—pow«_ 2
ANLATIM BİÇİMLERİ VE DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI
DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI
Kavram / Tanımı
Tanımlama
Tanımlama, sözcüğün gösterdiği
varlığın ya da nesnenin yapısını, ni-
teliklerini, temel özelliklerini, benzer-
lerinden ayrılan özelliklerini, işlevini
dil aracılığıyla ortaya koymaktır.
Tanık Gösterme
Bir görüşü doğrulamak, inandırıcı
kılmak için o alanda sözü geçen,
otorite kabul edilen, tanınan birinin
sözlerinden ve görüşlerinden yarar-
lanma yöntemidir.
Ömekleme
Örnekleme, soyut bir düşünceyi
"somutlaştırma" amacıyla kullanılan
bir anlatım yoludur.
Karşılaştırma
İki kavram, durum, olay, gözlem,
yargı arasındaki benzerlik ve karşıt-
lıkları, bir düşünceyi kanıtlamak için
kullanmaktır.
Karşılaştırma, tıpkı örnekleme gibi
bir kanıtlama tekniğidir.
Sayısal Verilerden Yararlanma
Düşüncelerin somutlaştırılması ve
daha inandırıcı kılınması için sayısal
verilerden, istatistiklerden, yararla-
nılmasıdır.
-P
-P
-P
-P
-P
-P
Özellikleri
Bir kavramın ne anlama geldiğini
belirtmek için kullanılan bir tekniktir.
Tanımlama hem öznel hem de nes-
nel olabilir.
Tanımlama cümlelerinin yüklemi
İşim İse genellikle "-dır, -dir" ek fiilini
alır, yüklem fiil olarak "denir” sözcü-
ğünden oluşur.
Tanımlamada genellikle "nedir” veya
"kimdir" sorularına cevap alınabilir.
Tanık olarak seçilen kişinin sözleri
ya tırnak işareti " içinde ya da
özetlenerek aktarılır. Görüşleri akta-
nlan kişinin adı ve eseri belirtilir.
Tanık göstermeye başvurulurken bir
metnin aynen alınmasına "alıntı yap-
ma" adı verilir.
Örnekler İleri sürülen düşüncenin
gerçekliğini, doğruluğunu kanıtla-
maya yönelir.
Örneklemede genellikle "söz gelimi,
örneğin, mesela" gibi sözcükler kül-
Jan Ilır.
Karşılaştırma "en, kadar, daha, -e
göre" gibi sözcük veya "-den" ekiyle
yapılır.
Karşılaştırma "benzerliklerden veya
karşıtlıklardan yararlanılarak" ve
"kavramlar arasında ilişki kurularak”
yapılır.
Sayısal veriler, yazının gerçekliğini
ve somutluğunu ortaya koyar.
Sayısal verilere bir düşünceyi "kanıt-
lama” amacıyla başvurulur.
Sayısal veriler bir yazıya "bilimsel
güven" kazandırır.
İstatistiklerin güvenilir bir şekilde el-
den çıkması gerekir.
Genelleşmiş istatistiklerden kaçın-
mak gerekir.
Ornek
"Freud'a göre yaratıcılık, bir regresyon (geri-
leme) sonucu oluşan durumdur. Şöyle ki ego-
nun gerilemesi ile bireyin duygu ve düşünce-
lerinde ilkelleşme, mantıksızlaşma ve fante-
zi zenginliği meydana gelir. Birincil süreçler
diye isimlendirilen bu ilkel, mantık dışı duygu
ve düşüncelerin davranışlara dönüşmesi,
egonun standartlarına uygun ise ortaya çıkan
durum yaratıcılık; değil ke nevrotik ya da psi-
kotik davranışlar olarak değerlendirilir.”
(Necla Özer, "Yaratıcılık ve Üstün Zekâ",
Psikoloji Dergisi)
İnsanın varlığını sürdürmesi için hayalleri-
nin olması gerekir. Hayalleri olmayan insan
aslında yaşamıyor demektir. Yahya Ke-
mal'in dediği gibi inşan, âlemde hayal et-
tiği müddetçe yaşar.
"Romancılar varoluşumun nedense ben-
den gizli örtülerini bir bir kaldırır bana. Bal-
zac, Eugenie Grandet'yi yazmasaydı ge-
cem gündüzüm bencillerle geçtiği hâlde
nereden bilecektim bencilliği? Kızıl ile Ka-
ra olmasaydı benim de öz gelişmemden
haberim olmayacaktı."
(Nermi Uygur, Güneşle)
"Gecekondu ailesinin kimi nitelikleri kırsal ai-
leyi andırır. Her ne kadar kadın ve çocuklar
geleneksel aileye oranla, daha çok özgürlüğe
sahipseler de babanın aile içindeki denetim
gecekondu ailesinde de son derece güçlüdür.
Örneğin, çocukların iş ve eş seçme özgürlük-
leri, kırsal aileye oranla daha yaygındır."
(Emre Kongar, Türkiye'nin Toplumsal Yapısı)
"2016 yılı ADNKS verilerine göre Sinop İl
nüfusu 205.478'dir. Bu nüfus miktarı ile Si-
nop ülkemizde bulunan 81 il arasında 72.
şırada yer almaktadır. Cumhuriyetin İlanı-
nı takiben 1927 yılında yapılan nüfus sayı-
mına göre Türkiye nüfusu 13.648.270 ola-
rak tespit edilirken, Sinop ilinin nüfusu da
170.624 olarak belirlenmiş ve Sinop ili nü-
fus büyüklüğü açısından 63 il arasında 38.
şırada yer almıştır. Aradan geçen 89 yılda
Türkiye nüfusu yaklaşık 6 kat artarken Si-
nop nüfusu sadece 1 kat (33.509) artış
göstermiştir. " (Mutlu Kaya-Cevdet Yılmaz,
Sinop'un Nüfus Özellikleri)
KRONOMETRE PARAGRAF SORU BANKASI
