-
tarı hızlı azaldığından D'deki yargıya ulaşılabilir.
Hata miktarı başlangıçta en yüksek olduğundan
E seçeneğine de ulaşılmaktadır.
Yanıt A
Bilimsel araştırma bir veya daha çok hipotezle
başlar. Verilenler, 'uğraşı alanı ve geliri söz konu-
şu edildiğinden, D seçeneğinde yer alan 'yaşam
koşullarındaki değişmeler, saldırgan davranışları
etkiler' hipotezini denetlemek için yapılan bir
araştırma bulgusunu örneklemektedir. A seçene-
ğinin doğru olması araştırma bulgusunun iki sal-
dırgan davranışla ilgili olmasını gerektirir. B seçe-
neği için verilenler saldırganlıktan yarar umanla-
rın davranışları ile ilgili olmalıydı. C seçeneğinin
doğru olması için araştırma bulgusu model alı-
nan davranışı betimlemeliydi. E seçeneğinin
araştırma bulgusu genetik bir çalışmaya dayan-
dırılmalıydl.
Yanıt D
2.
3.
4.
5.
6.
Bölüm 4
ÖYS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Açlığın (bağımsız değişken) öğrenme üzerine
etkisinin ölçüldüğü deneysel kontrol örneğinde
her zamanki koşullarında Olan grup (tok olanlar)
kontrol grubudur. Sorunun yanıltıcı tarafı kontrol
grubundaki farelerin her zamanki saatlerinde
doyurulduğu ifadesi yerine deneyden hemen
önce doyurulduğunun yazılmış olmasıdır.
Yanıt C
Psikolojik testlerin ortak işlevi bireysel farkları
ortaya çıkarmadır. A, D eğitim psikolojisinin, C
klink psikolojinin, E seçeneği her yöntemin İşle-
vidir.
Yanıt B
İlgi, tutum ve benzerleri doğrudan gözlenemez
ancak davranışlarla gözlemlenebilir.
Yanıt B
Korelasyon iki değişken arasındaki İlişki, bağıntı
demektir.
Yanıt B
D ve E de sıfır korelasyon, B de negatif karelas-
yon vardır. Örnek korelasyonların yüksek olduğu
derecelendirme bilgisi verilmediğinden belirtile-
mez. Zeka düzeyi İle Okul başarısı arasında pozi•
tif koralasyon vardır. Zeka düzeyi arttıkça Okul
başarısı artar. Zeka düzeyi düştükçe Okul başa-
rısı düşer,
Yanıt C
Kökte aritmetik ortalamaya örnek verilmiştir.
(Ders notlarınızı toplayarak ders sayısına bölüp
elde ettiğiniz ortalama gibi) A, bir sayı dizisinin
ortasına denk gelen sayıdır (Ör: Beş çocuklu
ailede üçüncü çocuğun ortanca olması.) B, mod
tepe noktası anlamına gelir. Ölçümde en çok
tekrar eden sayıdır. (Ör. Bir sınıfta yazılıdan üç
kişi 40, üç kişi 50, yedi kişi 65, iki kişi 85 almışsa
bu dağılımın modü yedi kişinin toplandığı 65
Bölüm 4
puanıdır.) D, standart sapma bireylerin grup orta-
lamasından ne kadar uzak durduğunu ifade
eden sayısal değerdir. E, uç değerler farkı (ranj)
grup puanlarının en düşük ve en yüksek olanları
arasındaki farktır. (Ör: Bir sınıfta alınan en yüksek
sınav notu 70, en düşük sınav notu 40 ise fark
30'dur. 100'Iük sistemde ranjın 30 olması grup
üyelerinin başarı düzeylerinin birbirine yakın
olduğunu anlatır. Ranjın yüksek olduğu sınıflarda
ders düzeyinin belirlenmesi ve konunun tekrar
sayısı sorun yaratır.) Müfredat dışı Olan bu konu-
nun bilinmesi grafikli soruların. yanıtlanmasını
kolaylaştıracağından örneklerin dikkatli okunma-
Si iyi olur.
yanıt C
7.
8.
9.
I.
2.
Deneysel yöntemin diğer yöntemlerden üstün
olmasının gerekçesi neden — sonuç ilişkisi kuran
temel yöntem olmasıdır. A ve E seçenekleri olay
(vakla) incelemesi, C seçeneği doğal gözlemle
incelenebilecek konu örnekleridir. D seçeneği
uzman görüşlerine başvurma psikolojinin
uzmanlık alanlarının uygulamalı olanlarında ve
saptanan bir problemle ilgili hipotez oluşturma
aşamasında gereklidir.
Yanıt B
Yapılan deneyde (deneysel kontrol) etkisi ölçülen
etken İlaçtır. B seçeneği bağımlı değişkeni ifade
etmektedir.
Yanıt D
Verilen durum, araştırma yöntemlerinden deney-
sel kontrole örnektir. Deneysel kontrolde bağım-
sız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisi
ölçülür. Örnekte bağımsız değişken öğrenmenin
hemen ardından uyumadır (zihnin uyarıcılara
kapalı olması). Bağımlı değişken hatırlamadır.
Bağımsız değişkenin uygulandığı denek grubu,
koşulları değiştirilmeyen kontrol grubuna göre
daha çok sayıda hece hatırladıklarından E seçe-
neği doğru yanıttır. A, B, C ve E seçenekleri
unutmayla ilgili doğru genellemeler Olup verilen
deney örneği ile ilişkili değildir.
Yanıt E
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Psikolojide Araştırma Yöntemleri
Üss SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
İki cins veri arasındaki bağıntıyı anlatan korelas-
yonun pozitif ve negatif olmak üzere iki türü var-
dır. Pozitif korelasyonda iki cins veri birlikte ala-
lir ya da birlikte artar. Negatif korelasyonda
verilerden biri artarken diğeri azalır. İki cins veri
arasındaki korelasyonun derecesini belirtmek
için sayısal ifadeler kullanılır, En yüksek pozitif
korelasyon +1, en yüksek negatif korelasyon —1
'le derecelendirilir. Verilenlerden en yüksek pozi-
tif korelasyon 0,50'dir, Verilenlerden en yüksek
negatif korelasyon —0,60tır. Soruda korelasyo-
nun türü dikkate alınmadığından en yüksek
korelasyon A seçeneğinde verilmiştir. Matema-
tiksel İfadeyle + değerin — değerinden büyük
olması gerektiği bilgisi yanıltıcı rol oynamaktadır.
— ve + karelasyonun yalnızca türünü işaret
etmektedir.
Yanıt A
Bir puan dizisinde en yüksek puanla en düşük
puan arasındaki fark, dizi genişliği farkıdır (uç
değerler farkı)
Yanıt D
117
116
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
